Words, identity, emotions
The archive of
Lemko radio
About the culture, people and places of Lemkovyna.
Podcasts, conversations, memories, music.
Ep. 3
Печатня #3 - Людмила Шандалова, Стишкы для діти
Episode description
Людмила Шандальова оповідат про свою творчіст, котра не лем наймолодшым дітям присвячена. Буде тіж про єй першый верш написаный по русиньскы, до котрого была написана авторска музыка. Про тото як возникла пісня «Карпаты, Карпаты…» оповідат авторка.
Automatic transcript
Шторока в обшыри лемкознавства лемківской русиньской літературы зявляют ся тисячы записаных сторінь Хтоси колиси вшыткы тоты буквы записал принимаючы як основу два принципы Усталений традицийом столітями порядок записуваня букв слів і речынь жебы з того початкового безпорядку зявила ся смысель сенс выповіди зміст доказ знаня а не рідко і емоциі і одчуваня самого автора А коли уж тоты рядкы сут записаны в такій подобі жебы міг іх дахто зовнішні прочытати авторе переконаны про вартістніст свойой дітины вказуют єй цілому світу жебы тот записаний папір набрал новых значынь жебы поділити ся тым над чым автор долго робил з дакым веце з тыма котры сут цікавы світа Голодне знаня З тыма котры знают доцінити труд Проґрам Печатня має приближыти лемківску русиньску літературу книгы выдавництва і часописы Проґрам печатня є перезначений для грамотных Проґрам печатня то чытальня радия лем фм Добриден слухаче витам вас в програмі Печатня Днеска запрашам вас на стрічу з паньом Людмилом Шандальовом зо Свидника Быти може літератска творчіст Пані Людмилы Шандальовой єст нашым слухачам уж кус знана бо єст она авторком медже інчыма слів до шумной патріотичной пісні під наголовком Карпаты Карпаты Але і не лем днеска пані Людміла Шандальова буде оповідала про свою книжку з вершыками для наймолодшых діти під наголовком Потте діти што Вам повім а я одраз вшыткым нашым слухачам повім же тота книжка єст барз красні выдана Про свою літератску але і не лем діяльніст оповідат внескы пані Людміла Шандальова зо Свидника Запрашам Каждий Хто собі усвідомлює свою ідентиту азнача Стожнити Зо своім прострадім скадіб походжат з котрого краю што были моі родиче Де єм я То претого є жывот Легший а є схопнійший себе ведомійший а є схопний Наполнювати своі дальшы цілі в роботі найти покій а атаку істоту а втоді його жывот є наполєнний тым што мат някы проблемы з тым свойо ідентифікацийом самозриме мат потом і дальшы проблемы Так же мы своім дітям ся неганьме повідати мы сме Русина і ты єс Русин прото же мыша маме Е на што з цім гордити русиньскій народ мат багату історию багату культуру Побічте мі одколи пишете вершы Я єм мушу ся вернути до такых дальнійшых зачатков на середній школі на закладій школі Ярда чытала книжкы деклямувала ходила на даякы сутяжы ци словенчыні ци в рускым языку або в украіньскым языку але на середній школі уж єм писала стижкы Писала але в словеньскым языку мали сме і такій середошкольскій часопис там сме выдавали своі творы Я єм была і редакторком або членом такой редакчной рады на школі на середні на ґімназиі Но але потім пришла высока школа марю пришла дальшы повіности родина діти тото вшытко дескай чы легдало же присновы повіности треба шапоставити ґу тому А не знам можно же так дак звыком то пришол та така тужба але се є мала даде такы В позаді в голові закодуване же раз бы єм хотіла шыскай такє Си такій сенс понити же писати дашто хюж про себе або як а такым першым такым імпульзом Было як ім ся достала або зознамила з людми з такой комуніты русиньскы з такых нашых русиньскых активісток то котры ся анґажували в русиньскій Отаскій а кєд єм тоту сицову ситуацию так похопила так єм в моменті пред щытаньом Обивателів Домів а жыв В <unk> р є мала такє чусто же хочу да як я Приспети ґу тому же приголосити ша ґутому же я єм Русинка а даяк ословіти тых люди жебы сме ся не гандили ша отварені ґутому пригласити а жебы сме при тым щытанім закружкували тото што маме закружкувати свиматериньскій язык русиньскій а народніс русиньску а втоді єм написала такый перший стишок а то є Карпаты Карпатым якы заціняют тым же Мама є барз смутна а пляче на тым же єй сын одышол а єф там така символика то же же сын одышол а не вертат ся А О мама говорит ой сыну мій сыну де шапол Ці ты забываш стежкы што є сходил Ятя повіля перше словичко вціла а так дале а так дале а в тым я символика ку Русином лебо мы Русине не ж лем одходжаме до заграниця а так дале але тіж Барз любиме свій край а тото нас ся до свого краю тягне але мало котры ся вернут ці уж з Америкы ці походили до Арґентины до Канады так дале Але та мама барз терпит а терпит і наш русиньскій рот прето же мы од нього одходжаме уж своі діти не навчаме по русиньскы а як вшыткы одійдеме а не навернеме Хто остане коло той мамы Наповід тобі што Карпаты Карпаты то был вас ваш перший верш перший з тых по русиньскы то был перший з тых по русиньскы В <unk> році так Но робила ся з того велька співанка Но співанка то є інтересне же як то зникало ці же тен помысел до умене Написати перше Еден стишок а потім як єм го написала так є мала так зас думку же кєд бы дахто написал к ньому даяку музыку Но а мы ту маме Усвинику нашого знамого Пана Йошка Кыселицу котрий ся тіж анґажує в русиньскій отаскій А є то мій добрий приятель камарат познаме ся долгы рокы так єм го попросила ци бы был охотний ку тому даяку музыку золжыти То сте думали одраз же то не буде верш то буде співанка Но то буде не то я сперше думала же лем верш напишу вірш але потом Як ужы Дальша думка была така же Но такє бы ся то дало дати до музикы же є то добре же даяк осоловити тых нашых Русинов Але як Фуріж єм не знала і лем як Лем єм знала добрі кєбы дахто написал музику але хто напише Дьодо написал Юж коселиця написал Мам протя співанку в вібоні пошли мі о посол мі Мелом Він заграл і о на ґітарі його дівочка Сашка на флялтічкій заграла а він до того заспівал Я тоту співанку слухала денно Не знам кєдора слухала м слухам Думам собі барз добре барз добре барз добре но што з тым дале робити Так потім бесідую мужови смо свойому я говорим на што я бы то дала а на цедечка кє вышла тода як дало награти хоц забезпечыня зозваных фінансных пресредках або дакы може бы сме спонзорос позганяли лем пресвою власну потреба або своє власне потішыня Дайме то на даяке цидечко підме до даякого штудия награйме то бо то є барз шумне Но мій муж но але то не лем так то уж мусит быти зложытійше гей уж мусиме мати Яку таке застрішыня котре бы было вірогодне так же сме заложыли опчанскє здружыня а зачали сме глядати першых спонзорох а на то сме глядали айінтерпретох хто бы тоту пезничко заграл а зашпівал Та ґєму словиля нашы православный церкви маме там Хор православный а выборна диріґентка Тамбеля Натька Сичакова Ну а Она як то чула она то чула лем на мобілі прілхуто тримала а говорит но так то є дашто Ужаст на нескуточна она хоче до того іти приправила десят членый збор співакок якых найгліпше мала приправила на што давала з нима тото вшытко самозримя вложыла до того своє я свою душу атле та же тота Співанка ся розвивала одразу Але уж сме мали Шпілякох але Фусменшыны мали кого хто бы то заграл Так знову тын Свидник неє аж такій великій такє горе так на закладны малецкій школи маме учытеля ведуцого Маковици Слава Калиня Капиду буду го просити кєд єм го попросила Він такісто натхнул ся прето вес Было то така лавіна такы такы начыня Я не знам як то взникало скуточні то было начыня а такісто він там о тоту гудбу заранчывал своім способом вложы до того за се зложыл десачуваный оркестер гусли флялту басу Вростє настрой вшытко до того а зразу кєд сме то дали докопы Зникал што скай ужасне гей зразу то мало нияку высоку уровень чы сме ани не чекали ани сме не знали же то так аж А то шадіало можно бы беомішаца то вшытко зникало І пізнійше в інтернеті мож то найти на Юбі тоты награня донес в двох верезях Єдно єст з тым оркєстром так а другє єст акапельло Акапеля котры барже ся вам любит Міше любит обідва прото же я Вам повим правду же перше сме чули акапел бо смы перше чули Так тоту управу той шпіванкы так як то Натька Сичакова управила то уж было пренас ужасне дашто же як то красні знє а в тых ы вят з асобных голосок гей бо там сут не знам <unk> голосы два мужскы два женскы Но але кєд пришляй ся ґу тому музика А пришли там такы вступы а Но Я не розумі музыкы Я не єм тен чловек котрый є дая музикальні на даный барз але воже бы тому розуміл але емоцийона ані то чую Гей тіж емоциі там были великы Всозы нам входили до оч так же дашто таке зникла а смераді же є ту тото діло а Відимеш што стем якоже до будучности ся буде дятино Але так є то на світі а уж найша діє воля Божа як ся говорит Но Аосиф Кыселиця не заохочат вас жебы сте дана дале писали а же він зробит іщу музыку про тоты вашы сти Такы сме мали яко же таку якій такій покус же на дакій тандядзкій стишок Але такы дзьодьом його валяламе дьодьо так же кєд можем такто неофіцияльні Вин тіж занепраздне бо він тіж робит о учытеля робіст робковины учылищю та же вины тіж в такым кругу своіх залоймок інтересах чы бы сме ся хотіли дале посунути а дотепер сме подали знову проєкт на уряд Влады о фінансну подпору Ау Так то вызерат же подпорят нас але не в такы вышкы як сме жадали але поднас айс дальшым проєктом а то є дєдскє Діва Дєлько Є то сценар знову такы приповідкы з ліса айволя чато приповідка з ліса одограла чато медже звырядками такы діалоґы главна постава є ліжка а ґу нєй іде волк Сут дві поставы якы сут в лісі такы дравци потребуют зганяти си потраву але около того ша одограває такы шелиякы приповідкы а выходжам з тых хто при повітках з той книжкы потыдіти што вам повім цілем ци литеатр є зрімований ці же в рімох одогралат тота приповідка Маме уж догоднуту таку сполюпрацу з закладноумецко Школо во Свиднику оні там мают такій так званий літерарно драматицкій одбор де діти шавчат герецкому ремеслу Но а тоты діточкы О тераз є то в такым стадию же сут выбраты герций а зачали штудувати т сценар А приправуют ся О приправує ся сцена а кост тім шают навергут же є то штадию штадию приправы а перше представляня бы сме хотіли мати В уторок до обіда почас тыжня кєд то буде русиньскій фестіваль од <unk> до <unk> мая <unk> представиме тото дівадялько або театрм найменьшым ци же школькаром шкоком Основном школа Ту вам кажде молодшого сына мал тренадцет рокы тараз мат пятнадцет співал Карпаты Карпаты на маковицкій струні інакшей версиі трошку Тото познате Карпат здаст ся мі же єм виділ тото на Юбі нас лем посела мож на справы Мамко моя гусарбуду чорниці сме носил чорниці сми зостро ами горі долокоси чорници зми зострогами горі доловкосиця Мамко моя ку Най не сіджу дармого най я іду до Сариса глядат собі товари най я іду до Сариса глядат собі Бо не было на Словациі такы ж русиньску мову навчатиша але была украіньска мова А мо тото такы што Русины вели там сме ходили нашно до шкіл І учыли ся украіньску мову та же я ходила то на тамты ґімназию дестейшы Таперпаді а мам аторіту з украіньской мовы Аж о теле як ошытко ся тото выскладало дая ся выскладало уж украіньскій авишанеці то як мы сме наступили перед нами школяре што болійші то оні ся учыли веце ы По украіньскы і ґеоґрафію і математику і такы предметы а мо уж пришли то шан сме не хотіли вчыти тото вшытко том змешал цілю лем украіньску мову але з той украіньскы мовы мы мусили матурувати то матурували сут трох языків словенскій украіньскій і рускій За то кузин Асипо Плеля Рускій Нє Лем хто хотіл але по тому зішли два повинны были словеньскій і украіньскій і математика аж твертий был такій воліцяльні любоворольный жысиміс воли гей для тебе Стрітила свого професора бывшого на зукраіньскій мові дала йому тоту книжочку Бо то симпатицкы бы ня стрітну а мі повольно слухайту але то ся так пише а така тото а ту такы ґраматика а тото А я говорю Стефан Петрович Але тот язык є кодифікуваный а так зыправіла ям языкову редакцию од пані доценткы Плішковой То я уж до того не можу вступувати бо я уж як єм хотіла жебы то было на такы рідні жебы то пішло і дескай ци до шкіль ци до даякых скурсів та я хотіла жебы то было в правній Но оно то мат свойой специфіка тото наш русиньскє кодифікуваный язык а я сама єм ся вціла Гей як єм комунікувала або консультувала в пані доценко Плішково єм ся просила чом так або так або так Наш кодифікуваний русиньскій язык якій ту маме од року <unk> а хваля бому же нашы Русины люде ся нашли котры чувствували або цітили же треба ту нам кодифікуваный язык бо Русины гынут Аж як не будеме мати кодифікуваный язык то не можеме ніч робіти Не маме то ниякы структуры ниякы школы ніякы сполоченскы стрітнутя або вшыткы на такы рівні якы бы сито заслуговало теже тен кодифікуваный русиньскій язык на стескай посуват Но а гварю же сама єм ся го вціла інтересне што про мене было што в тым русиньскым нашым кодифікуваным языку є нове три і мягкє і тверде і а ішы єры ці же так мимаме так як Зобрате і з украіньского языка дашто із руского гей бо на украіньскым языку є мягкє і твердей а на рускым є єры гей та же маме три і даше наприклад што я собі бояша просила же яку основу брали або і якій заклад скаді брали якы о ден язык творіли А она мі повял же оні тото брали вецей на выход словен діалект з выходнього словеньска вецей на ґу выходнім границям а кус ша прикляняли ґ ґраматикы украіньской молода колег ці ми то на западі якєт порівнам Наприклад нашу бесіду з вами з польскыма Лемками міша видише мысме ту бліше наш Свідник або Бардійол мысме блише мы ту говориме твердіше а гови на ша то знамена Ходільоша Носильоша возільоша А як ся маш Але кодифікуваний русиньскій язык на Словачыні мат ся гей чы же ходило ся возіло ся носило ся а як ся маш а потім дальше Наприклад в минулым часі мы повідаме ту же ходил носиль возіл але кодифікуваный язык ходил носил возіл тіж накінци в та же то сут такы специфіка прошаня дакотрых котры чытают тоту книжочку Же што то є якій то є діалект же оні тотому не розумят же они таке не находжают во своім діалекті Та же і мыту маме веце діалектів На Словачыні правда маме маме веце діалектів і няхше ша бесідує і твердіше дакотры веций Но ам кодифікуваный язык є уж пренас така норма яку сме мали дотримувати Сте в силі мі наприклад прочытати дакосий верш як бы сте тото писали мож оправда А те раду альбы тот Но тото є Стишок Мурянка Такій стишок чыяв Го люблю тот стишок было написаны єден з помезі першых Я як собі выберала же што буду писати як єм хотіла діточка ославіти так єм повіла си же буду шасна жыти во в тых стижках находжати такы слова котры уж нашы діточкы ани не знают або уж не оглядают бо то сут уж постаті може дакы архаізмы уж позабываны слова гей так дакому єм повіла же бобрунка так вельо люди не знат же Бобрунка Же щы є Бобрунка Попольскы Бідронка Божа Кровця Божа Кровця Ано А по руснацкы Бобрунка то ані не єст далеко То ані не єст далеко жобрунка або друнка До гей але то в Польщыні Але по нашому то є Божа Кровця Но Божа Кровця Але по нашому Бобрунка Та же моім першом стижком была бобрунка а потом ім си повіла А <unk> Мурянку дам там істо бо нашы діточкы знают же то є мралец Мралец а готовой Але же то є Мурянка та же кєд доволите можу Вам прочытати Мурянка Йой Тілько ту Мурянок не знам де мам стати а де пити жебы іх не розпочыти Стану собі на бок бо хочу видіти де ся вшыткы понагляют Што не суть а як знают котра што робити Єдна штыскай несе Така біла періночка а внімала муряночка пляче як найвеце В копіі Мурянчані є комната Там ю скрыє Там вітрічок не задує та буде примамі Але ту морянок то не єдна і не пара але ціла чорна хмара мают свій порядок Мают свою роботу зохабме іх не рушайме додому ся понагляйме най ся тішат жывоту Вшытко было зрозуміле вшытко было зрозуміле книжка є шумна одраз повім Єст прекрасні выдана і сут прекрасны ілюстрациі А хто дякує соні тіж вы Так тоты ілюстрациі робил мі сам Бранко Він укончыл Масарикову Університу в Чешской Республикі в Берні але такій першый ступень бакаляра мат о скінчені ґрафіцкій дізайн Но і він тото все вшытко навергнул роздумал собі А мушу повісти же я єм му з полністю довірювала а єм ся на нього сполігала бо він од самого початку мало представил таку думку же як то вшытко ма быти а як то мат выглядати як то ма вызерати А так мі все повідал мамко то так уробіме жебы то было предіточкы Єднодухе а жебы простя ім то не скомпликувало прето же мы хочеме тоту книжочку выдати про найменшы діти А оні жебы розвивали свою фантазию а свою представівост не треба нам то вельо вецамі захотіти або вельо того дати на папір але єдно дульше зрозумілійше ажебы діти самі розвивали свою фантазию Барз прецизні а докладні выберал фарбы выберал собі палету фарбох таку жебы тота палета фарбох ша опакувала жебы то не было вшытко можне але в учытых тонох ниякых приємных естетицкых жебы тота книжочка на тоту дітинку пособіла або впливала ай на єй таке естетицкє умелецкє цитіня чувство В самытрыме сцеми то хказа та так мамко таку мам ілюстрацию таку такы даколи сме тому кущічко яком повіли сві назор дашто управил але вечіно вшытко простє маль таку ясну представил же як А што наприклад ту можем Вас упозорнити на мышку яка ту єво в такым сырі свочена а она ту не мат о якє бы Докреслено голову же мат лем ужка очка гей так як м повідам Бранко нале тато Докресли головичку бо то діти не будут знати же што тотам арт німамко о ні мают представист а можут си сами до того засаговати до ты книжочкы як буду хотіти то си домалюют Але жебы фунґувала айта представило сутых діточко Хайкетім буде чытати ці уж мама або сестра або уж тоты старшы штоси знают сами прочытати але тоты меньше ся будут лем призерати на тоты образкы а мама ім буде чытати Рішыли сме Такы то веци наприкат можу Вас упозоронити на бобрунку бобрунка є специфіцка тым же туша діточкы учат рахувати а рахуют до сім Ціла тота книжочка є поставлена на тым жебы тым діточком дала не лем такы же забавы або потішыня бо тото є перший такій наш ціль або або момент што бы сме хотіли діти збудити жебы то іх потішыло порадувало але другым такым было же кушыцько діти дачому научыти або іх выховати кущычко вздлявати або бобрунка сама о собі учыт діточка рахувати доші Та же і ілюстрация ту знадзорнює о бобронку на квіточкы є ту <unk> панторічкох пят квіточкох бобрунка на <unk> бодочкох а так дале ті же Бобрунка ша так зачынат єдна є бобрунка уж знам раховати На моіх колінках хоче танцивати дві носит крылочка червены яґмакы та мат і дві очка дрібненькы даякы По три ножкы з боку тіла хоче міг тікати <unk> квіткы облетіла тай сіля на <unk> пантыйок на варкочу і на палец сіла Сім бодочок найти хочу Йой уж одлетіла Берзя нам люблят тоты вшыткы вершы Знам же то сут для наймолодшых діти і до чытаня през дорослых тым дітям версия єст двоязычна Верзия є недвоязычна бо язык є єден русиньскій але мат в двох писмах ато в латинькій і в Азбуци чом сме зволили прави таке двояке писмо може є то на русиньскій сцені тепер днеска в тій добі унікат унікат Хотіли сме жебы тота книжочка ся достала Чым найбільше Аку чым найвечшому почту чытателів жебы нашла своіх малых чытателів Аглян і дядскых чытателів Знаме же уж нишні Добі азбуку мало хто овадат якє сме даколи шолцілий рускій язык але уж курцічко В учытель добі і інтерес о рускій язык был на низкій уровні та же барз мало люди овлядат азбуку А кєд сме мали такій помыслже жебы тото ся достало ґу дітям а жебы могли і діточкы і родиче або сестра брат прочытати Так сме зволили же даме і до Латиникы але і до азбукы А можу повісти же мамерз добру одозвы на тото барз добры маме одозвы Єднак уж нашу книжочку сме выскушали ай в праксиі Маме ту іщы єдно обчанскє здружыня оно што называт колисочка Рядітелькові Пані Люба Кральова а она робила в року <unk> тіж Фінансом Подпором Уряду Влады Курсы русиньскы а вчыла діточкы в курсах русиньскому языку а ґраматикы Окрем інчого тоты діточкы на тых курсах чытали моі стижкы вціли шанос памят деклямували рецитували было то добре А што є ішыкло коло того барзеко Єй думам же добре можут собі порівнавати Гей при тым учыні як ся учат азбукі а ґраматикы в азбукі можут порівнавати кєд є то при них компликуване перше в тей латиникы прочытати а потом в той азбукы сий порівнавати так же думам си же то ай до будут знам Мат даякій вызнам же то буде добрей про дальшых чытателі Якій тираж был той книж А накат <unk> кусів то был Пішко і розышол розышол шацилий накат Мы сме то реализували фінансну Подпоро Уряду Влады Сланцкой Републикы Проґрам Культура Народносных Меншын <unk> А В нашым проєкті сме си дали за ціль же тоту книжочку будеме шырити помедже діти в русиньскых селах містечках на Словачыні а будеме дистрибувати або роздавати до матерскых шкіл а школ першого ступня де не же ся вчат по русиньскій язык бо мы ту не мамеме лем думам собі же лем дві школы з русиньскым языком але де можут Аж понь дескай при якых при даякых прилежытостях о славах діти рецитувати деклямувати в русиньскым языку А де можут ся вчіти наприклад в курсах так як єм споминала Істем Курс обчанского здрожіня колосочка Та же мы сме дистрибували тоты книжочкы при кырсті але попри такы перше презентациі нашой книжочкы сме мали позваны вшыткы школы матєрскы і заклядні основны школы зослідника ай з околици там зо селох а тоты діточкы там рецитували презентували тоты базнічкы Роздали сме і про школы і про діти тоты книжочкы дистрибували сме до Старобльованского окресу до Бардійова до Стропкова А тепер щырий книжочкы на Украіну аж нашым активістам русиньскым Но а тепер ся тішыме заможеме Лемком Лемковину Мамети дзнижок вшыткых інформую і дякуєме за тот щырий дар пані авторці бо книжка шумна і А я повім же єм давно собі затерал рукы же она мусит до нас трафити до Руской Бурсы тіж В нас мы маме барз гідні такых акций котры проводиме з дітими з маленькыма діти котры ся вчат лемківского языка і напр коли было остатньо колядуваня то тых діти было девятдесят на в бурсі Не обділиме тома книжками вшыткых але думам же то буде барз цінна нагорода в якысых конкурсах але і буде можна в бібліотеці в книжниці найти тоту книжку і собі прочытати Бо книжка шумна єст барз старанні выдана барз естетична в нас такых книжок на жаль єст барз мало барз мало Барз якістна тота книжка і барз ся нам любит барз красні Вам дякуєме хыбаль же Вас іщы попрошу о якысий єден вершык Высвыжы і я ся тішу з того же ся Вам любит но маме з того велику радіст так само Голю же найвекшом мойом радіст цьов як діточкы ми повідят же книжка є шумна а же легко ся вывчівают тоты стіжкы і минула ємішла з церкви там ми дівочка повіла А я уж нам дві стіжкы нас памят так же тото ня барз тішыт говарютже озывают ся нам люде ізо западньословенска зміст з Братіславы але і з Чех з голляндска з анґлицка до Америкы сме посылали тішат ся з того же можут дашто русиньскым языку собі припомянути бо так як выповідати неє того вельо Неє того вельо тых книжок в нашым русиньскым языку Єднак ден кодифікуваный язык русиньскій унас на Собаціні неє ту долго а по другє літературы маме даяку але дітяче є фурт мало А кєд мы хочеме Підхитити тоты нашы діти же уж чым дале тым мене бесідуют по русиньскы а хочеме жебы діти собі тоты русиньскы слова освоювали запамятали розвивали то треба ім дати даякы книжкы Ку тому ціле тото вчыня робити атракцийным предіти жебы они виділи же мы в своім русиньскым языку тіж маме якысы творы культуры котры можут быти для них інтересны атракцийны котры ся добрі чытат котры ся добрі берет в рукы і котры сут красны Так тесні так тоє Кєд є штоска добре то каждому є міле і каждый шляґутому вертат і мы такій мали ціль жебы тота книжочка в кєдюжю выдаме жебы то мала таку рівень жебы тоты діточкы шляґутому раді вертали і родиче жебы то не было таке же разю прочытам а уж заложым дескаюя до скрині або до даякій книжници а вецей уж ню не буду брати до рук та же маме радіст кєд ті говорю і на ілюстрациі Нам повідают же діточкы тоты што іщы не знают так бесідувати так ім вказуют образкы тує сова тумат окулярі туман книжочку чей сидит на конарі но а кєд доволите так як бы вам тепер могла і тоту сову прочытати зробил Сидит соба на конарі Направлят си окулярі професорка Штудована Цітат книжкы аж до рана бере книжку потім другу а так цітать гу будьте мудры як варштата наказує сові чатам Совіт чата не слухают рачей мышкы наганяют Затмю видят заячіка Як поперед крякы втікат Гугу гу варит тато Школа добра праві на то Жебы сте ся в каждій хвілі В лісі добрі ужывілі Но а на тым стишку можеме так істо так само видіти же то є стишок не лем прото жебы тоты словічка русиньскы даякы розвивати але же він мат і своє получіня а же ту вызыват діточкы ґу тому жебы любили шавціти навчати ажебы мали радіст з того же ся можут зділявати же про жывот є долежіти ходити до школы а мати урчіту з одповідньос урчыто повинности Можу ішы кеть упозорнити на єдну єден з тишок чым што мам яко тіж барз рада а то є заяз Заяз є стишок котрым єм хотіла повісти же маме любити свій рот а быти горды на тото же сме Русинами Є то така приповідка о заячыках якрано сталі а мамка є старостлива ци же ту так істо говориме о ласкы ґу своій мамі ґу свойому роду Мамка добра мама оберта ца такой з рана поставила на поливку саму морко в зеленинку а тепер мат трьох сынів єден такій барз выдавий хоче знати чом тові ма долгы уха Мамка гарит добрі слухай уха долгы мают братя вшыткы твоі камаратя такы мают дідо тато ты маш долгы тоже зато В тым стижку єм хотіла повісти же Не маме ся просити чом так або так як мы сме раз Русинами наша мама была Русинка тато няня были Русина дідо баба но хто інчыма сме зас лем Русины сме Та же і ту кєд і тын дідо і тато і братя і камаратя вшыткы мают долгы уха Но чом я мам долгы уха Ну прото Бо то так є во в тых то стіжках є такій такій помысел такій змысел жебы было то такє получыня навчаня Ід госін по госі ідо осін по траві возыле е ні отали бука до осін осін Та зінго чого осін виділа чого зухала повіджаном повід Ждете ма хмильочкы найбросойка бога гоша бо пише ничым до вас пришла Іду до вас полями іду до вас лісами Іду дромлином наш м Лемку вином Прото же я вам повім правду я собі ту сідну треба мі ту робіти з цісламі з нумерами але голова ісі бы робила дашто такє што люблю робити што ня тепер бавит але робити стішок або задумати ся над дачым такым То є так внутр ні тяжкє а выте же сустредити ся на тото і тото вельо енерґіі од вас тото хоче а даколи ша вас бют такы дві особы ци тото ци тото дати на бік а што скорше робити Але мушу пести же Все собі напишу наґде боком холемякій рім што ня нападе кєдня нападе боком собі напишу а потім ся ку тому вертам а тепер можу Вам повісти же розпочали сме таку може сполопрацу наша православна Церков на Словачыні выдават церковный часопис Волача Істіна А там єм написала такы перше два такы дітскы віршыкы такы малы молитвы дітячі но а тепер посліднє єм хотіла написати такый віршык бо за пару днів то буде Пасха та же таки малий віршык волачат то паска Господня та же каждый ден я думам і ту і про тоту і про тото роботу а є то про мене барзнарочне А тот часопис вказує ся азбуком ци латинком Латинков дотепер латинков так не знам кєд Вам вчытелька повіст же діти ся легше навчыли ден стишок по русиньскы як хоц шобкоты стишок по словацкы так што можу хотіти вецей назначы тото што єм любит є то в них тоты коріня там сут русиньскы Тото дітина то чуству є лем не знат о тым же то є в ним Я Вам повім правду кєд сме на русиньскій фестіваль перед роком орґанізували таку бесіду і сі то было лем книжка приправувана але уж сме приправували куні таку бесіду такы стишкы Дам я собі обыш вшыткы школы і вшыткы школы Свидницкы а єм просила учытелькы і цінам дают дідочкы котры бы были схопны або знали зарецитувати по русиньскы Так стало ся мі такы м така пригода же м пришла до клясу де были найменшы діточкы а пані учытелька бесідувала по словацка гварим му ту такы діточкы не маме А я говорим пані учылика нота довольте мі абы єм іх ословіла так говорим но діточкы моі златы То мат бабку Русинку Хто бесідує дома по руснацкы Я мам бабку Русинку а містрыко русин Наконец ме зістили же вельо діточко в тамат цістрыка ци тету ци бабку А я говорим но а можу то бы повісти як тотоша Воляш такы дід дівчатко ми повіло же она є Янка А як бы ті повіла такій стішок а ты бы го знала зопакувати за мном таж гей но так язала бобрунку єдна є бобрунка А то за мно опакы єдна є бобронка ну а вшытко за мнокрас і зопакувала а дакы за ньом другє дівчатку І я хочу і я хочу я то я тото хочу бесідувати Та же то вельо значыт і о чловека і о той учытелькы як підхопит тоты діти як з нима комунікує прото же говорим тота дітинка она собі на початку не усвідомлює же она є мат русиньскій половод але то цитит цитит во своімнутрі чує баб дітка а цитит а вірте тому же в доспелым віку тоты діти ся глядают Знам то на собі же звеком приходит така а такій вопрос отаска Хто єм з Кадиєм Чом єм ту де смерую дейду А тота Отаска чекат каждого ци то приде во віку <unk> років ци <unk> ци горбода ґармоты в чужым <unk>Гы своіхом рбу Будеме мати першы скушкы о першы нацвікы тішыш ся на стрітнутя з дітьми Берша тішу дуфам же Мі доволят нас видіти або або пару слаґу тому повісти Паню Отчітека і пані директорка закадіомецкы школкы прочытали сценар говорили же є то барз шумне а же будуча снажыти уробіти максимум Діва Дялко там буде Мати мис же або пят сцен буде там сцена в лісі кєд час стрітнут звірятка потом в завері буде сцена на дворі де буде дідо з бабом а де будут наганяти ліжку котра ім краде куркы А медже тым будут такы сцены на люкі або в ліси є там закомпонуваний і єден такій танец танчык де будут на люкы танцувати мотиликы а просте Воднік там буде гей та же мурянкы бобрункы а такы будут діточкыма красны костімы приправлены та жетішыма духами же то буде о такка Лаготка або ридля котинка на русиньскій язык на почутя того же по тельороках можут айдіти си в русиньскым языку не лем што з кем высати выскошати повідати презентувати шаграти але ай Чути русиньскій язык Гей на такій сцені теже Ай тото на але самозрене буде там окрем говореного о слова ай гудба закомпонувана ци же буде то доправане музиком Выбераме гудбу жебы сме то прості вшытко зладили до копы но а тинтанчык буде тіж дако закомпонуваных веці до того театру Тажеша на то тішыме Най ми ся тішыме радо бы было видіти коли буде уж театр думам жеду попозерати ся Завдеш нас будеме вас запрошувати барз раді запросиме і нашы русиньскы медия і вашы жебы пришли В припані сідашто і награли наточылі видиме же як то вшытко допаде але говарим же начціня маме на зачатку даякы драгы але маме велике націня до файме же то буде добре Дякую барз красні внеска для радия лем фм авторка слів До знаной вшыткым пісні Карпаты Карпаты і книжочкы з байками для малых діти з паньом Людмілом Шандальовом во Свиднику сме бесідували А я бы м вас іщы може просил жебы сте поздоровили вшыткых Лемків з лем з другого боку Карпат Одвас Дякую барз шумні же мам тоту можливост поздравити вшыткых Лемків на другы сторінкы Карпат хочу повісти же моі родиче походят близко границ з польском републиком мама походила з Нижнього Верлиха о окресу Свидник а отец походал з Вышнього Тваріст за окрес Бардьов а то є уж на самій граници зос польском а они ся стрічали часто з Лемками з другой сторінкы прото же і тепер ся стрічают переходят собі там є така стежка през ліс І тепер в овышнім творости ся стрічают а мают такы добры одношыня такы добре стягме зі собы собов Лемкове на обидвох сторінках границ та же я Лемко вшыткых в Польскій Республикы поздоровлям в Польску А запрашам запрошую на русиньскій фестіваль у Свиднику якій буде мосме сполоорґанізаторми того фестівалю а буде през тыждень од <unk> до <unk> мая <unk> Дякуюшы раз поздравлю вам вшыткых Называм ся Людміла Шандальова во своій професиі єм економ інжынєр роблю тзв учтовництво превносників В сучасности окрем того шану єм <unk> во своім вольным часі ай писаньом в русиньскій мові тото є премене найвекша радіст яка може быти Я єм ся народила на Украіні як друга дітина русиньскых оптантів мы сме жыли В Ровенской области при містечку з Долбунов Я ся вернула на спи на Словачыну О як дворічна дварічна та же барз того вельо не памятам Але моі родиче все шагордо лас голосили ґу русиньскы народности А я Так єст то гордоша голошу ґрусиньской народности але ниґда не забывам пойсти же я єм ся народила на Украіні а є то моя друга власт Та же і ку сучасний добій тоты одношыня тоты подіі што ся діют на Украіні ня барзы шаня барз дотыкают Цітливо маме там іщы свою родину яка там остала якы ся назад не переселили пережываєме і за них Думаєме же вшытко добре допаде а буде то добре Шторока в обшыри лемкознавства лемківской русиньской літературы зявляют ся тисячы записаных сторінь Хтоси колиси вшыткы тоты буквы записал принимаючы як основу два принципы Усталений традицийом столітями порядок записуваня букв слів і речынь жебы з того початкового безпорядку зявила ся смысель сенс выповіди зміст доказ знаня а не рідко і емоциі і одчуваня самого автора А коли уж тоты рядкы сут записаны в такій подобі жебы міг іх дахто зовнішні прочытати авторе переконаны про вартістніст свойой дітины вказуют єй цілому світу жебы тот записаний папір набрал новых значынь жебы поділити ся тым над чым автор долго робил з дакым веце з тыма котры сут цікавы світа Голодне знаня з тыма котры знают доцінити труд Проґрам Печатня має приближыти лемківску русиньску літературу книгы выдавництва і часописы Проґрам печатня є перезначений для грамотных Проґрам печатня то чытальня радия лем фм м