Przejdź do treści
PL

Słowa, tożsamość, emocje

Archiwum
łemkowskiego radia

O kulturze, ludziach i miejscach Łemkowyny.
Podkasty, rozmowy, wspomnienia, muzyka.

Голосы Русинів Світа #34 - Томаш Калиніч (2 част)
Odc. 34

Голосы Русинів Світа #34 - Томаш Калиніч (2 част)

•

Opis odcinka

Голосы Русинів Світа #34 - Томаш Калиніч (2 част)

Streszczenie po polsku (automatyczne)

Audycja jest drugą częścią rozmowy z rusyńskim lingwistą Tomaszem Kalenicem z Użhorodu, pracującym przy rusyńskiej Wikipedii; dotyczy specyfiki tej pracy, standardów językowych, kwestii technicznych oraz potrzeby większego udziału wolontariuszy i organizacji. Rozmówca opowiada też o popularyzowaniu języka i kultury Rusinów w internecie, zwłaszcza przez materiały wideo i media społecznościowe, oraz o tym, że nowe technologie mogą pomagać młodemu pokoleniu docierać do treści rusyńskich. Ważnym wątkiem jest przyszłość języka: mówienie po rusyńsku z dziećmi, tworzenie materiałów dla dzieci, budowanie kontaktu między regionami i szukanie inspiracji w doświadczeniach innych małych języków, między innymi szkockiego Scots.

Automatyczna transkrypcja

Перше лемківскє радийо <unk> і <unk> Ґорлиці <unk> і <unk> Польковиці Лем фм то твоє радийо Дорогы слухаці Слідуючы годину можете ците Голосы Русинів Підкарпатя Коли слуханя Вас світат Каріна Муляр і в нишньому вопискови нашой проґрамы представиме Вам другу частину інтервю з правцьом русиньской вікіпедиі і русиньскым лінґвістом Томашом Каленицьом З придошлой части дознали сме ся же Томаш Шкалениц є родом з міста Ужгород Підкарпатя та останні пару років жыє в еміґрациі на даный час в Шотляндіі тато не сперат активіста занимати ся русиньством а іменно анґажувати ся волонтерскє у роботах над ріжныма інтернетовыма прорусиньскыма проєктами На такых плятформах як Твір <unk>em окрем того же єст правцьом русиньской вікіпедиі і кід в минулі в проґрамі зачали сме говорити про всі сітома Шовідєля то несі продолжыме Рореспондент нам уже найдетальнійше розкаже про специфіку робот з русиньском інтернетову енциклопедию про ріжні языковы і технічны моменты На більшу частину приділеме вшелеякым розным аспектам жытя Русинів в сучасных умовах <unk> сторо А то означає же про язык і культуру тоже побесідуєме розговор ся записувал простором інтернету через апликацию скайп Лемківскє радийо Лем фм реализуване завдякы дотациі Міністра Внутрішніх Справ і Адміністрациі Ключовыма темами днешнього інтервю будут Специфіка роботы над русиньском вікіпедию <unk>reo<unk> як інструмент шыріня русиньской языка і культуры з погляду Томаша Калениця проблемы перспектывы розвитку русиньства про сучасне русиньскоє поколіня і <unk> Ґорлиці <unk> і <unk> Польковиці Лемківскій голос В твоій хыжы Фактично русиньска вікіпедия си появила у раз у <unk> році За ней зачали май часто говорити сама тота ідея си появела у <unk> Но Тебе як перешло фактично сама адміністраторска робота Кє бы тота вікіпедия мала май много участнику мож бы было даяк голосувати За функцию адміністратора Так як там практично никого не є ниякому голосувати та фактично волонтерска робота Такым просто собі написал проґраму бо не знаме ци буде кос голосувати ци не тай хотіли ся увідіти што хочу оцінити то є тепер мій плян на найблизший час Тота функция наси концяє у марті і пак мож дале продолжыти тот термін Но або я си стараю в принципі успіти што можу памят досте много іпен такых орґанізацийных моментів де мож дак выліпшыти сам тот процес бо мені ся видит уж на теперішній час Кідкос новий приходит на вікіпедию кєд они перед тым не редаґували даякій другій проєкт на другому языкови то ім може быти досте тяжко присохтувати ся на тот новий спосіб ясно штам же сут Активні люде котрі грудні помагати Підклас має даякі вопросы можете не супокійно писати кєд є ся што звідате як тото ся робит або то є в принципі така технічна робота да треба знати як ся тото справно форматує Як хоснувати даякі інструменты обы ся тота стетя Красно зображувало Твій міністер видит было бы добре провести даяку роботу Тот інструментарий был май доступний І се останні рокє тот з дісі робиш в вікіпедиі ней лем єс обре найкій ней лем єст ове найкітскій Баймацмацкам і села мацам не на різині не най бо маткам де на різині матьма Но акі так тепер говориме така серйозна доста робота з текстом Не можеме егы прийти мімо вопросы языка як то вшытко це робит якых Мірок стандардів бо якого принципы ся додержыл в принципі ціла русиньска вікіпедия по тому же може іти сокремі дописуваці О то є дуже індивідуально Е Бо такых конкретных правил там не маєме ідея самого ґазеба основателя бо то мож там треба писати на в реґіональных стандардах Ясно стандарды для Пудкарпатя мы не маєме Його ідея была о тому уж кєд кой спише Пудкарпатя по на свому локальному вариянтові та в ідеалі мал бы ся передити даяку ґраматику конкретно напр ґраматику крмонора поклавеця писемниця авец Тепер уже сут ти ся майнові Наконец ся так стало же то є досте індивідуально подаколи маєме люди котрі приходят з тых реґіону де тот ті стандарды є або не тот стандард може не все ідеально знают Я доста часто писалем як раз Пряшівскым стандардом а вед коли ясно ж коли быру даякі лемківскы материялы та они сут написані лемківскым стандардом Міні серед тож было бы лоґічно Кід писати недаєкому стандарді та о бы тот стандар одповідало тематиці ну айбо Де ся як стане Знаєш пан керця он пише фактично своім авторскым русиньскым койне бон сам не знаю ци он дис написал Даякій текст за тото Як конкретно тому пришол тай што тото конкретне є Ей бо знаєме ге автора ґраматикы та і словника подкарпатского вариянта русиньского языка а тепер єм зас пише на обсю русиньскому кыйнено котре є його авторства ясно Фактично основна маса материялу котрій темаєме сут і я написана так Або там маєме плюс міну з далеку свободу каждий годин прийти писати Ідеально дайкым способом котрий узерат по русиньскы Ясна што то має быти усерусиньскій язык альбо не маєме там дайкій ускій правила ож писати мож так ци так Нека м на всякі другій вікіпедиі на такых языках котры мают будже єден стандард там часто си старают тоже Придумати даякі такє правила уж мож писати лиш на даякыма конкретныма способами а даколи є також конкретна статя може быти написана в двох вариянтах медже котрыма ся мож переключати Ай бо у нас Не знаю як бы фунґували тоті правила бо і там маєме меншы Менш гы <unk>ловік а май часто лем єдного Неясно Для чого є тота система ти як бы она фунґувала Но буде ведко Мені ся видит тож вікіпедия она Годна быти участником той ситуациі бо так як мы не маєме уже даяко готове рішыня напр области того путкарпатского стандарда та мы не можеме просто аплікувати Зато я думаю што то не є так пуло аж на вікіпедиі може си появити даякій свой ориґінальный текст а вет спосіб писаня Бо мы маєме на жаль дуже мало такых проєкту де роблят єдно Русины з ушыткых реґіону а вець де бы мали робити ушыткі єден такый проєкт є ЛЕМ фм де кооперация медже русиньскым радийом айбы вікіпедия бы мала быти такым проєктом в ідеальным освіті Зато цис сес діалоґ дес дес мусит быти та си ся робота деси мусит провадити Но кєд овердиш о тых дописвыців в принципі є мало то не сут як было длям з Пудкарпатця Я знаю ж были дописаі Словакі не виділ ем виділ лем дес пораз сте тіна В другых стандардах по лемківскы тай по батьманьску русиньскы альбо мені си видито што то не были даякы реґулярні хосноваці ай просто кос написал єдну стецю Но і з такых реґулярных котрых знаю были з Пудкарпатя з Словакі Тай із Америкы а пару Америцкых Русину котры Я знаю аж єден Не знає так добре писати по русиньскы насис момент он просто робит дакы малі технічні корективы То інтересно кажеш в принципі єдис вікіпедий добре м чула Мало найбільше айно Мало найбільше Пре <unk> дайме так І фактично каждий мікроязык проґлезно має свою вікіпедию но не онь каждий бор Йоє нас <unk> тисяч айбо То ті языкы за котрі сме чули і кісут кодифікуваны в понятювшы того ястє дуже много высякых тестовек вікіпедиі на котрых пробуют робити то ся як тестане было ба коли даякый язык є кодифікуваный айбо говорит нем тисяча люди Ото тяжко собі представит а же з того годна быти велика вікіпедия А вець тоті люде жыют у такой ситуациі де они не хуснуют так много інтернету т просто заресы до того як кого мож мобілізувати Дуже часто такоє систеє уж выспешене на свому рудному языкови а неязыкови котре м си інтересує та або принципи такі языкы за котрі знаєме в основному Практычно каждий має має свій проєкт Но перше воло ме так пришол тот самый кашубскій язык айно є така кашубска вікіпедия Єсилеска Вікіпедия романьска Вікіпедия не єм на прикладникал бо так є тот русиньской способ кодифікациі по реґіону позиченый ромаджкого языка а они мают свою вікіпедию котра там фунґує своіма правилами де на котрому стандарды выписати іт дале там же є своє система Ай бо То ті системы сут на вікіпедиі де є май много люди высуном Дяду тогы Валашо порівнянє витыма З тыма вікіпедиями тых мікроязыків кых мы знаєме і які мал свою вікіпедию то як ся роззыват русиньска вікіпедия або де она стоіт в порівняню з другым Я бы так повіло ж дес у середині Є много вікіпедиі має великых Ебо вікіпедиі котрі сут на малых языках або они сама успішно розвивают є має малых вікіпедий котрі Не мают такій успіх Ясно ж мы сме в той ситуациі коли практично ціла вікіпедия є написана двома людьми Але бо і на тых бывшых вікіпедиях там не є там не є ціла глота там може быти <unk> десят активных хоснуваню Думаюш Кашубам май легко бо не мают своі школы бо не має то даякій ресурс котры бы могли направити Мені бы ся любило кібы тотівсакі русиньскє орґанізациі котрі маєме культурні освітні кібы они могли направити даколи свій ресурс наприклад кєд Маєме студенту русиньской філолоґіі котрій мают робити переклады могли бы тоті переклады робити напр для русиньской вікіпедиі А вец мінімально Має такоє простоє што бы м хотіл видіти На вікіпедиі сут дуже строгі критериі хоснованя образчыку хоснованя всякых фото май часто кєд найдеш фото на русиньскому сайті Неясно коє автор удкы ся оно взяло комає авторскі права на вікіпедиі на жаль такоє фото хосновати не мож Мож хоснувати фото котре там додал сам автор а вець автор може дати конкретну одкрыту ліцензию на своє фото значыт дозволити охосновати на вікіпедиі та усякых другых контекстах значыт Од забрати авторсквоє право фактычно Ясно ож тото фото буде ся знати уж квоє автор просто дате свободно хоснувати тот тото бразє та думаю ож многоє люди котрі мают своі фотоархівы єзусякых такых усякых особ за котрых пишыме а вець усякых історичных подій котры бы мож проілюструвати наприкляд може кыс має фотоґрафіі першого русиньского конґреса На жаль кєд тото просто найте то мож найти в інтернеті схоснувати невікіпедиі тота і так не мож Бо авторскі права о ни знима там є дуже строго і они сут міні ся видит дас на <unk> року вытіват што сте такоє а може є не <unk> років смерте автор кіль мы не знаєме ани коє автор того образчыка дуже тяжко пакє тото схоснувати А тот принцип є мінімальний способ Як мож маленько помочы проілюструвати вікіпедию дати на місце материял В принципі май просто кєд вы маєте даяку інтересну фотку а ото може быти фотка подказ вашого села Бо таті за села то же треба ілюструвати наприклад може быти даєка інтересна Ту як раз было інтересно писалым за Синаґоґы На Карпатской Руси складала м просто список синаґоґ Многых синаґоґ просто не має на фотоґрафіі Мож найти в інтернатове або не мож схоснувати бо є неясна ситуация з авторскыма правами Значыт кєд маєте даяку таку інтересну файну фотку тото може быти даяка історично важна хыжа Ото може быти просто главна улица даякого міста села Ото може быти даяка русиньска особа а майбущы ті котры ся не зжыют потамещє своє ситуация кєдкось уже не жыє Да мож іщы даяк плюс міну схоснувати образчык бо уже не буде вариянта узяти новый образчык без авторскых прав а вет фотоґрафіі з дакых конґресу фестівалю значыт хоц то кєд штось маєте інтересны образчыкы на русиньскі темы або ани не мусит быти русиньскій темы давайте іх на вікіпедию то кєд выє автор Можете су спокійно там давати І ото буде буде там із субодну ліцензию пак хто мож буде хоснувати на вікіпедиі не лем не вікіпедиі то ефактичны сайт де мож найти фотоґрафіі на всякі темы де Не треба Не треба ся нарвозити за ліцензію ясно уж мусий указати кєд хоц хоснує тот образик усе вказує сес образчык має ліценцию теку є теку автор єст чловік дружба яси дружбалюха не Часы ся змили Часы ся зминды лех гей ай люде з нима Часы ся змінили ся постарили ано мікы ру єх гей як вітер задумє Ономікы гей як вітер задумє гей запретелі босы Найсокретанцурю гей свой маль часы найсокретанцурю гей свой мал часы Ей мой моделі крей не засновышы мой моделі не засновал світо на засновы світ ей на засновы світ Спомнули сме за Твітер якій ведеш вікіпедия Мали сме так одбы до того ексы тлумачів контакт і сє ікі проєкты тикы своі прорусиньскы можеш назвати або розказати нам Ясно тепер ся дуже розвиват тото русиньскє Ю по перше Дес помагаю тымрам котры уже сут у нас а наприклад пару разів робил із Стариком котрый є автор канал Лемко з Історию Лемкові <unk>em ХІІ Досте часто робиме вєдно з Мехальом Кушницкым бо ун як раз часто розказу за русиньскы язык Но чысто подаю свою таку лінґвістичну експертизу накрат робили сме вєдно два другій відео за русиньскы діалекты на Пудкарпатю і на Пряшівскуй Руси пак єщ ся там был Было такой відео за Лемковину або то уже было не зо мно і робили сме єдно відео за напр мадярскій позычкы у русиньскому языкови і славізмы о мадярскому языкови на такі всякы языкові темы досто часто ся консультуєме єм А Маю своі відео котрі ідаю на <unk>a было іщы з октобра Ото си задумувало скорше просто гєдаякій такый бльоґ а вель то буде відео бльоґ блоґ на русиньскому языкови просто о бы Но як ты кажеш указати ож по русиньскы мож говорити на всякі темы де мож знимати влоґы бо напряко тото што робит мегальо є дуже інтересно за русиньскы язык Я дуже радо помагаю як можу і так дале На што за тото знаю мают даякі джерела або мені се дуже чогось хотіло оцінити материялы котры сут по русиньскы альбо не сут конкретно за якус русиньску тему або може просто указати ож По нашым мож говорити докус за завшытко та тото моє перше відо было із того якы сме путували тую в Шотлянді на шотляндску верховину Дале сепарує лже другоє відо котроє скоро буде а думає ся лем пак скоро же четверто маю материялы з котрем мож робити та на насис моменту то будут усякі подякі тамы тамы за котры штос має што повісти або думаю май пак тос будещы за язык десокрему Як нияк Мусяй за тото говорити і міністре мушу за тото што зговорити бо кєд Маєш то што што повісти за штости не говорят другє на креколишно тепер є вже канал на яку митрому сут путованя То буде канал з такыма вольно тематичныма што з такоє бывшы Для свободного оця себе перепозоріл собі чловік даше інтересной не было то якоєс профільной науковой думаю то ті май профільні відео они будут на окрему канальови Тотосє неє ясно може тото все буде єдно най бо думаю скорше скорше тото оціню дес окрему Но ай бо тостє не скоро раз маю уж апарую єдно відо а пак буде щє мінімально Два три <unk> Несвідні темы А Но тото занимат дости много часу кєд чесно зняти пакуд редаґувати написати сценарий то є дост інтересна робота і другого бокы Но ті такы позоркаєште же і з текстме з тых мало проробити Тепер на цінаш пробуш робити з відео Фактично як люде реаґуют на тексты або на писовну подобу русиньского языка і відео тепер так само кєд робили в спілпраці з Михальом Кужницкым над його відео над другыма відео над своіма і тексты які пишеш Тота тяжко повісти бо На тексты на вікіпедиі фактично тяжко видіти даяку реакцию бо на вікіпедиі не сут коментариі напрекляд Но ай бы мені ся веде то ж некшыня тот на тексты другых люди і на відео другых люди в основному бо я маяли лем єдно натепер I середитош відео маі анґажуют вагу Думаєш то не мусит быти того сіде має пересохтована слухати і чытати по русиньскы просто натепер маєме тоту ситуацию в інтернеті уж люде сут там цілый час той фурт некат штось новоє Ото некаждий тепер має фактично час прочытати даякый долший материял Єси ведетеш ідео просто май легко поникати Я знаю штеперів туп є дуже популярный он усе популярний або тепер я наприклад дуже много никє Зато Мініст веде тож така цівенна ідео што сціните на той плятформі котру сам хоснуєш Но та вижу тота реакция на відео на є достат позитивна Я раз не маю таку онь велику авдиторию айбо уже вижу по першым відож Єакой ско тото позерат або маю дуже файну реакцию на Твітер свій дуже часто люде пишут даякы коментариі наприклад за даяку особу годнє написати Уж Уж знали ся познают ту особу Реакциі сут усяде дуже файні Чыс фактично стрічаєш ся з позитивныма реакциями Не можеш говорити про якєс неґативны спринятя Як на теперішній момент Того неґетива є на тулько мало ож фактично але ся не мож нагадати за нього Но акциі акциі сут дуже позитивні А кєд говорити про твоє жытя то чым ты ся занимаш імости з твоіх волонтерскых активіти кіхіст Твоіх ініциятив як бы то де робиш Бо професия твоя на даной част войному пляваню вытепер Та фактично о войному пляваню выне мают далеку інтересну професию Може десколи найду нову специялізацию Думаю уж уже не буду професийно Робите в лінґвістиці бо в принципі не я так просто найти да тото схоснувати то є така дуже руска академічна сфера та буду глядати скорше всого што хосноваєме нісеве тоше то просто так Так буде все то є просто така русиньска ситуация ож маєме дуже дуже много люди котры професийно роблят штось єдно А чеме на русиньску тему си занимают уже лиш коли мают час Мені ся видит то што му нич них не хыбит Я радий ож я маю што такоє што ме ся дуже любит без того бы было досталюдно домо господарецюй догы Боже ой мес єдно осо єн єдом ой дорогы Боже ой сыдет конец бой догы Божа явый догы боже божа <unk>re сєткы одсо дома господарем єдомісокого жа саль Но а в Тобі самому або для тебе самого ци поміняло ся твоє принятя одношыня до русиньского як ты фактично пішол з уж рода геть жыти Першой до Прае типер в Шотляндиі кажеш Мені все виде теж на теперю же може ся мало поміняло о Шотляндіі так як не ходжу же думу тай А тепер іщы май буж позад пандеміі та фактично послідній разом был дома по друга року назад та Поміняло се бо тепер не мушу тілько думати за тото з кым як я говорю неякому языкови Для мене то было важно што тепер можу робити відео по русиньскы поза того ож нас даєк зґрупувало негай вієдно Маю майбуж практикы по русиньскы на очым ся даєк говорити ясно што ресурсусе был у мыні Ай бы треба было просто найти силы фактично там говорити но Тай на щастя тепер уже можу писати віды та і так Но тепер просто о то є шкода ож я не єм дома бо много я такого цього не виджу не можу ся стрітити іс многыма людьми котры ся занимают ту русиньску тему Бізуно там бы было много чого такого інтересного узняти вець увідіти найти прочытати Но альбо на другого бока є даякый позитив тому ошы я тепер сижу так окреме Я нич не знаю Русину в Шотляндиі кісткій Кос Слухат даякый Русин котрий жыял в Шотлянді та можете си звязати зо мну лекно та файно думаю уж я не мушу думати з есціли тот контекст мого жытя котроє было там а я просто маю розвязані лже рукы робити докус што хочу Казати што хоцю як хоцю і так дале Е помаленькы Іщы єден такий переломний момент жытьови каждого коязыкового активіста мож таку повісти Ошы Помаленькы помаленькы лже видко цяс у будучности коли лже буду мати своіх діти Та коже треба над тым думати як як і з нима говорити Ци я буду годен говорити з своім дітлаком Дукус по русиньскы цияль на тулько добре зна язык занята Нога такых є інтерасных моменту котрі приносит іпен жытя іпенжытя туй Або то є вопрос для усых не лем для тых котрі сут загатором бо тому є цілолет це русиньскій язык пережывете але ци но треба говорити по русиньскы з дітьми тай лем так мож то си цінити бо знаюж што уже такі Такі родине де Родина русиньска знаю уж каждой по окреме говорят по русиньскы айбо тід жыют уж гордіта Ани не знают ци говоряти з своіма дітьми по порусиньскы ци лем по украіньскы бо така просто ситуация уж уж усіснул же білінґвы Я знаю та не знаю ци каждий ци свопрос для себе рішыт на хосен русиньского з языка та в принципі зато треба над тым робити правды є уж майбуж з гатером Не усе доста лем говорити із дідлаком по русиньскы треба треба робити штоси іще кєд не маєме школы не маєме садикы та не знаю в приципі досто знаю сякых материялів для діти написаных наприклик зас мусиме спомянути пане Ігоря Крицюк котрий так темлю он писал даякі материялы для діти або но хто знає може може си та ґуберне уж за рук два рокы же буду тлумачыти мультфільм даякі по русиньскы но бо мусей ся дає первати на тото бо то інтересно ж мы маєм несесеновеценову ґенерацию русиньску <unk> молодых люди котрі ся тем інтересуют штос роблят но уже дуже скоро але будут мусити думати за штости поета треба селодити Но в контекстви того што Товари Сужгороду доста осунут ся зного свого жытя прижовій Сужгороді потом была Прага пят років кобыли двояма такыма Подершкы з сорадниками котры тоже або робили в тому духови або якысіньс впервові з сеныма Іщы не так давно я не знал практично никого Но і в села ме кого Я знал напрякла Інститутом Русиньского Языка в Прашві усима авторами котрых він чытал айбо Май главна подержка котру мал А я маю цімбора найліпшого свого цімбора ціз школы котрий є унія з русиньской родины уния і з Чытомирской области або коли был малита перебрали ся уж ґру такы сме ся цимбурували в школі ком ся заінтересувал то русиньску тему то фактично Бым заінтересований на Тулькош заінтересува його он фактично си занимат то русиньску тему в іщыма і Бургіях бо робит тепер докторат у Канаді <unk> по істориі І писал свою роботу вще маґістерску роботу а тепер пише дисертацию заы Но за тоті темы маґістерска робота была за за совітизацию Підкарпатя як тот процес там проходил што ся міняло што было так і з другыма реґіонами Украіны котры были прикапчені в тот період што было інче як тото ся робило в контексті некрас того русиньского культурного жытя што ся стало з Украіну філями руси філями русинофілями і так же дуже така інтересна тема і ун дуже си ним горжу і дуже си ним інспірую бо ун годен Годен ся занимати академічно тай тото в принципі є дуже важной бо но важна є академічна робота Ай така май популярне мінісе видит у нас є полоно всякых академічных робут та На щастя много было такого што мож было прочытати з чого си мож было навчати за історию культуру і за язык тепер уже Мож спокойно за тото говорити має шыроко Но так на самому Подкарпатсві Як ты видиш тенденцию медже молодым і старшым поколіньом односно русиньско ті самы орґанізациі же коробит таку броботу котра дає вплыв або яку роботу роб молоді люди Тепер сме фактично але повіли та популярна робота молоді люди Популяризуву через інтернет твітків сото перейде но тота робота і мусит кос робити бо Ясно уж старша ґенерация робит достицінну роботу або дости часто не ушыткі або дости часто не сут у тому контексті новых технолоґій а донесут лиш технолоґіі то просто є фактично то як ціла тота молода ґенерация просто жыє як она проводит свій час та міні серед важно знати як комунікувати з тым шырокым кругом бы досте часто Нас є така проблема має уж на Пудкарпатю або наєх русиньскых реґіонах Не мож повісти уж лиш у нас дуже много ся пише вет писало альбо нико ани не знає уж сут такі русиньскы книгы Як полны люди котры щы дотепер не знают уж по русиньскы принципі мож писати Може хто такоє може быти они видят першы раз русиньскій текста вынні достати з того шок кос колис мусил зачыти тоту масу бороботу ідно мож подякувати тым новым технолоґіям і уж мож ся даєк достати до світавого чысла люди і уже розказу быти дайкым нон бестит діалоґі з дайкым а сме бо Внісе видет на Пудкарпатю є дуже великый Іщє дотепер інтерес за русиньску культуру може за ней можут говорити є за закарпатску культуру за культуру свого села і так Айбо тот інтерес є бо люде жыют у той культурі они видят тож она є они видят тыж она має свій характер і многі видят цінност того та Протим Тарас треба даєк хосновати і треба даєк посто усіх скольдати до вороха бы сме были не лем воєдні люде котры што зроблят аби сме уцінили з того цілоє даєкой такоену Публичне общество фактычно комуніту котра бы даяк могла де бы мож было хоснувати тот язык хосновати тоту культуру і так Мені тото мінісе тотож мені тото всехы біло маєм уж уж гордіж неясно з кым де говорите по русиньскы ци тото в принципі мож в основному міні середутож люде говорити з тыме кого знают зродиновой з тым кого знают по свому Місту уткыны де ся родили де уросли та Мож бы зачати мінімальну того ж не знаю Уцінити даякій клюб упятницном Кажду пятницю наприказ уж выді ідеме на Пево і говориме усі по русиньскы коможе То же файно бо пяту Ужгороду є Докус друга амосера там найчасто можу чути украіньскій язык а по русиньскы говорят дес упуткове хваст по телефону єст родиновы абет медже собом Ясно што дес дес є айбо Было бы файно має важно бы было даякой місто даякій контекст де мож супокійно хоснувати тот язык гі перший вериян де не те не треба думати ци я можу ци не можу А де ся мож просто зоберати так тото даєк буде фунґувати было так ци іншак маєме Велику демоґрафічну проблему сел Ініси видите што тоємно має великы проблема для того бы наша культура наш язык пережыли тотілисі зміны і так много люди іде до усякых великых міст де загатарта Треба придумати што новоє і треба придумати як просто сім комунікувати єдно як нам далек комунікувати масу то є тяжко то єщы здукусновоє найбо дуже важне іщы можеме пувисти в даному контекст вынові технолоґіі зграли Русинам на руку Бо молоде покріня могла ся покапцяти до того што може і не знало шыє айно лес заграло на руку несе нагодно на опаджати Русинам по то ся злиси до того як схоснувати Ай бо но айно можу повісти на щастя уж Мінімально маєме штос і маєме даякы ініциятивы котры найді дале будут ся дале розвивати і як придумаєме як хто ся мож схоснувати і максимально того утягти даякый хосен піст фоль фоль Ніч Пятиц мало більшы пятнадці під там голупі у літнює і Боже дурслі айсі дітиме гудіти учы по пабкам галяк но нис будемел хлам нис буде неєден раз Булпіса грам нис буду як во пуця низ буду я пяниця низ буду ай кєды співати нис не буду спати Ей ей мам ни чекай не рано мы не стрічым Джывні раны Ей Няню ни чекай заяву Я скор пусту дай з яжы ей мам чекай рано Не стрічем ради Ей не чекай си яву Дай си яж повозиме ся по району поглядайме си проблем на сполна машына неводяжных сирухманів попрубушы докажы Ліпше промолчы леґше ся выйде Нє Дмыним быдло простоєдство музыци просто мало дурні бо сі молоді було голодні боси злі холодній бурзи в сі бо сі молоді боси мало дурні Ей ей мам ни цікайня рано мы ни слічым Бжені раны Ей нянь ни цікайзи явы Я скору пурсту Дай за яж Ей мам ни чікайня рано мы Душевні раных Не чекай Я скору посту Інтересно мі такє сме говорили про русиньскє мале сме споминали про другі мікроязыкы Ці суму ткю активній діятильности прорусиньсків як активіста тисаний з первові кєз другыма активістами або другыма процесами в тых мікроязыках в Европі дес наприклад Ай не даколи ся тото стане Но тепер так як я жыю в Шотляндіі та мене дост інспірує наприклад Язык скоц ун є Ясно же неє єднакый в єднакой ситуациі альбо мож нети даякі паралелі наприке єзык з коц што то є за нього нечасто мож учути є се фактычно свой язык у Шотляндиі котрий є рыд на аґлицкому языку або тото не є аґлийскы язык Окремє того іщы шотляндска анґлійска што значыт просто анґлійскій язык є з шотланьскым акцентом і тот акцентун ся взяли з языка скоц та фактично тото є плюс мінус далекы таку одношыня котре подабат на одношыня медже русиньскым і украіньскым языком майбушын в Украіні бо наприклад кєд си зідете шотляндцю та половка повістош скоцтву той окремый язык половка повістош скоцту то є діалект Не зато ж они Не люблят тот язык айбо просто так доста часто говорили ту і доста часто можут чути люде думают ож скоц наприк то є лем <unk> они не є діалект Но айбо ту і по закону Скоц є окремы язык державає даєк подержувати Но тай помале си появляют усякі ініциятивы Як бы на тым описати Є Ясно вікіпедия своя доста доста активна там там є своя специфіка Є усяка музыка урокы конференциі і так дале Вщє прихожа ситуация в тому уж скот не має свого даякого єдного стандарда І сут окремі діалекты на котрых пишут наприклад по свому не бы хотіли тоті діалекты зокотити но та Тото з те інтересном попозарате на тото які ту ініциятивы і як у такому похожой ситуациі мож што мож оцінити бо туи на щастя скоц має свій офіцийний статус Я много люди котры на ньому роблят а всякі орґанізациі не мают май моцні ініциятивы ной дес не дес нехаю на <unk> на всякі языкы мене досте інтересує тота социюлінґвістична література деякраз часто говорят за тоті менш языкы За іх проблемы Як то ті проблемы рішают о то бы было дуже нахусен Та принцип якым говорил за тож мож уцінити щыдатий профіль і відео контент Думаю уж най скорше о то бы могло быти што такоє так ци іншак то ті проблемы они сут не лем у нас они сут всяди в світі і ясно ж мы маєме свою специфіку Ай Бо ото є дуже хосновато простоника тена на тото што робит ктос другій Не треба думати уж мы можеме придумати нараз ушытко зо себе треба дес хоснувати што з што жыє Тот дуже інтересну так што такі процесы котры як в Европі сут уж давно запусіні для пострадяньского простору серединці місновыми І то є нормально што мы перебераєме чым скорше мы будеме переберати тым більше будемети з ного учас розуміти яконо робит Тепер є дуже великый діалоґ у Европі фактично як тотівсі технолоґіі хоснувати для языку леж они сут із тым нимного майдале продвенуті гімы айбо ясно же не мают дуже много ресурсу Кє так поруняти русиньску общену айбо то не значе то ж тото самоє не мож оцінити даєк волонтерскыма селами Ґірниче манецом ци Добра туды на конец про нашых слухаців класично шобы те єм хотіл передати шобы ся хтіл з нима поділити або ім пожелати Щастя здоровя айбо іншак но та не знаю Якы сме говорили фактично общєна наша маленька В інтернеті она ся леж сформувала не так давно Міні си то досто полюбило Просто видіти уж кулькулюдиі Сакыя якій они усі сут розумні і інтересні і просто як файно побесідувати з нима в принципі хоц за што По нашому як і як видите мені тото все дости хыбіло та зато ся надію што мы ся дак майбуж скапчаєме На тепер мені бы было дости інтересно скапчати си скапчати усі реґіоны наші єдно бо ясно ж добре си познаєме на Подкарпатю медже собом те маючы даякі зязкыі з Америцькыма Русинами Твій принцип доста часто медже Русинами ся гоборило за Еу за Еж як на істерлагар медже Лемками тай Руснаками на Словакі Як шкода уж ны на Пудкарпатю сут на Падкарпатю сме іщы окреме у того ай бо Мені ся видите ж мы можеме уже страти то тіга теры даяк такым способом істи даєк має комунікувати Затосих кличу Оби сме ся даєк скапчали приходьте на тотів сі ресурсы котрі знаєте то было то мало быти даєк інтересу <unk> і <unk> ґорлиці <unk> Польковиці Лем фм то твоє радийо Дорогы слухаці наша програма Голосы Русинів Підкарпатя пришла до свого завершіня в послідніх двох выпусках нашым гостюм был русиньскій лінґвіст а также справзы русиньской вікіпедиі Томаш Калениц з міста Ужгород Підкарпатя Хотіме красно подякувати нашому респондентови за його час і за його цінну прорусиньску активістску роботу Желяєме му в духновиня і побільше подальшых успіхів над русиньскыма проєктами Дякую Вам дорогы слухачі же се зостали з нами до кінця до новых стріч на нашому радё Лем фм З вами была Каріна Муляр голосы Русинів Підкарпатя лем ефм