Skip to content
EN

Words, identity, emotions

The archive of
Lemko radio

About the culture, people and places of Lemkovyna.
Podcasts, conversations, memories, music.

Гіст в ЛЕМ.фм #59 - О дегтярскым проєкті, 16 XII 2025 r.
Ep. 59

Гіст в ЛЕМ.фм #59 - О дегтярскым проєкті, 16 XII 2025 r.

•

Episode description

В проґрамі бесідуєме о традицийным дехтярстві як особлывым і унікальным ремеслі - елементі нематерияльной спадковины Лемковины. Буде кус о істориі дегтярства в Білянці, культурным значыню, а тіж о тым, чом вартат документувати дегтярство і утырваляти в памяти і в практиці.

Streszczenie po polsku (automatyczne)

Audycja dotyczy projektu dokumentującego dziegciarstwo, czyli tradycyjne rzemiosło związane z pozyskiwaniem dziegciu, szczególnie w Bielance i na Łemkowynie. Goście omawiają lokalne znaczenie tego zajęcia, przypuszczalny związek jego rozwoju z hutnictwem szkła, tartakami i dostępem do drewna sosnowego, technologię wypału sosnowego dziegciu oraz jego dawne zastosowania lecznicze, gospodarcze i obrzędowe. W ramach projektu prowadzono kwerendy i badania terenowe, odtworzono wypały, przygotowano film, broszurę i słownik łemkowski, a rozmówcy wyrażają przekonanie, że to dziedzictwo warto dalej chronić.

Automatic transcript

гіст в радию Лем фм Дегеть темний густий плен смола по сухій дистиляциі дровна хоснуваный як медикамент в лічыню жывины часом тіж люди Таку дефініцию дехтів подає контекстуальный словник лемківского языка і як раз темом дехтів заняли ся Мазярска Загорода голосы та Стоваришыня <unk>r<unk> в рамках проєкту Дярсти Жыва Спадковина Лемковины дофінансуваного зосередків Міністра Культуры і Нацийональной Спадковины якы походят зо середків Фундушу Промоциі Культуры радия ЛЕМ фм маме представників тых інституций Клядиюс Бєґень Пьотра Ясьона і Анну Чухту та робітника Музею Більской Землі Даміяна Новака Видам Вас сердечні Перше питаня опочывісте і хыба найбардій поставове Скял ся помысль жебы занят ся власні Дзіґцярством <unk> І для чого узналісте тмат За важны діс Кравдия Збіґін Заґрода Мадярско Лосю Дєкцярство то єдно з жем з характеристичных тутай для нашого реґіону для повяту Ґорлицкого но і перед вшыткым маме тутай вєзь котра была всьом Дзікцярском так на вклад Лосє котрым ся займуєме в Заґризю Мадярскым было всьом Мазярском Дзєґцярство в Білянце барзо характеристичне унікальне жеміосло жадко спотыкане але предешыткым далей континууване тост як бы сіла тутай Бєлянкій і того місца імьосла же надалі сконтинуване приказыване як бы в такым приказі мзипоколеньовим Дзєкцярство нам особісте в Заґрозі Мазярскій єст близкє понівач при опровазаню опрош того же оповіядами о Мазяжах оповідами завше о Дзєкцях влас ся та справа барзо інтересує Туристів і звязаных никєде навет баржей інтересуют Дзєкця ніж Мазяж Длячого Но то хіба очывісте Мазі южні ужываме до інчы го ді якій нотом зыскує на популярности і стосуваны был і єст до ружных барз придатных жеч Власні потягніме тмат В такых простых словах опищім чым єст дзєд і до чого ґо стосувано чы може стосує ся тігле значы стосує ся напевно надале поніва сосує ся ґосметолоґіі же і собі пойдеме чы то якій склепу з косметиками можеме споткать шампоны з дзєґцем мамеделкы дзєґцьове Не тылько ся доробі в такій Продукці промысловой але теж такій жемісничий дужо особ як де бы самодільне выкористує тон Дзєґієць і спробуючы якы власні робіт такы речы і спжедаючого Дзєґцярство то як бы істория свята правда Пьотр Ясню <unk>em <unk> тисяці лят тому уж як нектуры історици мовил тендзєґіц был знаны чі так направды єщы перед выналезіньом кола Уж был знаный процес выдапяня Дзєґців як єден з першых і підставовых жемьоз Лесных котрый твожыл шещыньсполечном але ружчень господарчом Кєдис Дзєґєць был єдным з найважнійшых предмюту в гандлю мідженародового длятого же служыл не тыко як гымновила сь яко медикамент але руж служыл яко материял хотяжбы до ущыльняня статкув Дзєґєц єст барз ружне называне слово Дзєґец єст словем котре єст прияте в польскым словацкім в украіньскым натомясты ґєінці єст ужыване яко смола смоладжевна барзо често правда і да смоладжевна была направды дужым приджымым придьотом гандлю так же діґєц єст гісторийом свята дотого же появлят ся ріж в епоци каміня ци нандертальчыцы Приклеялі тым дзєґцєм острша до Стохы пік котрий мі пізне ужывано яку бронь появил ся дзєґєць в Бібліі здесидувано пізні але єднак єст аркоолоґы чым была ущельняна но власне з моджевном чыдзєґця Так же то єст гістория свята і я мысль же принаймні я тым нашым дляню чез трок котрый ся нам кончыт поволі Но научым ся зупні чогось нового Ікаве єстесме в тым місцу тутай в Бескідзенівскій єстесме на Лемковщызні практичні мовици Так як Клявдия під хвильом кажда вістю ма своє жемьосло Бартне ма камінярство Лосє мазярство а Бєлянка ма зіґцярство І мысноц о тым проєкті кєдись як памяташ мовили сме о зіґцярстві як о дідіцтві як о дзєдстві на нематерияльным Лемкув Длятого же єст барзо але длятого же тінґле су єщы люде власні в Біданци котры тзєґєц выпаляют Чый то традиция єст тягла і то єст найважнійше же мы не сягаме тых по гісториі по подрянчникі але сягаме руж по память люді і то было пякне в тым проєкті же мілі сме можливост порозмавляня з людзьми ктры сут тімґлочынными Дзіґцямили рыґцярство памятают з свойого діціньства незалежні ци су тутай в Бескідзі чы теж зосталі в Вєзіній Сум Дзєсінці То скікцярство взяло ся на Лемковині То питаня такє трохе зачепне бо вім же єдна з особ котра заанґажувана єст в ваш проєкт Дамян Новак ма на то свойом Быт може дост контроверсийном теориє Мыс же слухачы буду зацікавені скєґцярство зналязло ся в Бєлянце власні Хыба не хы жебы то была лыжка Дзігців вечымоду Але споґляю на то гісторичне хыба належы собі задать питаня для чого дзігцярство было в Білянцы Бо то єст такє питаня поставове для чого білянка была выньонткова но і то было в білянци скоро то дзєгцярство Сі могло в тій акуратій місцовості до такій скалі розвінути Дзітярство был дробны перемысл он єст середньоух ухвитны в жюдлах історичных Затого треба было на темат спойже трохы шырей і пошука причыны і не ґалензях господаркы но в тым припадку дост шырокій і рейзуваний в Карпатах на дуже шыршым скале То єст очывісти тых і вылончне припущенє бо не ма на то жадных потверджынь зюрдловых але традиция дікцярства Може быти звязана з хутінством Шкляным Бы Хуты Лесне в Карпатах сон тематом в міри добре розпознаным уж в тым моменті і історичні і археолоґічні і відомо же така хута в Білянце р істняла цо наймій од конця віку <unk> мами Около <unk> тисянців лят єстесме в стані то хутнітство встерчы осадіть До продукциі шкла была потребна стала температура а жебы запевніть в пєсах хутнічых самотемпературы был потребны венґіль Джевны Жебы зробит венґіль джевны То єст докладні то сама технолоґія Цо продукция Дзєґцю тілько тут осягаме значы доцельова єст цкым інна і не продукт інфракция чыт Венґєльджевны а очыві теж тзєґєц істям собі выплывал корый был або не был потребный акуратні на тым етапі продукциі Был теж потребный потаж котрый ся продукує з попьолу працовници кры працували в гутах лісных гутах шкляных напевно добре знали технолоґі сухой дестиляциі древна Він докладні то саму техноло технолоґію котра служыт до продукциі Дзєґців Але тых хут в Бескідзє Ніскім в Карпатах было споромы Боскіньскым то єст около <unk> пари хут котры істняли в <unk> ім віку але чынит вынятковом Білянкы же ократні в тій місцевости могло єй розвінут зєґцярство то єст то же Білянсий істнял ци наймі од початку <unk> віку Споры Тартак найпер был то тартакы водны належонцы до родіны Скшыньскій до Тауша Скшыньского з Лужне і потем з Лібушы потем За Ґужан родіна Скшыньскых тримала Білянкы немаль же до конц віку і в місци того тартаку в лятах <unk> віку XIX стал потежны тартак паровы родіны Фальтнерів Тартак продукувал древно будовляне древнопрымыслове на огромным скали мідзы і ін заопатрывал одклады колейовы лініє трансверсальном в часій будовы в р ся та фірма розвінала дзякі тому Тартакови в Білянце же Потем вніку Фузі з Діднерамі стала ся найвякшом корпорацийом Джевном в Ґаліциі а пізній в Іщы Пус по Літий посідала кільканастертаку впровизала цалковиці новочесны розвязаня колейків достяня древна з ґур тзв лінавкы масы ружных удосконалень Спрвала найновочеснійшый вщент ужыня Тартачне Він Білянка была барз моцным осродкєм Тартачным Презо теж з уваги на то же был то терен теж вєйонтково залесяный повставало напевно дужо одпаду Жывных Теж єст важне уварункуваня такой уж чыстоґеоґрафічной Білянкі Білянка єст єдным з такых найбардіє ґурскых обшарів такых такій чыстоґеоґрафічні мами дужостромізм і теж в Білянци выступувала зоснан котра тоты была тым древнем котре было тым найбар популярным желі хоці о продукциі дзєгців Вшыткы ты елементы влочом ся в таку єдноцалой же правдоподом діктяжы кожыстали по перше з умінтности а по другє з за плеча сурцовиґого якій давал ім чемыш же в некорый был восн скупный білянс Я теж єстем Поленчыком той теориі хотя очы бы ся старали пересуват дале і дале єщы встеч Ґен момент кєд Дзєґцярство розпочало ся в Бєлядце натомя сям єщы повіді же мовіменту О Соснє натомяс Дзєґідс в Бєлянци был руж вчасні вытважаный также скорой тілько діс як дбита вєца по дрозе припадла Так направды повіс якє тло в тым моменті Але незвыкле важным елементом того нашого проєкту было одтворжыня самой технолоґіі Одтвожыня той технолоґіі по то тылько жебы в тій такій старій версиі заховат єм для пришлых поколінь Сом млоді люде кружы в тым моменті хцу далей як бы тен тодіктярство провадіт Цоправда то сон уж тілько показове выполы але єднак тігле навязую до тій старой традициі і наш заданьом нашого проєкту так жем і писалі в аплікациі было ржебы здокументувать барзо щеґлово сам процес продукциі жєґців І то зостало в тым проєкті зробліоне а не тыко теоретичні але ріж практичні два разы мілі сме выпал Єден выпал фільм в Бєлянце котрый был сфільмуваный і ефектом нашого проєкту єст барзо файный фільм і зостал барзо докладні описаный Те цели того проєкту зостало зреалізуваны другій выпал то в Заґродзі Мазярскій уж з обецностю люді крузы то огльондали но і зовчысти з оповістями о одєкцю Він хця єм тыко попросту зазначыт же Мы сме зробили барз дужо роботодокументацийну і то єст то же з єдной строны теоретичні приготувано поставы але з другой страны руж практичні і оно зостало в одповідній спосіб здокументуване Добже він з якых жрдел Лы корысталі підчас екверент Певні были то якє архівальны музеальны екференды але теж но такє чысто людскє бо так мовите то же міосло єст дні єщы обецне він єстесме цікаві кто потрафі єщы хто переказує дале Ференды шли двома як бы торами З єдной страны то были ференды музеальны і такє архівальны котре робілам ґлувні яно і очывісти рдамян а друга но то баданя такє теренове і то єст то о чым увіщыли як бы ввяди тута і розмовы з особами котры походжом зо в Сібєлянка і выпаляючы будж мали контакт альбо памятаюм хто то робіл як то робів В спілченым наповіді же Анана Чухта Стоваришыня <unk>em нам вышло з нашых бадань тереновых есот ці на теры завше уважано же двох або єден єщы жыючый жемосло Выґіня єднак не файне было в тракці тых бадань то же самі діґця оповідалі нам о своім о своій технолоґіі ґенеральні Был то витоп дзєкцю Сосновка хтіли сме теж довідіти ся чы была традиция вытопу дікцю Бжозовы поніва же з оповідань вєме же то теж мало місце м Ці насі діктя же памятают же могло цо такого быти альбо з оповядань але самой технолоґіі яко такій не памятал і не зостала ім переказана тым же были барз хентні сон хетні Бо уж пришлы рок заповідали же займем ся вытопом дєкті Бжозового Дляты шукаю одповідні го суровца жебы зобачыть Теж в тых баданях вышло же прубували Але ім не выходіло Мысте же то нам ся уда поніва Самы баданя показали же вєдза теоретычна ніц не дає то треба быти попросту практикым Мытеж Дзєґід Бєраньскій р од теґо Дзєґцю навет выкорыстуваного тераз спілчесні бо технолоґія не дає тыле можливости жебы ґо выпродукуват літрами неправды він томвіме як бы о ружных Цєчах Дзіктя же самім же не мати суровця то ніц же сум лясы соснове але то с одповідні материол барз жывічны насямкєнты вінс то не єст такє просте І маме спорозы ні відомых під собом мінзє доперо почлонтек нашой подружы з діктьом А можете мі оповідать як выгляда технолоґія позысківаня дзєкцю Чы да ся то словами представит так жебы слухаче могли сме выобразіти Да ся то слова з словами прубували сме то представіть поніба приготували сме таком невеликом публикацию таком брошуре популярно науковом ґє як дбы Оповядами описуєме то як все выпалят зєґіц яка єст технолоґія выпавіст то в форма популярнонаукова очывисті небардо щеґлова але щеґлово теж зостало то описане В такій опрацуваню можна повіде так ге щыґлово можна єщы здбачыть На нашых постронах у высі зостал заміщеный служничык Дзіґцярскій то єст єст ефект нашых нашых бадань тереновых і там старали сме ся замістіть де спосіб м вєдза о технолоґіі і о выгулят чым єст здікцярство в Біжанцию Як бы концентруєме ся на тейсі і на тым дзікців Бєляньскым жебы кажды з чытаючых муґу трошечкы шерей бардій образово собі зобачыть Но так власне то єст дзіґід бы то єс хыба поставове питаня корем може повиннісме повізіч на самым початку а може во ся на конци Бо то єст трудне до до поведзыня во сві Одповід єст трудна наций понімаж діктєм называно ріжного родая субстанциі засаді котры подобні выґодали подобні діяли напковино О діґцю зємным а діґі зємны то была ропа Івьоном Мазяже Паксіді Дзєґід теж мы не віме якій Дзєдєць носі Мазяже Чы то была ропа ци то был Дзєґід Зостаєме далей при тым самым стверджы і віме што то єст Дзєґіц бо то так направды Дзєґіць то цо называют люде Барзо ружні єст в рых енциклопедиях трактуваный Дзєґєць так як ту Клявдия повідані кры уважают суху дестиляциі ропы нафтовой ци венґля теж і ефекты сухой дистиляциі задзєґєц теж так натомяст мы тутайме о дзєкцю суровцем єст древно І тераз в тым дзєкцю руніж мами сонґаме ружных дзєґців чылі дзєдці Бжозови найчыстій уважают же тым дзєкци мождати тамтя І мы сме міли в часі нашых бадань як мовіме же метут дзєґід з соснова хто сміє то не єст правджів дзєґіц і єщы появля ся колейны поділ на дзєд правджівый неправді хом повіт же єжей чыта ся якєкольвік справозданя з бадань тереновых то вытворци кры робіли дзєдіт сосновита дзєкід сосновым о тым якы од дзіґ длятого зоставми на же чыто з сосничыт з інного древна єст то дзєкід І длятого теж єстесме в Білянци Тераз зачынаме тотошы тошкы упожковывать єстесме в Білянце і в Білянце вытапяно Дзєґієць Сосновы Появляют ся ріж якы інформациі всюд люді же ґєс памятаю обжозовым але дісяй до тых лят дотарла технолоґія Дзікців Сосновеґ і такінчы сме ся в нашым проєкті заяли Я бым впрови ся він замішаня бо наприкляд знали сме в Музею в Саноку фільм з омдесятых лят котры ма назвы Мазяж Оказало ся же недалеко з Сонока в сяхні Дали Косоналка м ін Тырава Сольна <unk>re руніж были особы котры займували ся вытважаньом зарґзю як і мазі коломазі до смаруваня осі але з древна і розмовно ніх смоляже але в засаді самі оні окрисляли ся назвом Мазяже натомяст маме на записану но на фільмі так само том технолоґію она єст праві же така сама як технолоґія власніска Головном засадом было примі желі хоці о Дзіґіцоснови то был выпал в ямах чилі в мілежах в ямах зємных выкопываных специяльні і твореных з древна котре было насончене жывіцьом Не бежеме аж так докладно описыват як ся робіло в каждым разі найважнійше было то жебы выкопать таку ям поукладать собі ладні такє жывічне древєнка І найважнійше было то жебы то вшытко обложыт ся на тыле моцно жебы т процес был нещельны Длятого же вытапяне сєкцю одбыва ся без достепу повітря принаймні в цалым процесі на самым початку чісє так чы а розпаліся мєлештены пєц натомяст пізній належы го ущельніць так жебы то было была тзвана піроліза чыли без достемпу повітр Выпаляны выпаляне смольны щапы цилі жывічны щапы ддаю появлят ся ружны фракциі в залежності од температурым фракцийом єст Дзєґіць І чым характеризує ся Дзєґієць опроч того же барзо характеристичні пахне Ах на тема зєґсю то вшыскы єзут ґлувне тиле же потрафі спаскуджіть бечкы міоду і фактычні єст але єст выглядатшы пякні так ясно бронзовы як выплыва то єст дужа приємност зобачыт то бо тото то єст сосвяйного натомяст задає спитаню до чого служыт Базі до вшыткого О і ту ся зґазаме з колем жадко ся згами в звязку з тым тым разом так до вшыткого нашы ґлувне цалы час мувіме медикаменты І цо конкретні якы сом властивости його лечніча Заче можеме тутай мувіть о тым як он был ужываны в медицині людовой так не вспілчасне тыко як кєд был ужываны Маме на приклад запискій Васє з бадань тереновых як докладне на нашым терені то што выґодало бо на приклад барзы часто был ужываны на робакій наглізти І цо треба было зроби треба было поспарувать альборном Варґа дзєкцем альбо околице Бембка Як то єдно з другій можеме полочы Якой Жечывісти на прик то іщы мазя же зло ся хыба лібі в Білянция панове єже і питам о тым чы были якіс такє заволаня так якій такє гасла реклямове дотиче сосновы на Пемпет єст здовы Я не розумім о цого хоці але міся же тот звязаны з тым Опріч того лектам было дуже маркетінґу барзо пикны зрештом ґетін Так медицина людова опруч того на віле інны же наприклад бо то ужываный был в медицині людовий для люді для звіжот опруч того же на робакі на двізды бем на Молодніця на коклюш бо был ужываны на буде жалондка але перед вшыткы панация Но так бо єс антисептичны такі і для звіжын але руж для люди Істесме Бескідіньскым котре боґате єст не тылько в Дзєґєдзі але жопе Ропа нафтовым да І як бы для люді з тых теренів не єст нічым Новаторскым ужывать тых жембендикаменты прони были былы они завше были з Тыбі людзми і товаришыли і поцо попросту є вытважану цалы част так то єст специфіка теґо реґіону но і якыс в тых нашых баданях єст надаль ужыване але нє не пропонуємети ґо на власну ранкы Дораз южелі ся пригльондал якій старе часу писмо Перужне но то можно зналез бар дужо Якіст такых записків дотичонцых стосуваня дзєвцю як може приточе з <unk> р на цо дідіть на темпіня мышы іщурів потреба тыко злапат жевом мыж люб щура причыма ґо делікатні за ґлове умачат соєґо в дірцю так жебы ґлова сухом взыстала і пустіть вольно Щур одзыскавшы вольност утєкне прядко до свойой норы а запах єґо выстарчы цалых поколінь Тутай ході теж ом Як бы оказанє кореж функцийонувало і было на початку дінным у нас на всях І робюно такє фактычні як кулькі дікцьове котры мішано з лоєм і з ружныма ароматичными зєлами і тым кадзоной выпензано щуры так нам ся бальо рази появило о выповідях нашых респонденту але теж витат ся в референдах в оґуля як бы оказаня єст барз повшехне Было врацат ласк і Дзєґіс ж сполніл таком функциє бактерию чыстів повітря Длятого ж оказано нім поперше смарувано Над джвями робіоно кшыжек з Дєґцю котры теж мілы функци охронне такє очыщаюце повітря і оказано По просту жебы очыстіть То інци зародуваны Сродик автотрофіісти Чылі добре на демоны котры не любіли запаху дзєкцю напр Чы бажыкій як осродок огром нонує но но урокі так но попсуте млеко през Босоркы Так же дікця тым ся займували і займали ся теж тым дівцяже Біоляньсци Напевно барзо често были узнавані за люді котры мают вынюткове якє умієнтности трохыбілі з нагорами трохыбілі ружбітами потрафіли зробити вшытко поліва спшедавали сродек котрый мал власти то специфічне такє вшыхстронне Але фактичні потрафіли дорадіть єдным з вывяду котры записала Власніганя і хтось хыба оповідал О тым же як дідшаж приходіл довсі то шед до єдной особы выпитувал ся докладне Цо у сосяда слыхать Шед до того сосяда юж вшытко ні витял вскым понтові єдам щын маркєтинґ се сме але безвзглядне яко сєдек антисептичны по перше для звіжот і то уж нє сон жарты бо то направды не служыло было выкорыстыване і і додій ся выкорстує так же тутай То єст світны і світный специфік но але то єст як бы єдначе і то медична натомяст нофактычне імпреґнация хотяжби скур То єст колейна же яко якомасі дака доосідо до довозу в тешыж Най до ущыня власне чыто імпреґнациі древна Єдным з нашых елементів той працы было переследжыня як тзєґіц был спжедаваны бо то єст особна байка Дзєґця кружы зазвычай ходіли на ногах Ці даци богатці называні были Мазяжами Але в векшости нашы принаймні розм наші розмувцы памятали власне Ходзенє з дзєґцєм як ходілі з родіцами з дзядками з дзєкцьєм і то з Бєлянкы вцале є так близко бо то не тыко як нектры мовіли до Бєча Але ы бо теж такє падло так ходіли сме до Бєча Але гдецидувані дале тудей Клявдия приготувала мапы тако выязду і то скількасет кілометрів правдатково Рухіві далеко воділі І в засаді єдно з моіх одкрыт звязаных з такыми далекіми гандльовыма То єст єщы квестия до припаданя Єдном з такых цікавшых моіх одкрыт вчасі кверент музели было зналезіня маскы Маскі в Музею Етноґрафін Я тутам здінця той маскій з рокы класы плястичной червоно чарна з отворами тыльскы з отворами на очы і на уста як то маска в капелюшу фільцови з тилем тил ґловы окрываны былы скуром бараньом і сото за мазка оказало ся же єст то мазка Дзіґдяжа выконана през Тодуша Буреґо з Вардоня котрый был такым долголетнім кєровникєм єдной з такых ґруп колентуючых на жывірчызні Дучы Ґомаска была ужывана Оказало ся же ужывана в катім контексті обжындови нектуры з Паньства може вєзом зо Дзядино Ворочне писаны сут зрештом на лісты Нематерияльного дізства Дзядино Ворочне чыли ґрупы меншын і хлопцю котры коментуют в засаді тылько два разы в року Сільвестра і в Новы рок приходсом до дому впровазают замішанє хаос Танчонт співаю вс ніг всюд тых постаті бо то сут ружны постаті пошебєраны постаті єст очывістє Циґан Жыд смерть єдзвідє конє але єст ж власні Дзєкцяж Дзєвцяж Задзвоніла м до Музею в Жывцу і ся запиталам ском така постат Дзєґцяжа може ся там зналез власні всю ґрупах на Жывітчызні Оказало ся же Єст то сталый елемент як дбы всерід тых дзядувноворочных і єст то постать котра символізує обцеґочві особы прихочом з зевнотр Попачу вам собі втеды на мапе но і ді доходж і на сіді тяж з Білянкы з Вардонь Мілювка по Сльонск Сєньскій чыі власіно то терены Він Быт може Быт може очывісти Быт може можна то вявзать з нашыма діктями з Бєлянкы выдля подсумуваня оповідсє проше цо і ді можна почытать Якы сут ефекты Вашого проєкту бонь ґє ся удат жебы може нажыво участничыть <unk> в тым выпаляню дзєкцю позысківаню той выєнтковой субстанци як ся оказує Но ми очы запрашаме святый был Як бы мы собі не выображали жебы якєкольґє свято одбыло ся без нашых сосядів з Білянкі завше дзєкєдзі Быпальоны но віме же хлопци з Білянкы сут запрашані теж до іных з Кансенув бо єст то барз віддовискове і роблям то Хатня натомяст Но то теж ся змініло же такзєкцюж ся не выпаля Власє по то жебы вентрвать з ним і спшедавать выпаля ся лівє власті на імпрезах Але о єдной жей позволі іщы повім два слова Мувілись о дзєкцю о Бєлянци Запомніть сме што єдным ізвыкле В важным важной речы чымяновнику О Лемках Длятого же і Білянка то вєс Лемковска і Дзєґєд тутай в тым контексті єст тым продуктом котрый вышыт з Лемковщызны Длятого на нашій струні і в нашым проєкті зробили сме словнік Лемковскій Аня котра з філолоґійом приготувала то єст на страні<unk> єст р на страні заґроды по просту хцеме заховать не тілько саму технолоґію але чловека і його слово котре тому товаришыло Длятого теж для нас єст то незвыкле істотны елемент чысловник Лемковскій дотого же он так якме тутай заховує память о технолоґіі але заховує память о словах і то єст незвыкле цікаве же як мы сме ты слова документували то ці люде барзы често припоминали собі Слова котры кєдись ужывано Длятого тіж то на нашій страні єст Сомопрацуваня котре сут ефектом того проєкту незахенцаме жебы перегльонут нашы ефекты бадань не єст фільм Єст файна кжожечка котра впрова <unk> в то жеміосло файны дужы проєкт і барз дужо цікавого материялу котры удало ся зробить і мысліме же то єст тілько на разі почонтек бо уважаме же Дзєґєд належы впрвати на лісты нематерияльного Дзідітства ЮНЕСКО Так же смелі на самым початку Гістория єст пребогата пшекава і сон люде кты роблят кры памятали як ся робіло кєдись кры роблям обецні і выдає ся же буду робіт дале в звязку з тым спелняю вшыткє присланкы того жебы Дзєґєц з того рейону Бескідуніского Елементым дідітства нематерияльного Занім те елементы культуры трафляют на лісты ЮНЕСКО мушу єщы трафіт на крайовом лісты нематерияльного дідітства То єст єднак скомплікуваный і дост долготрвалый процес Я жебы наробіть смака нашым слухачом є хоці о дегеть і ословник котрый єст достепны на неспомяній строні то тілько так выміня шыбко дехтярка гандлювати іти на дехтярку іздити змазьом дехтьом палити дегеть цук дерня дим яма копчы копец тото вшыткы слова найдете на тым сайті з поясніньом описом і додатковыма іщы фільмами Мысль же можеме помалу добігать до фінішу нашого спотканя очывісте певні наші слухачы буду не до конця утусатисфакцийонувані так як я в такым сенсі же хтіли бысме хтіла бы м єщы вінци ся довіде і о дзєкцю і Одіґяжах цалым Жемьосле то одсылам вас слухачы і сама себе власне до тых материялів котры повстали в рамах проєкту я хтілам повіт же то публикация табор <unk>em Нівелька популярнонаукова єст достепнаж в версиі папіровий зар Сні в Майстерні Карпат як і За Ґродже Мазярскій мож нас вшы но і небавем можно безобачыт власні фільм Туде хцям подякувати молодий аспіруюций режысер з Ґорлиц зрештом Мартинє Фудаля котра зробила барзо файны фільм Цу до фільму теж мє сме тутай ружны концепциі як на фільма выгльодат але мысль же удало ся зробит сой барзо файнеко На тым фільм є теж буде могли Паньсу зобачыть як рок по кроку Дзякі Зробіть Може ся дочекати Дякую Паньству сердечне гіст в радию лем фм