Archiwum
łemkowskiego radia

Што рока в обшыри лемкознавства Лемківской русиньской літературы зявляют ся тисячы записаных сторінь Хтоси колиси вшыткы тоты буквы записал принимаючы як основу два принципы Усталений традицийом столітями порядок записуваня букв слів і речынь жебы з того початкового безпорядку зявила ся смысель сенс выповіди зміст доказ знаня а не рідко і емоциі і одчуваня самого автора А коли уж тоты рядкы сут записаны в такій подобі жебы міг іх дахто зовнішні прочытати авторе переконаны про вартістніст свойой дітины вказуют єй цілому світу жебы тот записаний папір набрал новых значынь жебы поділити ся тым над чым автор долго робил з дакым веце З тыма котры сут цікавы світа Голодне знаня З тыма котры знают доцінити труд Проґрам Печатня має приближыти лемківску русиньску літературу книгы выдавництва і часописы Проґрам Печатня є перезначений для грамотных проґрам печатня то чытальня радия лем фм Третій музичний фестіваль При джерелах орґанізуваний Євом і Мариюшом Мончаками зачал ся в четвер <unk> вересня в Креници од немузичной части В конференцийній сали Нового Здройового Дому прошла промоция новой книжкы Петра Мурянкы під наголовком Польска поезия Тым разом поета композитор співак учытель і журналиста обявил свій трансляторскій талант Як повіл Петро Мурянка тлумачыня поезиі то от все його велика пасия Любит тото робити а робота з тлумачынями зачала ся од забавы языком Потім пришло одповісти на потребу писаня вершів для діти для наймолодшых чытальників і учеників Осібном катеґорийом русиньской творчости сут творы з Лемківщыны якы ориґінальні были написаны в язычю приміром Юлия Ставровского Попрадова В девятдесятых роках минулого столітя Петро Мурянка протлумачыл оду ґу ладости Адама Міцкєвіча Спомянуте тлумачыня было жадане орґанізаторами Медженародового славістичного конґресу і потім напечатане было серед інчых перекладів Окрем того Мурянка перевіл і выдал в лемківскым языку творы якы все любил Моісея Івана Франка і Матвія Стренчына Людовіта штура Петро Мурянка оповіл што польску поезию тлумачыл раз по раз і ждал на нагоду жебы єй выдати Така шанса явила ся коли бургомайстер Крениці дал слово што підпорит такє выдавництво і ефектом того єст книжка під наголовком Польска поезия Чытальник найде в ній вершы в польскым ориґіналі і іх лемківскы версиі Як сам тлумач пояснят хотіл выдати перегляд найбарже репрезентатывний польской поезиі од найдавнійшой з ХХ столітя трены і пісні Святояньску о собітці Ана Когановского Творы Адама Міцкєвіча з фраґментом Інвокациі з пана Тадеуша і Юлиюша Словацкого якы барз нелегко было тлумачыти а дале вершы Крашевского Конопніцкой молодопольскых поетів Каспровича Рыдля Островской і Оркана меджевоєнну поезию Юлияна Тувіма і сучасну польску поезию Віславы Шымборской і Юрия Гарасимовича Осібну частину книжкы занимают переклады поеток надпопрадскых Барбары Паруговой Кристины Дуляк Кулей і Ванды Ломницкой Дуляк якы часто хоснуют лемківскы мотивы і пишут польскым сандецкым діалектом кінчат книжку Два стижкы сучасной поеткы яка крыє ся під псевдонімом Мария Березам на бесіду з Петром Мурянком про його трансляторску роботу і саму книжку під наголовком Польска поезия Додам што книжку мож купити высылаючы замовліня через порталь ЛЕМ кропка Фм Што єст за поезия што то єст за книжкы От вельох вельох вельохольків Приклад то была єдна з моіх патий Звычаєм памятим як і з чым был на заході сімдесяты рокы десий прелом і <unk> Ярослав пішол гірго кликали тоты нашы орґанізаторе доньскы штефанівскы Ґочы А я был дома і в нашій хыжы ся сходили молодіст ся сходила сходила ся як Ярославу потім я верну І ся сходила молодіст літом сме і чытали і співали в єдно Прібували сме перекладати Ядом азыкольомківскы тоты співали то такє тіж А перше такє поважнійше тлумачыня до вісемдесятых роках медже інчыма вітця зачумленых ойце заджуньоных зачалем перекладати словацкого І з роками барз дуже єм перекладал коли ся в <unk> року тото одроджыня зачало прода з ансформация но то зачали сме выдавати річникы чым тіж Дуже тлумачыл з языч я з того нибы росийского наш Костю Ґомани Трос Ставровского до імена чы поезию і прикладал як публикувал в бесідиі Е Мал єм пасию тотого і оластивочка а як ся вказувала курс тотіж ім дуже приклада в нас діточой літературы не літературы для діти Зрештом то болячка вшыткых славяньскых народів запізнена література для діти очывидні не в такым вымірі як нас на землю мож лем знат може в народній творчости і в кудакотрых співанках колисланка можна найти дащо для діти а єй не так і так не так барз дуже так за тоту ня пасинувало жебы штоси тым діточкам давати єм прикладал з ріжных літератур А трафляли ся по тім такы кобылы як Матуш Стренчінар Людвіта Щура чыкі з нас Словаків чыдля Поляків пан Тодеуш то не єст так кобыла як пан Тадеуш але озвелькєнз стран і назійдиє ся при тым і то і тото была велика пос і Я знаш бо там сут деме на токы панонічны описы Быйтовоів розумієш но а нас такой термінолоґіі не было мы сме мы сме не мали гетманів не мали сме розумієш зброі але вшытко з кымси мож дати радер Дужеслонства єст часами направду бракувало было барз долго глядати Але співанок про муже ся ішло на войну рукувати но то єст што друга але того єст єст Але най там як вельку битву Матыша Чака пописує з мадярскым корольом в коаліцию назначно до тамто словництва єст дуже воєнного назно Стрыльбаі і шабля Як ішоркувати тілько но о тім же катакы ся цафила тіж велькєм ся фасцинувал Франковым Моісейом Моін матакы знаш же матіткы Край Палестина він тото Хтіл порівнати до долі Украіны долю Жыдів знаш але дешто порівнувати нияк ся не асоциює Палестина матічка Палестина там єст навет такє штоси же недоступу до ничого маленькє А Украіна велька ні Анкойну ся барже тото асоциювало розумієш і угнаня надій украіньскій в своій масі великій никой не был выгнаний десий Остало на своій землі в неволи але остало натоміст досвідчыли того Лемкы і тот Моісий ся барже з дольом Лемків асоциювал По тым ім тіжыт велька поемаізней в рамках тіж ім придумат Но інчы річы хоц котры хоц часто єм глядал такы річы котры бы были близкы як тематичні з нашом Лемковином як Пубацак Потоцкій Мойчу Малко Ґорлиц ключ Клинківскій до него належал то Списанє підґурскых маєнтности і там сут такы файны выступуют нашы села і як товды жылий так же з той рациі єст такій такій потоцкого леж тіж ксйондз з попем розуміє як ксьондз попадьом приспал вы поп заснул пил бы гы покыматичны з тамтого часу зас свіжа унія знаш барз тікава і хоц котры річы дайме на то Ян Гуско Нопніцкой Но зна што єст такє по темі протиримовий А был ыктор Не знам єм повісти найше низ Римом но но а екава справа была я тото чытал будучы молодіцкым хлопцьом такій Павел Гулька Ласковскій ся называл автор І В чым твердым социялізмі комунізмі іщы тож было поставліні хыбаль але на початку ґомулкы видал книжку таку антолоґію поезиі антиреліґійной Ци антий дайме на то католицкой І там был Ян Гус Мариі Конобницкой По тым єм глядал і глядал і глядал Не найдеш выданя розумієш ани в червеній ани в Чорній Польщы Розумієш ани за комунізму ани за клерикалів прог мі поміг найти того гуза Бо тамту низку індеси стратил Давно нова книжка З тлумачынями польской поезіі лем поезіі ци пролем так поезия лем лем поезия на лемківскій язык вшытко притлумачыл Петро Мурянка Але зачынат од Яна Кохановского так од треміл ся приняло што од Кохановского зачынат ся польскій язык модерний польскій язык од його творчости невельо ся в языку змінило Акурат хтіл поісти штоси противного Яко олівка мала од высокім сада Ідят зємє кубужы матя жыньскім шляґы іщы ани ґаломзек ани дііст куфрозон Сама тылько допіро щуплым пронткєм та єсли остре цяря любро дне Мокшыни упшонтают садовник потцьом у кваплівы мдреє зараз спившы сі ты родзоны упада пшед ноґа мі маткій улюб його неі Так ті ся най наймільший уршві достал Шыма році в своіх ро мало од зєбяци в Знюсвшы духом зорозлівым сроґєм смерті утхнюно Рудіцом трусклівым унук мертва упала ко олівка мала под высокым садом і ді зявяку ґужы матя жынь скім шыада єщы ані ґалозык ани лііст куфродзонт Сама тылько топіру щуплым пронткємзон Та єсли остре цярня люб родне покшыды упшонта майонт сантовник потям уквапліны мриє зараз а збившы сіли пшы родзоней упада пшет ноґами маткі улюб неі так ці ся май наймільше оршу лі до столу Пет очыма родіцу своіх ростоц мало одзяле ся цобзнювши Духом заразлівым Сроґє смерті одтхньоно родіцом тросклівым унук мертве упадла Бо о тым акуратні же Кохановского ся як бы лем переспівувало <unk> років тому праві без мала языкы были гы близшы собі близсы і ся повідам ти ся так бы лем переспівало дахто бы повіл ташы то притлумачыти Бо ти акуратні пізнійше іж буде барз тяжко чумати тему нпр вітця зачумленой словацкого Але Кохановского на самым вступі Тамчасами якісы трудности были же треба было ся наґімнастикувати але ци в редакциі Святояньскій пісні о собітці знаний його твір Але він ма такій климат акуратні такій сельскій но мы сме были соспільством сельскым Дуже там єст такого як бы с наше жытя чытал Так тото чуєш зато єм тіж взял чуто мі мі ся подабало а потім решту часами припадок якы Міцкєві ця то ім Просили ня жебы м было выдана одаду молодос і была выдана в <unk> р на конґрес славістичных в Кракові Там было пару сот славістів бодай з <unk> краів світа так єм чул барз великій конґрес і всядий тота книжка пішла спосеред велькых языків росийского украіньского чешского серпского переклад лемківскій Зыні што было штоси думано але чом мал єбы повісти єдина річ замовліня Звернено ся до мене І тота ода тіж єст Є то мі та єст Єст оміщена єст Там єст окрем того поврутати няньо вертают гук лемківскій до м знаний тот верш то єст його текст співал барч Краківскій Ґрихута Відом ци Конопніцкой Велика Пятниця Тіж приложены на наш на наш климат як мы тото одчуваме но так файно тото злучыт но а неє в нас літературы такой і думам же же попрез приклады ся збогачат наш язык З молодой Польщы Гаспровіча Рыдля мам Островска така была квіточок женьскій в польскій поезиі в друг полоны XXI столітя Баз Владныскы Потім повідом Мода Польща Гарасимович Гарасымовича М проложыл зрозузумілых взлядив зо зрозумілых взглядів Алес Гарасимович то єст репрезентант творчости модерной чест од Кохановского ґенералід Гарасимовича бо м ін єст шымборска трафлят по дорогі тіж Ніц два разы ся не здажа і запевне сте причыны Здругого дісмеш ся без в правиі помжа выбезродтеле Хоцбы смі учня Най тамшын і в школы свята Нєм же нрто ват жаднизі Меані Бата Жаден жен ся не повтужыл Нема двох подобных носи двох тых самых поцапленку двох єднатых своіх жен в О Вчора кєди твоє імя Хтось вымувілшым ґлоснок мі бы во як бы ружа з отверте впадла окно Дзіс кєди єстес разом одвруцілим фажку стя Ружа як веґелянда ружа чыток ввят а може клям ти ся здлаґодільно З непотжебным мешашы Лемкєм Єстес а він смусіш мій но чом виніш а він то єс Усміхняюці в полупянці спробуєме шукать згоды Хоц ріжнеме ся од себе як дві тропля чысте і выго Ніц два разы ся несдажа І запевне здає вшытше не зроби дііли сме ся без вправ і помжаме без ротин Зроділи сме ся без вправы і помжеме без ротин Кінчыт ся тота антолоґійка на звийме творами подваєм дал тырьох е поеток сучасных тых надпопратскых нашых приятелів коласні о то мал ім ся звідати же то по польскы але треба звіздочку дати позначку таку же то з застережыньом же хтоси хто знат польскій язык міг бы Мати проблемы так так Топравда Топравда они з том надпопратском бесідом свойом пишут Сут направду добры вежы Добры вежы Зы чом они мали осягніня по дорозі мали так ся трафило же сут лоятками добрых нагород лицерадскых Кристина Кулей она была ма назвиско Была женом того боксера кулея зого Алем што мабокс до поезиі Не ото ходит але отоходит же єст лавреатком Пєнтака Станіслава Пєнчака а то была нагорода Я мал щестя быти Але Але лавреатами сут там власні Арасимович Ернест Брыль Коли ходит до поезиів то нарік єден лавреат то была нагорода так бы дебютів літератскых і єст Ернест Брыль гм лавреатом Гарасимович і Петром Мрянка єст Но на єм ге з того єм гордий але акуратні і і она тота Кристина Кулей была лавреатком Нагороды Пєнтака Так же Добра поезия і там сут такы такы міцны вершы тых поеток над порадку оже прочытам полемковскє Русі моя полемковска Вятр о тобі вярцу ґлосаків нуці побженкує высєдленьом оцикує Бєрце хлопы конє стада ніх червоно смерть вшехулада з дяблем вступі в людскє дусе Номковскє лзы розкурса Запшенгайте драбінясто в ноц на нові цистом Ясном браті Лемкуф в ноц вшехвладе вістє пєклу на параде Наса Баска Наса Шкапа тис в ты збродні Ґєла Зады вєзла братство Лемковяны на Зысланє за попрады Фаризейскій ксєнжыц Юда льол ясности на копулы і подівіол Подве цуда Были Лемкі німа Лемкови сєйны сніли То єст Кристины Дулякы По лемківскы прочытати Русинь моя по лемківска вітер тебе в ярцях вісах оспівує мырчыт ойчыт выселіньом кове очы Берте хлопы коні стада най червена смерт всевлада з бісом в людскы душы вступит для лемківскых слез потупы Кєд ся внів выяснит місяц на драбняках робте місця братів Лемків в ніч всевладу везте пекло на параду Наша батька Кобылина тіж в Злочыній Нуазады вылозила Лемковину на засланя за попрады фаризейскій місяц Юда выблискувал ся на банях під Лем ся захоплял чудом Были Лемкы неє Лемків може ся мі лем признили єст буду тіту де чытал тіло але єст такє другій перш шляк з Мантожем і лемківскым тіхым шлякєм Вєзь мі аня не в тіхый дінь Долунци до нас анюл задуме ле ся задумен в піні Маздоліла скым же єст од лавершы тых надпокрадскых барсі Палоховой ванды Умніцкой Дуляк і Кристина Дуляк кулей з дому І трафила ся был єм недавно на такій стрічы Плетів поезіі мала быти то реліґійна орґанізувал польскокатолицкій ксьондзко Дуклі І там єм познал цікаву поетку котра тіж на нашу тематику дітхнула і файны тоты вершы єй тіж сут два Маря Бжоза ужні Безвіны На стіжынках слыхать чупут сміхці ехым выобразні зачына шажеть дзєнь В заґродах бечені овец круг кружыня коні Люді шыкую ноц як вшысци подругє бы одпочуть Знакєм Крижа дякую прошол о добре ютро Не было вєций дня Зло забіло сміх затьміло сонце Вывєзьоно назвиска і лзы позостал буль і тынскнота Питаньом без одповіді суй недомкнінты лемковскы дві В небескым бавінку запаль з ніч Хтось просі ктось чека выглядат з єдной стороны а Побудуваный єм был або якійсом тематиком лемківском котра ся трафляла по польскій поезиі або климатом або просто ім велькы річы польской поезиі тін переложыти жебы они функцийонували іх в нашым языку Бо претіж дітина кажда неє дітины в польскій школі жебы не чытала тіж творы світовой літературы Но і оно повинно быти в міру можливости накільо нас стати і в нас кєд хцеме вчыти і хцеме ся рахувати Коли тота книжка буде Коли буде мож єй взяти в рукы відіти Іти може навет Зан В тым тыжни Не скаваме середу Іщы так ци так ту єстым припаді боничне знам про тоту книжку З якым дофінансуваньом она ся вказала Цікава вена рід Зачало ся іщы в Санчы того родженци заслужены сондчанін тоси такого е там єм заґадал хтіл он зіматий быка за рога ци думам якєм присут кых і ту мі вручают нагороду Ту хоц дашто повісти што роблю м ін переклады мая пасия перекладай же хібы м іх выдати не стам ім потім заглядал з кым то ґадати конкретні і они гварят же уряд Ґміны Міста в тым припадку пойден він зголосити ім Но але вышло потім дакус інакше На конец так вышло пані директор од культуры пані Анна Міхалик нон така дост приязна нам Вечером і зробили уряд ґміны Бурніщемдесятку і так ся тото зачало часі сме заґадали Жде штоси мам іх бур між повіл То вывдаме мы пану выдаме Навет не Санжа А уряд міста выдає То уряд міста котрого Уряд міста Крениці по польскы Креница з I тлумачме Я підкрислям бо я не додаю того По нашому нема сенсу бо то єст масло масляней так бо кренітса то акуратні з другій Я думам же в нас не буде на тото аж такє велькє запотребуваня бо хто ся там поезийом так інтересує але буде думам же велька поміч навчальных пунктів для там де лемківского вчат для учытелей Думати літературу но готову по лемківскы шумні той літературы так же тото ся придаст А думам же індивідуальны покустьок тіж ся заінтересуют Старий урміш трьох сынів крой скырви Русинів предодвіря різблене за вызве сам в порогах сой стане духів отц ум його І словами ця тывы одозве Кєд нам брукло матир нашы дни і вечеры уж заєдно лем зимны і пістны Час до світа ся брати і ти сенсой глядати Час і дохыж привести невісту А де моі соковы Ту в обыстю вітцьовым одпелечат стерослы уж дігы Ту хотари прадідным краютым нашым рідным вырусначу подобу носили Прото знати без мене же выбрати сой жены вымусите в поконі і роді жебы пак ся не незло в каждий кут повенесло жебы м не чул ся дома як злого діі Ты найстарший мій сыну пер сой пут в Лемковину Тутернина фуцколе та своя Не видий але мі ся так стає Зелю наймов зо спокою Середущий мій сыну Ты сяпер в Прясівщыну де то рыса удала ся Ід на спиш ци на шариш там сой найдеш то пари Смоглолицю русинатку завлацы наймолодший мій сын Ты ся выпер в краіну Нашу Люч підкарпатску Чуду Де пок івын вырла синє лебо підперли Там Русинкы як ревіны Такі сітрі людийши рано вчас з тым пізны той свойой глядати писаной куполудню скоду соколиків молоды Отче очы провели русавы Іде осіб смутавы Узі Сліг задуява а урвішів як нема так нема старів сирка Циґын сталі далеко Не женійте цялийте знаємы Такєт ден ся допали Ни оддалек одсален входит тохыж найменьший сыночок веду няню невісту Украінку сірчысту Буде кому запертій вам очы Скороди на свитаню лем пробудил ся няньом В двері туркат ксы серед уж ти Як жыєте гені татку веду слецну словацку на вас покій на сон вас ряду сти Ден не минул як летит од заходу сын третій сын найстарший тот сын первородний Яню веду вам ляску цифрувану як блязкого проню в гробі вам буды як будны Старий урвіш трьох псынів крові скырви Русинів предублиця закличы іриты потім Іду сон ся літи на і не мыйне тыня зловиты Хоц єм старий звіти іду сам ся цинити най лем ся пленя цловы В проґрамі схоснованы были трен Яна Кохановского заспіваний Ганном Банашак і Мірославом Чыжыкєвичом з Ґорлиц Верш Віславы Шымборской з музыком Андрия Мундковского Нич два раз заспіваний Луцийом і парафраза литовской балады Адама Міцкєвіча версиі Петра Мурянкы під наголовком трьох урвішів Шторока в обшыри лемкознавства лемківской русиньской літературы зявляют ся тисячы записаных сторінь Хтоси колиси вшыткы тоты буквы записал принимаючы як основу два принципы Усталений традицийом столітями порядок записуваня букв слів і речынь жебы з того початкового безпорядку зявила ся смысель сенс выповіди зміст доказ знаня а не рідко і емоциі і одчуваня самого автора А коли уж тоты рядкы сут записаны в такій подобі жебы міг іх дахто зовнішні прочытати авторе переконаны про вартістніст свойой дітины вказуют єй цілому світу жебы тот записаний папір набрал новых значынь жебы поділити ся тым над чым автор долго робил з дакым веце з тыма котры сут цікавы світа Голодны знаня з тыма котры знают доцінити труд Проґрам Печатня має приближыти лемківску русиньску літературу книгы выдавництва і часописы Проґрам Печатня є перезначений для грамотных Проґрам Печатня то чытальня радия лем фм