Skip to content
EN

Words, identity, emotions

The archive of
Lemko radio

About the culture, people and places of Lemkovyna.
Podcasts, conversations, memories, music.

Голосы Русинів Світа #106 - Володимір Фенич (2 част)
Ep. 106

Голосы Русинів Світа #106 - Володимір Фенич (2 част)

•

Episode description

Голосы Русинів Світа #106 - Володимір Фенич (2 част)

Streszczenie po polsku (automatyczne)

Audycja jest drugą częścią rozmowy z rusińskim historykiem i naukowcem Wołodymyrem Fenyczem z Podkarpacia, poświęconą stanowi ruchu rusińskiego, pracy historyka oraz sytuacji Rusinów w Ukrainie i Europie. Rozmówca przedstawia opinię, że badania historyczne powinny opierać się na dokumentach, odrzuca oskarżenia Rusinów o separatyzm i deklaruje poparcie dla Ukrainy w Unii Europejskiej przy poszanowaniu języka, kultury i praw mniejszości. W dalszej części mówi o doświadczeniach związanych z Użhorodzkim Uniwersytetem oraz ocenia Instytut Języka i Kultury Rusińskiej w Preszowie, wskazując na potrzebę szerszych programów, konferencji i mocniejszej obecności publikacji naukowych.

Automatic transcript

Голосы Русинів слухайте голосы Русинів з цілого світа Доброго часу суток дорогы слухачі Коло слуханя Вас світит Каріна Муляр до вашой увагы <unk> веденя проґраму Голосы Русинів што тожденны розговоры наінтересна актуальна тема з Русинами з цілого світа А то в середоч десят повторіня в четвер о <unk> рана а вец в суботу ольноль за русиньскым часом А днес на антині друга часть бесіды з русиньскым істориком і науковцьом Володиміром Феницьом з Підкарпатя котрый є педагоґом на Ужгородскій Нацийональній Університі а так само і на Інституті Русиньского Языка і Культуры в Пряшові Оговориме актуальный стан і розвиток русиньского руху на Підкарпаті на основі зжытків нашого респондента окрем того до Сенд Фенич розкаже о своій научно публицистичній діятельности і поділит ся основныма принципами роботы з архівныма материялами Голосы Русинів голосы Русинів з Підкарпатя Лемковины Пряшівщыны Войводины Америкы Хорватіі Румуніі і Мадярска на лем фм чути каждий русиньскій голос Слухайте голосы Русинів з цілого світа До свойой такой ідентичности выпрішено на цело выдевяностых років паралельно в русиньскому світі шло русиньскоє возгруждіня Ішло но єден <unk>о собі ішло єс даж не абсолютно інтересуваны абсолютном якій часно і днешньо не видже інтересу Бурзмете тепер уж <unk> процентів можу повісти коли разоплицями дуже мало чого є да <unk> приблизных публикаций там <unk> книгы знику четвер спілавторами є свой учні захыщынь же відомів і вценів дек як Юроднец на приклад так од і каждый суд занимає ся своім і на лише університеті бо не не вшыткє робити з них університеті не професи іде так тобто се все ясно што єй сдосвід яка практика лотры ночо оддає уже якій высновкы з того вшыткого робити так Но Але коли позераму на то што єнадцет орґанізаций єнадцет ведучых єнадцет провідорів воздів зМокєд бы бы было можніст были бы графами яку вчора смо позерали Духновича то были бы якыми барбальщыками тарабанщыками і так дальшы бугнарами но ка я см зуміл ну людина Справы хоче владицю хоче быти узнаною пізнаною такы коістикуют і сеєдны Є правду повім років <unk> Може <unk> може <unk> потепер не текілько Мені предлагали да почали то общысто імени Духнович о насурпа Было тока бесіда і Осной пару раз то такта обсной тамту ту зарасику сюди пан Юрий Поль Пару раз было бесіда я ну я реально казал хлопц то неє церков мой Громаской зациізациі хуснул і буду честно дальше робити як історик і робити студиі академічні конференциі або саморзувати Коли будикамом січас Чи як просто окремо історику ся некого запрушуюч Но єдным словом я рішыл себе не анґажувати конкретно до Як бы был якій но два і выбераєшно А коли іх є двадцет ци двадцет Повідте мені воно хіснул і не дас то сну змане А у тому статусі якій є зараз многліпше опозерює што не робит свою роботу Виду ся часописы альманахы газеты якіс фестівалі проводят будя єме можност єду знесту попурую іх выступ якій треба ся чыну шол же треба так А кєд неє я робил свою роботу не свою Я вышыталю што каждый має робити свою роботу то буде ушыткє уігруют найбільше кєд мушыт ся наметати уж усєдно а інколи быває такій што люди ся дуже тому розуміют Но бо така мод ідеме тепер треба быти вченым і маєме стати всі активістом тоторам асти коє досто модной украіявщы особо після Майданы сели о старашу молоду ся появило доценты взметы просто греґлювати на чырці тілько ся появило мно чергладу тілько мостало розумных юристів економістів істориків так і так мостало то чому так підложевелем Не лем зовой або войны тозмете яку се хочу казати титуль званя стипінь абсолютно не корлює ся і з тым ци він єст правжным тым істориком ци математиком ци фізиком ци хіміком Но це я так буду говорити бо цара така тенденция нас на жаль пришла Тому тому буду вказати правду што фактично то был мій абсолютно сознати невыбор бы є ся більше до того гек бы вопроса не вертал Хотя ясну што по тому же коли десикы час я собі міг убрати што напр вышли ци днискы то є дуже знака знака знаку особисти двере Євгінен Михало Іванович Алший то єлицина Звети Наренині Сетар Іван Дметрович то же явеличына Я писал переслову недавно дойгоску з поезиі з книжокну Тотлянту зветыну паракости і сеня на русиньску пракости Шевченка кобзар русинь Перекласти Густя духновит ся тожену русиньску густя выселя відома ашто писменник розыквати укриньску ну прошом говорити тото О такі люди мні уясно а тото розумете вся тотам і шуракы частно не є симпатичным даже Я то розуміл я то вшытко треба я прийду клюк же там фалком треба але Каждый ся має сами мати свою Но тут делогічний вопрос выплыває перед собыл як істориком І кєды задачы кляли А відклиди теты пє ся поміня честно досліджувати честно досліджувати Кєд я беру документ кєд пишеш што там і десет і чловик кажеш был Русин я його лем такє назву свою публикацию кєд пишеш як был Украінец я лем такы назву своіх публикац На <unk> процентів не помішало іх лише і зо того бо так яка ідеолоґія хоче або так бо такый є запут у соспільстві бо так бо так комусь ся хотнят Лем так як умо выходит із документів Тоєс вырите в то што істория може быти насубєктивна Нет вірю Істория сыхым творит від мене Історию копише люди Я просто єдно што уже здис знам є прошто єминуле єй істория і середной то самой Не все прошто є стало історийом лише то што описано істориком А на підставі чого описано істориком на підстави лише писанных документів куты мож верифікувати куты мож сопоставити на предмет правды На предмет більш меньшой обєктивности і дійти до неі треба Чи може нам мы познати полну обєктивности правду і полну істину Нет ниґде не то <unk> процентів не І наймені просто ты історикы котры думают што не пишут обєктивы про давну історию Репишут лише одну із версий істориі того минулого про што пишут Я так тожом Алже другє вопрос Кому ся што любит Мні си любит наприклад Я все люблю го цитувати старий такій історик іще з <unk> стрітя в ноці нашой жерес лієц Лука і самосаты Акміт полібіству так мус розуміти Еврот но ну тото нормально то нич такого є Я положало думку кажду кажду абсолютну лем на <unk> рази не провод як коли спольтерку віл своім опоненто Дажан Маріфронслава Руеш Я можу стораз з вами не походжыти на ото умерти шобы вы доказали што бы прові Вашу істину от я прибызну то самы але нехай люде нам і дукажеш направа Не на поставил лем того што ман варже як даякій ярлик і обвинит мене облим на даєкым розуміте смітям помуєме і тай дальше бо призначыт мене боім ся так хоц темете тоту знановиту історию з постернаком Кли советскы писменникы дасут писателі зберали ся Каже я Ні чытал но Ево осуждают Оты нас така мода пішла ни чытают маґуч ся зветок багатох кониці не просто ни ся навіт багато Курусинів не пустили маютя штом казати час Ново то треба прочытати то не просто а щє бы то сі порозуміти хє бы то хосознати щє бы то сополставити і з кымыс другым ну бокі ты соспецияльно не занемож ним то хотя бы порувнят на то оно вшыткы треба час Треба мати лоґіку якусі аналітику якусі вшытко і другой А має вказати што моє ся знаєш о твоя бинка Сартан така маленько недуже недуже часной поведінкы і тамер два сыну а то тиве проблемы Ото нас подизно то самы Но так не будуют нормальны соспільство так не будуют нормальны краіны Рузмят ся треба порозуміти што вшы не єст цілком добре про нас то робит нам чест Украінці Русины вшыткы люде не зославили того штобы му быти нат пару і кыми сперпорушуют да тыми ураура тыкунами быти на тылку принижены доперньом авреціл ся га лем на любов <unk>mому ва Ашо не Коли говорит част ту днес або перед сыну тепер не дуже але перед сым часто мож было чути дат русиньскій сепаратизм якій Я собі устану шыно там рілу сомну промагут ся веда автономы якыси так по перше де чудут мамці хоц якій автономію на Закарпатя хоц єдного інтерю то члове по то сказали <unk> можу повісти што не Я написал о біоґрафію на <unk> столінку На ну мож сказати Добре Дем виділиш він написал о книзі што то має быти сме одділено від Украіны Тай тепер повістте мі коли ся на театры русиньству політичну там Кремль і так дальше якым способом оно може быти звязано Кід Русинів як нацийональнист заборонили комуністы піс <unk> руку Та што хвалит натку і ділоты шобыти саму Русию і тягнути си до Москвы тесло што не тягнут ся до своє европейского куріня одкід ю не походит Одкід мати тиц дідо баба і все што тото розуміте іс покулиням покулиня з мого коматым ся передає друго наприклад Яка може быти від Русинів загрозы для тетральных хвистийстве дашых кєдюнежы люді восьми державах Европы і з них усине в Европейскому Союзі Державах краіных якы кіполистцю на нашым облици допомагают Украіні в боротьбі проти то з вертебрин Кремівского Карта поз Озго бо не хоче ся з образом говорити но проти Росийской Федерациі Жывут в полічных Штатах Америків Канаді Краіны якій нам вшы більше помагат як Европейскій Союз І за яка скоро голова каже што Русины ся хотят ділити інтересно якы Нє інтересну мені дуже інтерестнуя Зато Туты люди котрі так говорят од уни і є самым дисиблізуючым фактором в Украіні вони самы і вуни і є провокатором самы вони і розхытуют нашу територияльну цілістніст Самы ни мают нести одповідальни за іхні пусті образливі слова Я жемучу просто шо просто іхнім сі туті розумете ну тото ся піна золото ефеде Вона тягне на кримінальну одповідальніст за розпалюваня такой ворожници такой в рожниці якійс там розумете самофобію якыс там расиізм тому подобном Мыдме в Европы Я і другыми руками хочу штобы Украіна была в Европейскым Союзу Я все роблю для того одверто даже мола од позициі як доцента єдно університету як на пілдоцента другу Університету оди в Европейскым Союзі однев Украіні Капраган Европы все до того штобы притягнути Привести принести вшо зробити шым Украіно Сталоства на Европейску Союз На тото тако я не хоцу протуговорит а од тем Европейст союзу так мушайте ся про то што хоче ся жыти штобы права людины і природні права і конституцийній права зберігали Зберігали ся так іх хце як Европейскому Союзу З цивілізованым захиском ніхто має быти І без ефектів образы треба нести одповідальніст Бо це не може быти такого розуміти зараз смы і Русины Украінці єден з другым разом уситкій іде лише в них авгорці окремю нас є просто підрозділ І кус хочу собі призначыти іх якым цепратисти Чыжы горців Стыжы Русині люди добышовы робити но реально це цінко не подрівничы шло Як на нас можут позерати Европейскому Союзі коли мы частину іхнього народу якій має ті краіны в Европейскым Союзі Я не хочу прор Краіну про горщы не тыку од Чловаці і Чупульшы а ми хочеме іх якым ченозити бо низшы хотятют на што они хотят нас Та самі Русины в якій спосіб ся можут ни ся навіт орґанізувати не можут на нормальну конференцию тіж кєдоже пришло Ну так шу допустит поворили іх є надцят орґанізаций пустит то вырозматаных розкірных і так дальшы добры хоті яка світоват ся ситуй Конґрес Русинів так Невже того мало Лише <unk> люты там буквально<unk> устало в Сабукаві через пару тыжнів было заява пана Ляминца як головы прецеды цитува Жебнів по то была заява під почастного президента головы конґресту пана професора Маґусі і з засуджыньом Захистом теперальной цілістности і з тым што мы вшытко маєме робити штобы Украіну зберегти і якым щыну якымы способом єй тягти до Европейску Союз Чого ж то тым людям мало но шо шы треба робити Но я не знал што шы треба робити жмете Я Вам так повім нині у світі є <unk> державы Більшіст трых держав за типом як державе дум про державну форму провідня ци про державны уси гори за типом то є нацийональны державы єст такій тип нацийональна держава Не совтворили фактичну пісто французску революциі зникат так біль мало міше <unk> руків тому ва не буде <unk> І сеты держав коли один етнос єдминуючы ся так і зо тым етносом є назвы Краіны назва державы таку Подпольщы Польпу Полякы Украінів принци номально абсолютуваници Ту і проблему другым сові Як ці державы дают собі раду і зо своіма нацийональныма меншынами і своіма народными кути ся стали у меншысти Бо три державы єднес але як <unk> половен до <unk> тисяч малых народів які ниґде не были або ниґде не мали свою державы Не мают Омеджеви Курды порлю не знаме цеґоі а можливі дрібнівці істомер гіркі просто же сєзало тісой змі і не будут мати <unk> процентів буду суму своі державы Но та як них може быте зворозил тых тых народів Они розсієны народы ле просто розсієны народы розметны Русины серед них Русины серед них і так майже фурты было І такы народы мусіли выжыти просто мусіли выжыти в любий спосіб Коли з ґеґель німецкій знаменитый філософ той философскій зосутых Університету веду вшыткы народны на історичній неісториці малій великій державній державы Ясно ж од історичных до великых видно тішат на тот момент мале як была як держава Ну єдиный выняток што зробил меджела довец Русі усевидноліст но але зробил выняток а для Польщы была перед тым было подівана Три поділи ай але для Поляків зробил А щы він такоє оповіл шо з етнічныма меншынами треба зробити такы взяти віник і піднести іх бы ся не плутолепунами ся не плутолепунами гулярно Окі цепер вести на мову політикы мову ідеолоґіі то значыт іх треба якый спосіб абосимілювати або у якый спосіб просто нівірувати Асимляциі є різні є позитивна асиміляция ци прородна асиміляция Новы Аманку Мадярка жыває з Даньку у русиньскум солови яку называт це має значыня так ясно што і такы так бо Украінці всім за громадянску ісе правда і не поступово што реасиблює мато сеютса і такых мілийон припадків а мілиярды будут по цілому світу це природна позитивна асиміляция то николи дину насилю не заставля горити до церкви не тую ходити для спису на сама вже выбрає тот выбір правил Бо такє женит ся з ріжных краін ріжных штатів і там дальше і або на чудиты ско пристоямо або або тый деспойой церкви до своі Церкви і то годувати бы было любов Но і другый способ асиміляциі то бы є асиміляция аґресивна то негативный спосіб асиміляциі Коли через школу через медия через ріжні інституциі робит ся специяльно все так што бы даякій етнос не міг еґзистувати якій етнос ну просто його не хотят видіти домінант на народ да народ домінант тост якій вызначає Но усе жыло сот то слово коє не любил титуль на наци а то для мене взвете реґуттебе від тыкло слово то значыт типуль на наци Добра а тотри не титу на тату тішо мают да нашозначі титул не титу знає як вертаме ся всередвідся дайте щы графска нация назвы Метам ся ікас ци ан вправді лексика в моім зміни дуже ксенофобска пише ся ясну так бо на принижу людину наприжы одну людину потім цілу громаду цілу спільноту і т Но добре єднощы ділу коли мы ся говоримо і допускаєме і самову часту в істориі фарогатску стрічі устрашну ХХ стрічу социяльной інжынриі над людністю Гітлер Сталін давсо цо треба індивідувати єдні мают быти а ріці чест кровы а та мают быти одні Комуністы советскы люди дал си єднако ходити маршом в єднакых чоботах єднакых тупанках єднакых маґевицях уйошах розмета дз Но окей но высе тож были титульнациі ті себе так чытали ті себе так чытали Не чекайте мы таку хочеме держава будувати жебы одват были вшыткы єднакы В моім розумлінні напекто до такых символів держава як гімн треба составати страшною великом пієтетом повагою гім не мож співати щыдрівку на каждым місті Звете сежни Поляка Це народний шлякер на якій фолькы етнофолькы розумєте в якій походит од це гін державы Він має звучати рідку має звычати таку букістичкы три држы Це самы стосую си прапор но не можна убарбы державно прапор розмалювати всю краіну сіру сметы заборы всіты перепрошую громадскытуалеты од атикіямы дес по помостами та в ся розфорбовну бо бы страшно демонструю патрити Та він ся не в цьому демонструє Він це демонструл реформа з Больсаровича Ласерформу Больцаровича післо быв Рубил він це продемонструє ушу населеня коли плунь ЖП і ситий жулуд Ото чом ся демонструє Звете в мым розміні це стрітячы кажут дали тусі гасла дапут про промову про все другоє у нима было на першым місці Тоді ся одбывало до той лінґвістичній революциі з Лиді тоті ся робили громадникы Я так пові коту бы не втыл зробити він же потом не дуже готовы тут зробити Бо модерний час він зідає то вже вшытку Лем хоче ся комунікувати у обществой коє направду віддає перевагу не зовсім тому языкови в рідным музыку маленькой меджеритарной ґрупы но або мала мам знищыти деякій приклад Єдны державы вседикє пішли путьово ґєґе і не стали уж морити віны кобрете маленькє народы як смітя котре путе ся тумало а файном цивізовом од них ся ставлят Цеми поприкладом Русинів можеме повісти право і в Польщі і Словациі в Чехіі Ворщы в Румуніі Сербіі Хорватіі іншых Русинів то іде ся про то што положают ся права як людины людини щы громадянином ціой державы не у Словациі ци обсяниц І є абсолютно він має в своіх правах быти не тымко поважний як і Словак тому шум не убоє Словакы як опщанці Але він має свою культуру свій язык своі традициі Хоця школу прошу люби собі школу якусь закладну начальну школу ціді до чого як і проблемы лем хоті Хочете ґазету прошлом ґазету конфінансуєме ґазету через Фонду Державной Урядовой Влад хочете кафедру дайку сурите кафедру катедру які проблемы Майте люди якы готує попрацувати по студийным якымесло хоц інститут то суріти Інститут Но але все є краз тота европейска норма яку не мусиме в якій спосіб додержати ся І я ясну што буду вшытко робити шумраз лежыт жебы в моій рідній краіні яка є Украіном так тоже еґзистувало А каждий хто Хоц раз гавкне што він хоче ся одділяти ци якусь автономію но той кримінальный кодекс віпрос Тягніть ходо до одвіту хоче руску хоче роздрібну ся якусь найдену одвіту но то є цинизуваний што кримінально процесуальний кодекс Нехай бы відповідали Найше він то а не хоче якы він ся хоче убы шановливо составили до його языка до його традиций до його культуры до його істориі бо казали што ст не ти ся ошыбаш ты не розумієш то істория мысправді не твоє то істория то культурна справ не твоє то языкосправців тож не твій о то наш ушыткых розумієте від Ґоґы і малоґы І до церкви то не тоты недоправной мукавской ходы з тотредрую хоти церкви бо тота має правильно тота май май титуль на яка з церков Сього не має быти Салексика мала умерти Як умерла она із тотарным режым сталиньскым і гітлерівскым она так мало умерти всяда і кій юнаса внизкы дес удруджує на ефепужы Мейстерально тужат Бо я хочу будувати Европу Украінці Украіну і Европы але за европейскым зацивілізуваным спілстандарды За тыме де ся держат право де ся держат законы де іде пола до чести до гідности людины і до як природнього його походжыня і до його конституцийных прав близ чашы Хто із вас можешынаси паз гідністы Мужчын Хто із вас мосит баз гідністы мужен Чый же не єдино Блідіст бідолиця під думк дайт діло єм зелет жа окітністного залізы поґітло Рымовы німа выбуде буде за пізно шеґат было вроня і попідли дикє помя на ті дикі дикі свіття тику мені треба плеють та путаж своі сут свій обмажены статут скількы бы зовна І было бы было земт вывой маєрда назвати свій сан диків войны Хто із ван пойме си біцифына базгісти мужчын Хто із ван пойме си біциф шытна базі єсты муж іде то жен гіде том шытно зоб хто єст выдовены до Псопшене за машыны Як ся слабко Словом він з єй поле мрі хочут звірі досягнути моіх мажлих одділіт забрати вірит супостатам віддаюты черезлады кашпльовых та быта Хто із вас по аймеци бізвы не час шытынаси баз гідіты мжын Хто із вас пойме си бізвы Шытнаси баз гіднжыны гідемо Жы Ішетенне зашыток хто єст выством то Петер седен на закличе Од матепер так короткого значу жыє русиньскій щытут Вас є прямой досвід роботы і на Русиньску Інституту В Словакі і конкретно вы робите і робили долгы части звязаны з Южгородскым Університетом одкєд бы сте поділили тым до свідом кєд сме переговорили про кєй Теоретично майбутній дослідникы Украіны має переняти такі сут реалиі в Ужгорді засис приодчывы там робты університетата Но уж людск Університет никым унікальным сеє державна устат хоц має статус нацийонального зовсім розумілом Захід вызна ся нацийональный якой нацийональніциюш украіньскы бы там не місце не украінцим правильно але дискримінация то абсолютно дурно пробы О Державный університет най бы было або університет уж люди Ясно што не ма якійс мати статус державно ци реґіональну ци приватну ци комерцийну це вопрос інчому прав Кажем так як є Він не є дуже особливый в тому сенсі што він в сомы структурі Міністерства Освіты і наукы так він мусил звати зєднутых наказів розпоряджын якій дут мушу в назву світа абсантризова Держава унітарна інакше не муж Німечці федеральны земли кажда земля маєства міністерств Кажде звіду свойом учыт Історию тым чыти Ісе у вшыткых лубовых державах світу я чытаю маґістран пред історичным світ Я ся добре знаю і я маю доступ порівняти се в сей меци поце говорим судом Зметрут о товот у нас все такы як бы ме не выкручували нас лишыл ся достат ся в Украіні такій достат ну як вам казала такій консервативний підхід довещу світ Він не як нучкый він не лепідарний Він жужкы затиснет тою вайкы нед кім жывновым стоіт што ани ректор ани дика не боят ся быти якыми новатором і в чомусь тост проявити себе і сказати ректор міністрышу а може бы сме так робили або дозвольте нам так робити або диками кєй з ректор або залкафедры кєй з диканови і сам нас неє Я не каму же так было фун Были моменты дец скажім пусти дозволяли нацийонали не то так не мож обвати інакше были дискусиі Останнім часом ніколи дискутує це ме пужыт теж Дуже не пужыт тому што фактично все выходит так што Під козрок Рамо і ся выконуєме не никы то добро ноципувано з <unk> року пинишній час вытампоністю фунґ педагог ци носи <unk> септем доносите року жено скоро буде <unk> рокы з них <unk> років дыкаром Історичного Факультету Ясдикаром в <unk> р той буду <unk> р до <unk> фебруара мало <unk> процентів шумало якій досвід однозначно нас было студентів <unk> і коли было <unk> студентів на факультеті было од <unk> <unk> професорів <unk> доцентів То полну розумліні слова людей зо справами якых были досвід книгы конференциі дисертациі і што другє то фактично то не модны но то нелегкы колективы плюс треба розуміти шы про історичну тягліст самого історичну факультету молис ідолоґічны факульте Но легы факультет засновник університету <unk> році коли все было створено Вычний Філоґічний біолоґічний історичний і як Украіне член з основнику Ло Ци можеме мы собі зараз представити Украіну нечленом Я точно не можу як собі мож дозволити Украіны є членом з основнику Обых Наций Критикуют Я не процедачку лем выкура на свою функцию Як ся выкури Але як мы не можеме сой представити Ом без Украіны Так для мене це є абсолютно абсурдом Нинішній Університет без Історичного Фукультету Ото я ся ого не розумію як може іст університет фунґувати без класичного історичного факультету Пофіличный собстав біличный собстав ничный собстав айстхычний обєдныйний тут што тут продолжати Тут ситуация дуже проста В <unk> році была така ситуация рано сосклала університетічным Факульте чвато кому ся здавало што на книжка одну яку я написал про Угорску Русь ст Михала Романова дерый Украінец Михало Ромало тоді з Русийской імпериі емігрувал мусіл емігрувати бо там был під пересідуваньом з <unk> р потім был мукачів злічал ся з кралецкым аторийом так потомниці він выіхал потом Відні потомниці Женера но і пак допустил ґулярі ґмуфіі <unk> році Ной він обыйшол і Пряшущыну Пляшу і букачві но і він то за так што це є Пороный брат Ворска Русь Русинце неукраіний народ це наш народ його треба приєднати обєднати і вшоткоє з ним робити Я на підставі документів його цитати з його рубіт тото вшыткы написали Но і коли він то як бы не встиг тото вшытко зробити ну він дал собі таку Ганнібалу дати посвітця Ганнібал дал татушы іс жытя своє бороти си з Ремля на Медано а вкінці Рыма не зруйнували тефоря краіну Ганібалом Ну і коли Дрогомару виділ што він хворий він це выстыгаєн каже што яцу крату значыт покладаю на своіх вірных лиця От якій маєте єй выконати Ну выцаками є в його статівства Охорской Руси яка была постійня фактичну публикация його при при жыті <unk> роци публикувал Ну поду ся ту книжку Але кмуса здало што можна выкористати тоту ситуацию і годный фани годный фаниц єй тым щыром потіснити А я не буду казати што ішло ся конкретно про якоєс моє переслідуваня для лектыкові хотя были полно до того підставшу бы і так горыт Але при тому всьому я бы про то промучал А кінци кінців стежку нич не вышло писовано буду полно той ся і піне зрото текло Розумієте з рувачын усякых люнад в кінці кінців даже писали содну з них выбувшу крижку Фінансувал Жыроновскій да Владимир Вольфович я просил нашу суву безпекы в Станвіцю желоподжыны фінансуваня як я сам хочу видіти Руж Міні інтерес для тоты грушы пішло Но Я це так вуру звете цешну цеж сміх під часу цедуріст самостояну боле ті заявы приняли до розгляду в кінці кінців низку відула експертезу і чотонышло ректор свою специяльну Комісию Кзалка в Станьскій прав Тыст листанты Европы А мы створиме якусь комісию при чому му добре як бы скажу судав Комісиі были включены історикы якій ефекці по ХХ стрітю писали што по тому Ж стріті знали джереля документы поді та де На цілленю рест Лемак в ключ рібу доктор Наукы Юридичных якій захочал дисертациі про Словачців розумети міжвоєнну потом сучасніст Словацю яка ся господала іх тіпу систем Єден міжнародний історик і здунецкы якій приіхал до нас Тодоро Пофасов якій в жыті понети біду може і не могмалу цього часу О тото ден політолог был включений представописові в комісиі якій так самым жыті не был никданий істориком научы Ну і професор Ваґеш відомий такий Тримкарпатску Украіну жыті ся більш вицеві зимом Ну такто з них специісты роману однеско хто з них драгомонознавец бо це цілогалос Роману він заслужыє то це це велете це глибо украіньску історию якы полажати му все своє жытя зо того што ви зробил для Украіны Но Комісо з дозволу сме то одшытами кє слово не так як жывці тамшысты кєты чекают кєвця Я маю право жыти будєкє слово я не образ никодным слово Комісия дала позитивну выснок шо данисто нема сепаратизму но але были Комісия был высновок си підписали Мой пристали розвєте ну добы писаливы просто підписали сей чыку Павли у Влах но тепер никули не управили єдно треба подякувати за типове што выправили Улахы Оце для мене і понийше є дико в цивілізованій краіні в провіл державі в демократичній державі Одхісталіньскій натуне Одсадте мене дику і помнішню ди повідте мі це ганґо Це не робит части нікому з тых хто це был зтію Під першой особу пустых тых выконавців кєд мене на мене писало всякій дос для вас то было шоком ци вычікаш аж такым великым не было Аж такым великым шоком для месим было Аж з такым не было Новах добра знаю тых людей і знал тых людей Был яка щастину же з Нихі і Пукійны споді убозія молил ся за них і лем добра на справді ін прошля никого ни никого николи не мал зме тіс образ Це Як ве сказал ректоры нисі в ґабінеті коли останій раз ме говорили што навіт гороно ти А коли сказал ну Я не маю выбы я не маю выходу я мушу створити комісию бо бы не інакше я ци чую від людины яка оперує і яка консультує по Европі змет відомых хірургняю хірургі а справді це золті рукы це медицина це а як перним змете вічну бурубу він батьох людей рытувалы в тумслі моіх родиців і далеко чужых міні людей я звертал совдива з рибут привітний відвідный цей як по свіл козац А от в чому цій ситуациі я не мож розуміти нияк пото не мож розумі Змертнукам то добра раз зараз не макажу то ям назвал там нурдинка же я не буду так як той бігати по судому Болком суддя я пишол ну комісия высновок было по тым ничого не было том был высновкіз безпекы теж ничого не было Одначе Сапорожев це це ну яну та шо врузмете ясне слово Но якным словом я зуміл бато хто хочеш мен же туж та шкіра дая навціл ся і так дальше Я навціл ся да Я навціл ся был великій для велскых люде я бы дісно был вражений тому што были ситуациі были різны нюансы коли як дикан мусіл тых люде деси выручыти тому шуму питаня скаже му так Ну і я дне бужди колектив на вашому місці Студенты безумовно а і так же колектив же Колацкій А ясном шу студент Но і тому од скількох скількох у тых людей мні ну не бы буліло Не тепер тоді не були як же варан знарабіш існу што боли Яж вичун з Лізниц Я не міг то порозуміти як так мож поступити ну знайте всі розумієш што зробил бруд і з цезом дахну це приблизно было то самы Уце приблизны было то самы просто я жывий а це за нє Мідикуль в самой ситуациі декєд варбарскій примітывний спосіб Ну добре ну не хочеш працувати зем то просто поклицкы же не сердися не сердітся на псіт заяву нетиху реализацию зробиме тош ніяку треба было такый галас Нові придумали што студенти выстичали факультеті подали липу липу на справ бідумости Державной Інспекциі Заходів яка вас перед тыме вас была дале іншыбо на факульте єст студентів новенній формы одчыня кота насправді буду зо моіми підрухультами і з ріжных джерел інформаций з І студентскій відділ там рух то різні контрулюют якой контеран студентів рух Я і я тото вшытко зобрал і там буду та цифра од <unk> до <unk> бо як раз то был септембер то косис черхували косим перездачі лисит студенты рахуют нею річну студентів річным студент Но Опят бог минуло реализували теренізували пенцифінців мы маєм обєднаный факультат да стратила ся та історична серцевена тому розуміли істориків між і менеджментом і маркетингом і медженародниками і політолоґами і краінознавством розуміти і всестувало ся стало до тых людей з нуждкы но напевно іх не вынашол такий маєте виніґрад зробил ся о університеті Ну і кєнци кінців я порозуміл же тепару груднів <unk> р нас было выборы дикана а то было над натура Віталий Ламич меншы Дикамон дуже молодый енерґійный хлопец якы дізну хоц Мато зробити для факультату ОС Вінзец по краінознавству Зымальце од нуґрант як міжнародник але специяли мал освіті порам Краінознавство Ну і він был заступником декана фурт при попередньому декановите што од попередньо декане тесловы Дивана ся палю секли ну не вситель был він лише сінаскы він лише нацийонал рікле был студентом в кінци кінців для професор Луканыч Но це родит фектура то після Майдану призначыт ти выкону скыка на свого родиця Ну фоґра ну це дику це візентістя но це непутизм Кідце за такоє Майдан буро моторост ледне на нас Невже майданцабору самы затыкали Не мож было признавати токого інчого околицю скарева хоч быгралый конкурс было З обєктивых обставин ліж бы він міг появити той конкурсту Дідикам Оце твердику зуміти то самы цивілізуваный спосіб Це Це было зроблено так бо я так хочу бо я то зхоцю я так зроблю му так сами личыть людині яка шляхетна высокоосвічна і з титулом званями і з признанями злыма руками як лікарі то орбит гажу єкал на раз і от я пришолы я попросил ректора публично при всіх <unk> рікси ділу в грудні місяц рудны ци як <unk> р вышы Я прошу Вас підкрислюючы бо два IIтур ясно што усла зінтереванет ся однозначно лешу Вас колистуючи науду внувіт історичной Факульте кафедру Істориі Украіны што же лікти довно після мене было в <unk> р Єдина історичний факультет єдина кадеміска Украіны єдина Нема во області ниґде іх нема єдна Єден факультет єднака Як я то робити буду но я публично попросила сел річно відмови му ся зафіксувал як джерело тых документ на майбутнє Ци казала тобі мати ойци говорила Сиди дома нейди ниґде бы мся не журила А де пошол краіну Кро проливати Ой це буде якє твоя мати Музкальскы сины мускальскій син мускальскій синну Томе дефу кразі Тифу кразі Тифу кре Як закрышати москалю на мою вулицю Везжаю тебе спалю з пеців паляницю А як зайдеш ты влюбля до Богодозю Оце порубаю брате твою сю Мускальскы Мускальскы семлю Мускальскы семеді раді спис та це В краіні Де іде війна тотальна війна Русиі проти нас Ліквідувати стрічны факультет в <unk> році же після Майдама Да вкажем зараз всюди пиш історичный фронт то наш історичный фронт мы всюди фронты маєме а тут історичний лікідовный фронтый де де фронт єфронт ма історичну І єдину кафедру Істориі Украіны <unk> мороц ліквідувати то ца як це державницка опозиция Я ся не дуже розуміл І одколи я це порівнюю працюючы тут як бы му на певных годинах в правшній Сповничы Університеті чытай ся єден Курс історикы Карпатскых Русинів што для мене є дуже добре тому свячы Я говорют студент Я сам по перше то вчу так добре вчу Я учу студентів істориі про народ де вы не прочытаєте офіцийных ани шкільных підлучных технич посеред Ну ниче бы во них не істнувало змыт од чому маґут ся назвали і єдну свою книж Народні удно ця назва неориґінально бы наналеж леґенді Вафм знамет му з основны купарку Но або або або знаєте все так блит Коли тыш вічно по поофіцийным таварам што вот ми будуєме европейску державу і европейску державу а то і Тобі прошу Ашол почытате про рубы выдумате про рушіст то чытат нашых фітішыных ци про гурців Ці найпрубільшы уж в тым кримскых Татарнів проша не поситає під чесно І лише це і зо ценей зо того це лише зо того што тымчасово триму купованы це знайте штобы зробити такый ґадж під держом це ненормальна ситуация У нас Філи під Ручник є кыйоцентричний або або волоцентричный при чому так цілком на <unk> процентів каждый материял це буде основном поцервіом Видочте а де Буковина а де Закарпаты ну і чом говоримо про говорено про суборні украіньскы земли Де Підляшше де голи ся наємні Де де до де Долбас Квінцифінців Но запольска буде бы там козыє запорожця набуде по Дніпровы буде од Кыів віл што буде здорыва <unk> процентів самы Хоцо це найнормальній шкільний підружник Дитина хоче знати штось віків <unk> років про когось товто не мож ничого знати Ташу жеревчупи ташу жереопівців з мету владскій области де зараз тымчасово ці ґаздуют од мацкаризму Ну цеш ненормально Бідучник не так має выглядати Ты віск нас унітарна держава і кричных звес істориі Украіны то має быти істория краів краів реґіонів тошо бач і колистим сав істориі землі і народів ани історию одного етносу айшойстори одного етносу літера такы назват історию украіньского роду Це бде честну То де честручных поважатих Безумовно це буде абсолютно честно Назва Відповідати змістови а так назва не одповідає з містом І од цілы од моменты зрозуміло што дут міні писал говорити што коли мы говорен декляруєме што мы выбрали выбрали европейскій курсы европейскы несінтеґрацию і зараз помераєме за темківци кінців не просто візме з це хоц од прошы Но так на цім ся хочу хотя бы трохи жыти по европейскы В цьому пляні безуму Прашівскій Університет зграє і багато університетів Ну я інчы доступ не маю але тут можу абсолютно сказати што Інститут Русиньской Мовы і Культуры од це примай доказ того вшытку тому што це є лем єден інститут у якій структурі в Центрі народных них меншынствен Драшівску Університе в Прешли Авто в центрі є три інституты єщы Інститут Угаристикы єщы Інститут ромскых студий Кєд буде завтра вник на вопрос я думю може быти сам і Інститут юдиістикы кєд на то треба Але тут це питаня не буде стояти бо кєд треба буде його утворати А там не отверет навіт прикарпатскых фусаів Як памятаю змето це мені было теж страшенно дикой посвятійший ден я мушу проце сказати в <unk> році на зачатку юлия неси Професор Маґуцій Дісу Жусан Падякі я бы были на стрічі Навдєнці Міністру Освіты і Наукы пана Квіто Лице тікій зробил свій докторату Гарвар як всюди сихізує свом американьской інформациі принаймні в диплому квітій на Майдані Майдан давропейскы цінності Боровсе был сотником Майдану Ну і мы вели переговоры там переписко было дес добрых паже піл року ны вели ся ті перегоры і з діректу ректом <unk>ento задіяна <unk> маґуці Як і квіт Но і та переписка ішла пустіну медже нами узуджував шыс узуджувала ся тему питаня кільу буде мурют Пита бурило два Я питаня підняла як дев це пан міністр на створены кафедры Карпатурусиньску і Карпаторусиністикы в нашым єстеристычным вкутеті ту <unk> рік думю же была основна причына мого усхыненя з послав диками Значыц як ся на церпал міністр він поце знал не того дня коли мы буде на прийомі а то мі такій тенденты у початок лип Він це знал піл року прошто все блудити І пан Падяк нял питаня про те што но а як дивити ся на тото штобы одкрыти іс начальной школы для дітино кілько тых слів може быти Господ дві три пят може десят Но пису сме тышы то не може быти много то тиш коли <unk> процентристами якусь проблему никого абсолютно но запишут си там пару до шо Бо і так каждий розуміє што мы в Украіні єдина державна мова была єй а промере має лишыти тілько украіньскым Але при тому сьому дайте можливіст розвивати якій місцевы реґіональны мовы як шол люди хотят вивчыти свою рідну мову і проґрамы но дечо ім перешкоджате все робити Якша ці люди хотят створити кус авторови кялікш я казал перед семя тотринальний полез Але язык літературу історию культуру Боже мій теків злоджы Нові пут все знал Він же по всезнавю і ректор повцена што ся договорит Но одпису того коли меси вернули з Кыєвали <unk> но потом ся вшыткы той кунсаты почал я розказувал взнул Хотіла бы мі ся з вами поворити про русиньскій інститут якы оцінюєте з перспектывы свого Досвида як од русиністка може выглядати од Европы вмани і в Пряшы Дур треба признати што Люди якій брали ся колис же більше двадцет років тому до того шубы його творити направду все людину і кыми кажут ся двигала той позов серця і голос предків шо то коє треба Ім чест хваля і памят наступнула на навшытко як на вшытківіка каже Цо правда Він єдиний у світі Інститут Руситской Молоды Культуры Ясну што він выконал свою функцию тому сенці што зробил усюди того штобы відповідати Інститут Молы та Культуры Чыє це досит днис чы того досто буде на завтра Мы ж мусиме брати то позору вшытку мы мусиме брати што розвивают ся освітні студийны проґрамы а даякій інакі І як на мене вниз на завтра з єдным языком Не дуже далеко інститут може быти А зєдну літературу чы тому сенси тоже тому як про мене бы мали бы быти на інституті іщы якій і інчы альтернативні студийні проґрамы і бокалавскій і маґістерскій і доктораньскій і кіци кінці віщы і великій доктора полно доктор І з істориі в тым чыслі по як же інакше ци там з етнолоґіі ці там з медия сят што стикує по інформацийным То быст ся по того певно треба говорити і по то треба думати бо лем замыкати ся у научынь языка Мы можеме стратити быти быти тым шарном тым розумете де ся хоче деситяме іти бо єдным языком од далеку не підут Но добре ча прекраткы прийдут сердіци ціти діти з Украіны з мойой рідной Украіны на сей інститут яку має перспективу ктедис працувати в тебе кіт має школы не має но часописо тавіяле ми знаєме як інфунґуют ецефактычно люди подвижникы посвітили на аматорыків На іхнім фанатизмі то все вшытко лишыдар і луцюзна і той алемонахы русиньскы так дуже дуже дуже професийний упустит ку треба повісти якій пан Шыпович має до того присетніст Но того мі ся каже што тут тут бы треба робити Тоже я бы повіл так што Інститут выдає часопис раз в році студентка поже вышло на <unk> чысло а він не входит ю єдну науково метричну базу він ся не індексує тото же бы треба выправити Може жед колегів дакым шырым туда людеі мают цю публикацию з копусів <unk>em такше тото люди які потягнут журналы свойом публикациями так і своіми цитациями на них уже до тых наукометричных баз жебы він был індексований ушыткых пиках каталогах світовых і туди абсолютно буде інчий як бы мати він той вызо Нові та має бы такє місця публикациі де ся абсолютно выкли віршы тото мож выдавати Русинів наприклад якій часопис Русин поє інчы Інчы словами каждый має одыграти свою ролю Осє одно што бы мож сказати Інститут была конференция якому в <unk> цим році до <unk> років Конференций мало Інститут мала проводити по карпаторусиністи ці конференциі ци шыршо май по краптознавству мож рушырити студиі особли Карпаторусиністико в середині і ці конференциі мали бы быти каждый рік Шо мало проблем по помузнавству по літерузнавству по істориі поетнолоґіі поантрополоґіі по театру по драматургіі посподит І веце можна найти добрых дослідників добрых учен якій готы будут ся анґажувати но кєд будут розуміти што іде ся про публикацию якых сырозных журналів Писме то оціну манты як надале видит меси так што не бы мали быти на будущы якыс кусь путям того Бо у тому статусі як він зараз є фактично він выконал свою функцию як я бы так повіл так і все добре все дуже добре все страшно добре все велика робота ци куденицку роботу О або правді тоже треба повісти Зараз Карпатска істория Карпатскых Русинів мат дуже путісно наєк приднаты то не є зас найзасвіборово основному дисциплина на ріжных роках мотця Лем десє як выско Ну і як чыти язык літератур в Литы знаш істориі того народу сно має быти якым шыном ну мало інакше диференцияция быти А не лем єдному языкови і пороблений нараз ні там такій розділ такій мой окремый предмет Добри або чытам ци того нам стачыт на тото штобы щыт років обстати си інститутом і мати студентів Русиньскій голосы чуте не лем в Карпатах Слухайте на Лем фм голосы Русинів з цілого світа Дорогы слухачі нашытарный час пришол до свого завершіня дане веденя проґраму Голосы Русинів а то другу част бесіду з русиньскым істориком і науковцьом Володимиром Феничом з Підкарпатя зможете собі повторно выслухати в четвер о <unk> рана а вец в суботу о <unk> ноль ноль за русиньскым часом Припоминаєме дорогы цітеці слухаці пишіт нам своє власне желаня і пропозициі на дальше гостів проґраму Голосы Русинів на нашу фейсбукову сторінку Лем фм а вет на майна et<unk> лем крапка <unk> до скорого чутя на нашому радіо Лем фм з вами была Каріна Муляр Голосы Русинів слухайте голосы Русинів з цілого світа