Archiwum
łemkowskiego radia

і <unk> Ґорлиці <unk> і <unk> польковиці Лемківскій голос В Твоій хыжы Дорогы слухаці слідуючу годину можете чути Голосы Русинів Підкарпатя коли слухы няла світат Керіна Муляр Нижнє інтервю записуєме з предсідательом русиньского вседержавного самосправуваня Віктором Кромаренком в просторах вседержавного самосправуваня в Будапишті надьормо <unk> а бесідувати будеме о системі русиньскых самосправувань і іх функциях Фм Ключовыма темами днишнього розговора будут фінансуваня русиньскых самосправувань мадярскым урядом орґанізация роботы державного самосправуваня права і повинності членю самосправуваня Сята помедже Русинами Мадярска А тепер даме слово панови Вікторови Крамаренкови Мене звати Віктор Крамаренко Я предсідательци Державно Русиньского Самосправуваня Мадярщыны і з <unk> года Выбор ся должност наша Предсідателя выберают на опреділеный цикль на <unk> году Я приіхал в Мадярщыну у <unk> годови і з маленькым перерывом туй жыю той ся народил і син не маю жінку і з хуста сам єй з берегова Е Говорю і по русиньскы по мадярскы хоц ти єднако У <unk> годови подкапцявим ся до русиньского самосправуваня у Будапешті в <unk> реґіоні был предсідательом і у <unk> дня в <unk> годови были выборы в <unk> годи в кінці года Мне мою кандидатуру выдвинул ли Ну шоб был вседержавному самосправувані там <unk> кандидату <unk> депутату а і з <unk> депутату выберат це предсідатель Так што з <unk> года зосин є предсідатель Нох драз было нелегко Е бо таку одвецтвенну велику роботу ся н не робил айбо были помочникы і робітникы котры вже І стажом тут робили там Привык до сий роботы Дуже люблю робити з дітьми і з людьми котры жыют в Мадярщыні не лиш з циварскыми із айбо із Сіль много нас є Самосправувань <unk> котры маленько майдале од Будапешта є і в великых варошах як Пийц Нірытязаза Дунові Вар Смішкольц або єй в такых малых поселенях де по <unk> люди шыєм маємо Дві такій не Два такых селя Муцьонь і Кумльовшка ден Фунґуют у нас школе де учатіж ся русиньскій язык І в <unk> годови выпустили сме учебникы із котрых ся учат єй сидіти Де увседержавнорусиньскє самосправуваня є Свой музей музей тотже находит ся тут на верхньому поверхови наш музеолог і по суботах неділях коли выбывают групы котры приізджают з заграници і з другых поселинь там де Русины жыют Навперед ся заявляют Быває што ім мы приглашаєме іх і даже оплячуєме ім проєзд Е Приходят до нас Я принімаю іх ту іх і з музеолоґом показуєме ім нашу хыжу бібліотеку музей Но подивлят ся барж орот достоприміцятельности а віраґіріц посланник парляменту од Русинів Мадярсинь сухтує іх принімати себе і О пляці ім білету Парлямент так што вним Дес прошлого года <unk> чоловік приізджали до нас і принимали мы іх як гостий і вереім показувала Парлямент Маємо якій тє за музеі сме говорили Тепер філияль музея ся одкрыват в нас в Дебрицині <unk> года В апрільови в Дебрицині построіла ся хыжа русиньска грекокатолицка хыжа і там буде фунґувати бодюже фунґує філияльнашого Музея сме єздили в Ватікан весну ся года в кнці м Марта і з єпископом Коцішом Филипом і з секретарьом Серґійом Русинко Іріцвера і я як предсідатель нас принимал в Ватікані Папа Римскій і він поседил нашы уфарбленый з дерева урізаных грекокатолицкій хрест і русиньскій герб котрий мы в Дебрицені в апрільовым місяці поставили на ісю хыжу мона украшає Е нашу хыжу і то дуже было для нас велика чест нас принял Ватіканы Музеологу часто приходит ся єздити по В реґіонах деколи якоє є мироприятє приглашают його і він якы передвижный музей собі зробил уже і з експонатами і часто єст дитя його подеколи сопроводждаю коли маю дремня Бібліотека тоже у нас так фунґує што приходят і сюда люди выберают книжкы а є і запросы коли хто із рейону приізджає то мезей з субу єщы і по пості заганяймо а пак полюцяймо обратно за інститут тепер роблят над зловарями русиньско мадярскым і мадярско русиньскым словарьом Ну я вже казав шо у нас у Мадярсині фунґує <unk> самосправуваня окрем вседержавного Містні самосправуваня не фінансируют ся то же міністерію і Мадярскым урядом фінансируваніє проходит так што Получают опріділену сумму на фунґуваня самосправа то річна сумма і містні депутаты і місний предсідатель і з ґаздуюті з той суммы а єс ся і дефініцияльне подруваня за Прошлий рік роботы міністерия м робит выводы што як фунґувало то місне самосправуваня і наберают бали барли переводят юфоринты і Вседефінінцияльне подбаруваня каждоє нашыє мы єй помагаємо єм што на якому основані і всефінансирувані є проходит і муже місні Предсидателі і депутаты котры роблят се не зарплату ан же не знає як то выразити ся усвободнеє времня од роботы в ремня Проблем є в заці міроприятія приглашают і співаку і подеколи лиш так зберают ся на праздникы Аделя неє етого што м любил на його чужы Взяле мі його на чуже А я бідна з жальым Ящы хлопец наже не як буду Женса на Пс старам раз то маным Моя манты Велека розл Твоя мати чарівниця твоя мат мая пара мате евин маля пара мате разом але фон Большіст нашых Русинів і еко в нашому обществі вони Грекокатоликы Ім реліґійозных праздників всі празднуєме не лишы богородицю паску і карацюнь айы і по селах так як і на Пудкарпаті хоц ти каждого місяци є два три праздника і вті навти праздникы пробуют зберати ся нашы люди і Ну бєдно Зберают ся і празднуют Окреме того є одна форма фінансируваня я так знаю што каждоє містне самосправонє пудпоровує ся і Сє і міст на місті уряд місний уряд Вадярсин єднадцеть меншын котры признані Мадярсину медже ними єй русиньскій но вызнаєте ім Полякы і Словакі і Грекы і Украінці м не призна ниякы Як корінні жытелі пеіі Кітайці Монголиі і всякій но імно не призна ниякы дві ст году уже туй прошыли і вони сітают ся основательоми м мадярской державы і серед них і Русины Ін Тому і се путпоруваня получаєме не лиш ми а вшытку всі і інтересно што быває што неєднако а в містных самосправуванях і не роблят велику разницю медже Циганами напримір што іх пілселя а нашых уселили <unk> проценту то же самоє фінансирувань полюцяє тілько жем циганьскоє меншынство як і русиньскоє і то м Дуже но так справедливо ситаєм для містных жытелів Ну про нашы праздникы Вседержавны самосправуваня розкажу Вам маленько то же псохтаж што каждий гуд мы так ся націнат може цю листе про академіка Антонія Годинку Е котрий си народил в януарі так сто в януарі фебруарі місицевыма Еы Ідеме на цвинтар і коло його роба котрий тепер был обновлений Вседержавным русиньскым самосправуваням із білогом рамра уклидаєме вінкы і передаєме епремію Антоні Гладинкє Тоту премію ся в <unk> год Вседержавнорусиньска самосправуваня учредильо і каждий рук передає ся такым активістам активным людамям што роблят не втичыні года роботу ле і ну таку роботу што чым то выдвігают ся І Пседержавне Русиньскє самосправуваня выписує найсе як ґрант і мож напридлягати такых людей Депутаты на Е депутаты принимают рішыні Кому дабати гран Супремі кого было такоє што і не дали сме Но е то ы перве нашыє в нацялі годови А ку кінці марта єдме в Шарошпоток там празднуєме день росєнія другого раку циференса і переізджаєме в Бурсі там де його хыжа то же в Словациі там де він ся народил І там великій праздник тикына <unk> люди си зберає зо вшыткой Мадярціны і з Загатару Не тото же проводит ся і з літургійом націнат ся з праздник із ерекатолицкой І обідом ся закінчує каждого у майови в міцецьови <unk> мая коли ы С Томаш же чули сте за такого котрий <unk> угодови прикапчал ся до раку циференца і з м своіми войском Е то м було в Берегові він одкрыл свій прапор і сім нацял Дуже много там і Русинів было на цял зберати і містне населеня і Мадярів і Русинів котры там прошывали всі вєдно до Ракуция прикапчали ся до його войска і В час цього капчаня мы рішыли што русиньскє нацийональне свято Мадярсини <unk> мая празднуєме Ну коли як получыт ся што близше л в основному по суботах може передвинутися май скоро празднувати но <unk> другым а є в основному до сього капцяй ся до сьой дати і стараєме ся м в ріжных варошах і І з выступом і з грекокатолицку но в основному єпископа приглашаєм і він на старославяньскому языкови літургію проводит і приглашаєме выступаючых дн цього года Мішкольци сме празнували і пригласили Закарпатскій Народный Хор І вони дуже красно на русиньскым языкови дали нам парадний такій файний выступ і літом Мого табору нас ся проводитє ся не говорили за ґранты окреме Того фінансируваня є што я назвал же три бедофінансируваня єст ся і Мадярскій Уряд для меншынствы выписує в кінці года рант пропозицию на областях фінансируваня цивільных орґанізаций на пудпоруваня Е на фунґуваня цивільных орґанізаций Мадярсині на проведыня дідецкых таборів на проведеня культурных мероприятій і вышколюваня для учетелів з ІІТранты выписуют ся в Мадярсині для меншын і многі наші самоспробуваня і цивільны орґанізациі сухтуют подавати ісі заявліня і товды мырішаєме Я в составі членів котры обсуждают ісі ґранты кому якоє фінансирувані є давати давати ва надавати і кілько найсе є кошту і бы но з цього то же м мож наленько грошей мож на выданя книжокы і літературы то же подавати ісі заявліня Но таборы в основному нас проводят десце табурю таборі в Ушыткой Мадярщыні там по <unk> діти нят по <unk> діти усіх вік ви Ой верше мі герше міце ше Юж мій так не бул Южмі так не буде Як мы пипе Юж мій так не был Южмі так не бул Як мы <unk> Не мож забити не можна забити ни біді нищы Не мож забити не можна забити нищы лем лем лем лем лем лем так на мода фишмирже і ві Сє маємо в началь осині Еву неділю септембра русиньскій одпуст грекокатолицкій він каждый гуд проводит ся Ло недалеко од Н Мішкольця тамто же ся зберає дес <unk> людей не поміщаєме ся церков айбо коло церкви зробили такій як літній крытий і з мікрофонами і з телевідіньом і з телевізором такій якы Шатор і там поміщают ся всі люди додато же сухтуют і з Русиі Мадярсины приізджати єпископ правит грекокатолицку службу на русиньскому старославяньскому языкови Ну і тепер недавно забыли сме што басланых парляментав Русинів од Русинів Мадярсины вона провладит у дуже парадному тыкому зданівови на улици Стефаниі туты у Каштыльови Такоє мероприятіє Русинів умільців і приглашає выступаючых і Дес двасто чловік тудас ся поміщає но там ідут Ев ті люди котрых вона приглашає Лем фм <unk> і <unk> Ґорлиці <unk> і <unk> Польковиці Лем фм тот твоє радийо Дуже інтересно в Мадярсині і се орґанізовано што містне самосправня не будлежыть і не Не пут вседержавным самосправуваньом так што Ф одільно фунґує містне самосправуваня і одільно вседержавне што кєд хот ся хтось мати связь І з вседержавным самосправуваньом вони нас глядают і ми і глядаєме айбо Такых такого конкретно жебы мы могли Вседержавной самосправуван сказати чым ім ся занімати треба такого неє ці м роблят Не но по своєму усмотринію Но чым ся занімаєме Насе Дєн так якы гроси получаєме од мадярского уряду той дуже м Конкретно на што получаємо гроші на той треба тратити завто маємо даже двох фінансистів котры ісі гроси і розпріляют і пляніруют і дивлят ся як вони м потрачені і м Якы выплацют ся зарплаты і командірова сні ну то дуже за ісим треба слідити Нас не было проблем а были такі самосправуваня котры не русиньскій Не навто потратили гроші на што полючыли і ім треба было выплатити ім іх обратно бвать і зы М не получыли на другій рік тілько грошей знімали з них гроші Завто што вони не на авто потратили на што получыли даже ґранты якшо мы такы заплянірували собі якусь Провести табор напримір дім провести грекокатолицкій одпуст і получыли на автофінансируваніє а потратили Не на в то ци в другу другій ден поіхали то дуже строго ся до того односит си мадярскій уряд нва дє поіхало табор не тілько дітей на кілько розсытували а два раз за більше фінансируваніє получыли меньше тамтоже Быває што Мы своіх грошей доклядаєме айбом дуже зайсим як то треба слідити шоб іпен на автобули грошы потратены ци ни на што получыли сме і Мус сай всі документы зберати дуже строго беруть мы хотіли сме із Пудкарпатя дітоцьок узяти в табор ай бой ці грошы дают ся лиш для мадярскых дітей і для і то треба гм Зберати в них справкы із школы што переходят в Мадярсинів школу і лист для тых дітей сыфінансируваня котры прожывают в Мадярсині Дуже хоцімо помагати подкарпатскым бідным діточкам но не можеме пробуємо як то Е своіми цилями ім помагати Як можемо Но і міцні самосправуваня не то же Но ісе робітникі наші Мы вже поговорили што інститут выпускає і книжкы і весловарі і наш русиньскій світ то газета вона дуже тяжко переводит ся бо Дес два три годы назад видал ся наш орфоґрафічний словар і мы стараєме ся на такому языкови то видали сме сей словар із словацко русиньской і сербско русиньской і з подкарпатско русиньскы языку і з тых языків котры в Мадярці них хоснуют так виданий може і коли чытаєте всю нашу новинку подеколи Бывают такі слова котры у Подкарпатя не хоснуют айбо і в говорі мені то же треба было маленько переучыти ся ни говорити обы тутошні люди і кодифікация коли буде проводити ся в охоціми і кодифікацию мадярску в Мадярці не хоснованого русиньского языка проводити скоро будут ся муже нелегко над цыми робити І тому в інституті є робота не леж для двох людей стараєме ся так просити і другій помосі А музеолог тоже мы говорили што він не лиш тут на місці робит а і зберає материяли І в но єздит по містам і вывозит свій материяль обясняє людям і проситко просит бо не його заданіє айбо коли попросит людми всі весно визво І бібліотека не то же так ся Уже на нашых сайтах мож на видіти якы книжкы є в бібліотеці і мож найлю заказати мы заганяємо сівечно No люды а не то бы ся дію райтую і привдатку дай ту ыры буде быти одых того вет робити во Треба повызнати роботы буде о альбом Париноцко і Еореса Форскайдыр На выданя новинкы мы получаймо то же фінансируваня од мадярского уряду оддільноє фінансируванє но вседержавне русиньскє самосправуваня видає всю новинку Е журналісты котры перепишут статі в новинку о то все бы было правильно написано і по мадярскій і по русиньскій Інститут помагат тому штобы ото все выправити і всі выданя котры мы выдаєме бы найлизшы Бісе выдаємо не лише новинку а і книжкы выдаємо тепер сьогодже будемо видавати і піснями старіні русиньскій співанкы і знотами так што в інституте буде робота Наша новинка выдає ся з <unk> года В <unk> мать в <unk> годови вона была удостоєна преміі Мадярского уряда і выіграла та премія грошова премія получыла новинка мілийон ренту но а радийо наше можна слухати на каждий второк у <unk> годин по Мадярскому времіні І єст ся в наси телевідіні Телевідні є Но е то м є такой дунотиви дунайскоє телевідніє і в тотм Мы запрошуємо треба за три тыжні до того мероприятя заказати і вни до нас приходят і роблят і репортажы і зйомкы і товды По Каждий другій тыждень є по дунайскому телевіднію Репортаж меншын і в тому телевідінію У великых меншын якы хорватска циганьска сербска є своє телевідні А нас мы сітаєме ся маленькою меншыною Е Русины м Полякы Арміяне Больгары Украінці то сітают ся маленькою меншыною нас для нас для шестьох маленькых меншын є одно дунайскойси телевіді То каналь дуно канал называє ся айбо лишы два раз за на тыждень раз у два тыжні по <unk> минутми маємо в ремнях коли коли нашых Наші ріпорты ся і показуют То буває по четвергам на дуно у <unk> а по вторси і передаці в тот же ден по четвергам У <unk> Вєл нас радийо каждий второк єм пілгодиный репортаж радйови І часто м не мож слухати по радийо і быває што веть приходят выдзвонят берут ріпортажы радийови і на нашому сайтови мож найти Де мож слухати вту радию Ну і по мадярскій по русиньскы на двох языках іде но не сп з такым м переводом а хто як хоці де так дає репортаж я в основному по русиньскій Лем фм <unk> і <unk> Ґорлиці <unk> і <unk> Польковиці Лем фм то твоє радийо Дорога слухаці наша програма Голосе Русинів Підкарпатя пришла до свого лоґічного завершіня Хоцю красно подякувати Віктор Крамаренкови за його приділений част на наш говор Як смы могли вже не спочути Мадяжску Окрем Державного самосправуваня котрого председом того часу є Віктор Крамаренко істнуют іщы дальшы <unk> самосправуваня зокрема в Будопишті находит ся іщы столичнє самосправуваня Дослідує ціл і вже в останній части і сері інтервю з Русинами Мадярска будеме бесідувати з Марияном Лявенис предсидательком столишного самосправуваня Марияна Лявенис нам розкаже о єй погляді на систему русиньскых самосправувань Мадярску і о діяти столишному самосправуваню Дякує Іван дорогі слухаці Ште зістали з нами до кінця до новых стріч на нашым радию Лем фм З вами была Каріна Муляр Голосы Русинів Підкарпатя Лем фм