Words, identity, emotions
The archive of
Lemko radio
About the culture, people and places of Lemkovyna.
Podcasts, conversations, memories, music.
Ep. 64
Леонід Балог, 30 IX 2025
Episode description
Голосы Русинів Підкарпатя #64 - Леонід Балог, 30 IX 2025
Streszczenie po polsku (automatyczne)
Audycja jest rozmową o rusińskim odrodzeniu na Zakarpaciu/Podkarpackiej Rusi i o działalności mukaczewskiej organizacji im. Aleksandra Duchnowicza. Rozmówca wspomina początki ruchu, pracę kulturalno-oświatową, osoby zaangażowane w organizacje rusińskie oraz współpracę między nimi, a także ocenia, że obecnie aktywność osłabła przez starzenie się środowiska i mniejsze zaangażowanie młodszych. W końcowej części mówi o kontaktach z Rusinami za granicą i przekazuje życzenie, by Rusini pamiętali o swoim rodzimym kraju i jednoczyli się.
Automatic transcript
Всору сы был Подкарпатя Люніт балог єдным із тых Карпаторусинів котры стояли уж <unk> русиньску ренесанса або цілу про них нитку не знал і не знає Они роками робли свою роботу по оскресіню нашого народа участю ушыткых політичных і культурных акциях ани єдно дійство не обходит собез Лемні дарідків другів нактивісту Пузур нелєде на розвой русиньства Украю є домак обєктивным Через його розказ слугыці лем фм можут посідити історию карпаторусиньскы одвияня од десятка і до днис через призму мукацівской вариской орґанізациі ім Александра Духновича Єдни скорили оні де факто само зловдеє Муказівской Научно Культуролоґічной Обществі Міхновича не журит ся што у реґістрацийных документах не є голову орґанізациі голной бы ся робота робила ат кого лувасти неважно любит повтыряти левніт лухите голусну Русину Подкарпатя давно світили ся у суспільных русиньскых кулах то же самый час выполь так тему Малеку нівсе выкапчали ся до русиньску двіаня од колисты стадино морґанізациі або просто русиньскым активістом Од самого началь одколи ся начало Коли двіганя русиньскоє у нас уідкарпатска то было дено <unk> рік коли Союз розпал ся і начало ся жытя русиньскоє Утоды принципі я і начал активно приймати Участі автому всі выдатні такій наші Русины то были добрі знайомі і товарисі на звіту фамільну кутру доіґрасту буду Активі русиньскому Активі русиньску Однокласник і сорадник Женя Жупан выз ним нацинали поповиц котрій вчыли ся з ним у єдну шкулі В принципі то де всі старі інтеліґенты котры ідентифікували себе як активні Русины До іх великоє кулісєство в принцивати Маджыґай Михало Іваныч далмасі то однозначно Він вынош молоці як раз коли і земпрета Подкарпатя Подкарпатскій Русины началь активізувати ся він стоял у істоків того всього вісі Мы знали ся уже єден знали і я активно помалю му і ся не было обстолю ся як такого реґіональных відділінь лем обосне ся орґанізувало і пак на установсі зіздах робили ся вже реґіональні горицкіо Но тут другє звідня то де у і в якусі місци родили мож до самому зачатку Ренесансы взяли сте ся за рубуджыня свого народа Шу вас было за фамілия Я оде службовців мати моя мамка Балагория Василівна Она была і з русиньской сіміі і з Ракошына хотя родила ся о берегові Но вшыткє родиців Ракосинів сут на музеі в Довидкові всі ся та праздникы я проводил там так шо я добре знал русиньскій наструй русиньскы фолькло няню был з Люцьок і з великых Люцьок Так што я в русиньстві Урісі купавім ся рісім і то вшытко я капсял до себе Урсту пройшли но а выкурны мукацювцо мыняню з лучы мама з ракошевы но а вуж мукацю мукацию не робили мукаці і няньо і мамка О ґенкасі тут родил ся і моі братя і сестры родили ся в Лукаці Не мож то розказати як на самому зыцятку о проходил сізрусиньскій ренесанс де проходили зборы бо уж люде рубили де зберали ся прошу говорили си дуже важно На те орґанізацийно то період был такє і становліня не было конкретикы ниякой люди якой сознатільно Михалецьом носі старал ся буду ся знайомым ізбатьма педагогами видныма інтеліґентами котры были при владі іму удавало ся доворювати ся в разных локациях мы зберали не было Сєдома Русинів не было та основному думу сітелів мы зберали ся Тоде як такых русиньскых хронізаций Не было было такоє загальноє русиньство Пак начали ся одкапцювати помаленкы обсекарпатскых русинів подкарпатскых русинів обсохновиця розробили горицкоє і хотіли районне Ебо так люди все ровно приізджали і увариш та рішыли сме шо Выгородскоє общество обюсяти в собі локациі по села А кубу першому іх раз Руску Обществожу был доктор хірурґ із дітяці в лікарні Попович су автор граматикы Заі Зашйом Кірцьом і Мурому першу громатику Зрутонович аншыпан Бурду од <unk> р они ся добре знали з Алмашьом і на установскых зборах мы рішыли выбрати його Хоцма повісти што усе такы кєровникы руковителі обшыз были люди інтеліґентніі высокосиі духовникы были інжынера доктора Юристы Так ся стало было шо люди но не можу повісти уж нищы сословя но социяльна посыцальні ґарадицям боле маленько маі вказує не такій усвісі ніяк В освіті люди ся я назвал та зато сме выґралю ґрунту жену гай стоял фундамент мали такій як раз іменну освіта бо продук за ошкулюваня файной мали но і самосумушу не і в субі бури маю віринє наприклад кій то присуч вік з улиці якій єм може висинуло дику особисту суну то самыця зуцем появло брати си за ту рубуту і вюл себе несміло і дід посакє во неошкулюваню ся оцюству але культо шофер або Наприкля там сотехніґно ясно ушуй юрист осювій звушу у світу ци директор шкули ци начальник відділю освіты ци хобо там не был вынжынер лучы бе чустувал маю вірину як наприклад чловікы якій в тото занимал сю орґанізаторску роботу Зато в Усімці люди нос пан Антонович а з пан Антонович Попорись він блацьох знал по роду свойой роботы колеґіі лікарі шубли были май передувівскых порядах русиньства зато было легше йому быти нагодна ходити люди обсяти ся рішати проблемом В усь аспекті вницю выше стояли до другы зато мой старати зберати такых людей котры бы могли по правді мати якійс багаж жытьовий зосну якійс обществым жыті котры были увариші знаній люди Зато легше было ім якій своі діля ідеі і приводиту жытя рода А пісня Пуповиця кобул Пісня Пуповиця сав Поповичу вмер в <unk> році Зато активным шлему был у нас Серй Константинович Бесаґа і однозначно што він был такым самым реальным кандидатом Окреме того Сєрій Константинович был заслуженым учытельом він был публицистом він закінчыл высіл школу Партиі при Радянскым Союзі і то одкрывало двері йому медже вся ником ознову Одділіня світу населяв сінів сучас Січа ся направили туда Был бем цілий сісцю віснул моло великій башы опота роботы з людьми муру быти было легко Ну і опісиньово уж стали гулю вусу же при продар выси неправно свіры так Айносі в <unk> році Но якій час мы зберали ся так спонтанно або так были в нього замістітелі та вырішыли што треба буде все таки нам для того офіцийну мали сме во главі нашого Общества Областного кєрівника Ґерманіця та выбрали сме продана Правда Алмасі треба повісти то величына была однозначно така велицина котра задала рух і темп і напрямок роботы всього іґрастикому культурному русиньствю той неполітичному Одна і пошумай треба наш бы язык не вмер о культуров розвивала ся од адмо як рости з буґі рубил він робил да Тым більше што наше общество видухнуло ся культурно процвітицкой за том нам легше было дес робити бо знали што мы ни політикы мыкі передягій політиці не вступаєме Никому ничниякых претензий всьому аспекті не высуваєме і зато нас так толерантно принимали і рішали зами питаня слухати голусу Русину Подкарпатя най за ай лем за мадя і з <unk> путниц общыству Духновича мало двох кєровнику мало Михала Алмашія і мала Юрия Продана ну думу пані можут іх поруняти коікі мал перевагы і у цьому наприклад Альмаші буду ліпшій продал А Мосі Біше <unk> років проробил Льво Проданце же нова ґенерация мож выісти може зберали ся на зборах некых із заходах він то же ходил у винограду якій актив Одписы консультациі і замосюл інформувану радускуанізацию Ну і бул груву виноградувской районной орґанізациі Еміі Духновича но авже алмаш і передавил му відму видів му мож ся зрубити ну і передавил му бул орґанізацию Цє памятово фестіваль він провіл был Выноградуй Дустофайний памятає докровы то попруді будо же шімнадсти рук од дуже дуже пусютом фестіваль но або тяжкувату йому буду робити медже областю од Вынораду і бує грибом в діяло є хотіл выграт за товару Пучуди А о ту областю же йому было маленько тяже выходити На другій реґіону хот не попарал ся до прикладна Іена Євановича Жупа на поли проводили до <unk> років орґанізациі тям театер бутому дальшу дис бы рубы ців єдно давали то же непулу рубуту мукацівску Варску Обществу самого сяла руку як ся образувало ні глубу стало Но видите коли Сінкынусь умер бысага Я был його ближейшым Был одгрыжником і помосником і в принципі мы двоя робили основну і ясны діл основному Дзяпльовыма в руках а я лем кербаць мал я помагала маві машыну де треба кудесь поіхати што сой орґанізувати узнати договорити ся де я йому в сьому аспекті помагал Яй дуже давно знал моі сусіди і його жінка мене вчыти хубула мы добрі ся знали І мали сме такій такій неласний місц масійом і Константином Бісагом Томасія тоже дуже добре знал різниця в руках жено высокы міста сіме не был но мы дуже толерант односили си ден до другого Хоціл вернути ся до продома а Масі виділ у проданый потенциял Він хотіл і старал ся розвернути тот потенциял но в силу того шо вынограду вдаленой мают мукацию ужда А все концентрувало ся в ужурді Ясно діло што в сьому аспекті проданой было тяже знаєте ці принци гілменія Сабова што з Вынограду о то же першы памятати голов з Лухнось рішыли што буде фунґувати ну не пущуйсте што они фунґувало фунґувало робу ту оддачу яку цікали но міси витичну дуку Знибуду нуку і минуй зо тошу далеко ся ти Політичні страсы дужы дужтали то великого зовіды война неґативний пузур на русиньсву збуку в Лостиі моіх люди гроз іменну за русийску слідекідурсийску рыдарич Музусі Ходіл гідны будну і выдале Поднесю хотіл одыйти видны і прапор помінял бы і старал ся вказати всім што общество Духновича до русийску не має низыди до Русин до русиньскых і кєкісляну Одкарпатяв но не має і де буде мати і ососнувати русияне зможено обче Оты суно по акциях по путкуй подвижности был обшесту вшюрмормузи інно і здушу Выноградовы далеко і продан буду тяжко оглодити і обыстю і винограду ти ґрунтовно о люди одышло не перестроіли ся на молодшых припливо молодшых ни дуже будуну і ясно што дало своі результаты Дуже активной обще свободы і обласнує імкацівско єдом і пореґіоном то же самоє было што основна маса членів общества были люди Старше упоколіня Теперішнє поколіня дазы кій піти на улиці усе лопу звідати было дітва кот по нацийональсти повістя Ял Кранец Діста з без <unk> процентів повіять з кодану є на думу з юнопо може потити в коєрху выстали гулюву общества Першу є вызреґістрували си в ци бу так робити просто уже буйнарциі Я люблю поняцибу коли мы говорили і з продомом Пакє ся то было і з писаком Высака казує давай левні дя передам тобі сім папірять просі десятоє і буду клопотати перед прономом убы на установчых зборок офіцийно затвердити но і за кувідо він скорсі вмер як то плянувало ся і питаня Принци лишыли ся підвішыньом Я по інерциі выконую боязкы ани голова як гриз неуполноважений Я же хоці што зву узыконис має як раз проблема циволено і усвалеві Бу там вмер Прусєний Болака то шырилу і районы орґанізацию покупку такс точну ставу но вмерла ну досю дуже много люди і шкода тому на Обществ Духновичы Пирка дуже мозу сий прикласти шубы одыграсил ся обнупити одвыстали голубовы шум упоминяли провели так укацю ігразий період В основному культуролізні якій были міроприємства старали ся за того і зо своє опідже політикы і земю вынику ідай про всіх такых катаклизмів політичных Мы старали ся обєднати ся з другыми орґанізациями В основному я контактую дуже і з жупаном Іваном Генвичом і кєд штось такоє є што може нас обєднати у аспекті Духновиця бо Духнович і Подкарпатска Русь тото гідно мы не розділяєме окрему Обіство Духновиця і Обісто підкарпатскых ці карпатскых Русинів заправ до чым має поти Бо підбит будеме всі окремо та наскорше зламают і де заборонят нам проходовемю презентациі был для русиньскых співанок тушло Криона Прокоп зобрала Біляні Дудов зо своіх грушы одєдкєм люто Больваша зо Словенной з Євеном Ювеновичом дальше проводили по мойому дусто руків Общества Духнович ся до Алмашє хос было то же утій бібліотеці Еміні Духновичом Лукацию то же проходило то же выбули тому задієніну і соміти внуст руку вєдну з жупаном тожы і продоном выорґанізували то же як єм Дютам то жывы привезли стий рудицю були і його колегы мовидуаш є колег но і дісту там буду тыкує выдка велика акция уж літу проведено в удумі нацийональности но і дійсто бунту нипціли сиду і одпискы журнала Одсуздна ужы тыколи ся Общество Духновича і Русиньску Культуру ічну Крупа туж бурту задієні вызберали спискы і давали степту на подно і з Євгеном Євгеновичом Хоц повісти шо тепер Дуже різко упала не на ной но упала дуже горничні наші міроприятія і з продоном мы стрічали ся і дурили ся якійсвы робити у сій ситуациі якій сткій Приємний мій плян роботы бо не загасу гыніт русиньскій істольовиця зато старайме ся якосі комунікувати на такому рівні вельме другу октубру денустут років Михал Іванович а масю мало бы буде буде теж суспроводити Я думаю што будеме бо як кажут Плясас у серцьові маєме бо то такій чловік бывшо мы його нияк не маєме упустити із виду теперішнього нашого жытя і миможытя обшєства Духновича се наш фетиш Был є і має быти Бавайме ся на нього рівняти повиннити своі діла своі досягненя здобудкы Кникают і рівняти ся з ним і зато мы маєме його чістувати Леонід Васильович сю пузрайтву русиньскому одвянюєте мно Ци можете вы спомнети якій стикій трафунок одшу з вами остал ся якій інтересний трафунок будушы мог од мушу кажде з <unk> руку слова Богу рахуйте до <unk> рук сам знате всі як такых <unk> рук Як такых такых неоднузначных веть выділяючых ся субытів бы ся зо мнустали В принципі не было бо все робило ся сопся всі всі миру приятя мы наперед узгоджували рішали сме робили сценариі робили сме разні путі як бы тото ліпше было Зато кажу всорбым разу занедравляло але ека зусіб не было было як му говорили написали сценарий так онося в принципів і татело І ношо было такоє што коли были в фестівалі Та треба было штось екстраординарно як сой сюмати рівні якогось неоднозначного рішыня бо до такых ексцесів не было бо сучных цест деякі розуміти могли быти які скумічні трункы смішні ту непускы есцесы рых уйтешсы тыкоє просто што затямили ся Но ну просто могли не позерати занятє роботу заняті тым шому пройшло усю добрі могли сте і не бзерати ся на то круме Народной Рады Русину Закарпатя з якыми ся орґанізациями выкомунікуєте мукаців Мукачів є як но не мож пісти што антаґонізно паралельно і зовс карпатскых Русинів робит і опсів подкарпатскых русинів В нас неє ниякых розногласів был цілом на ціліні Єден другу кіть треба помагайме у смыслі Кі треба людий хотя люди мало головы общества Подкарпатскы і Каціньскы Тот континґент вымер правильно повісти правильно душу суло урливу дивності рукє пружло Хай каже медину <unk> рук до Св надаремо паручницві великій Кій може президентом стати А тату і ясно што ті люди умерли постеріли коз жыєно обой може тяжко фізично што зробити Но понятной но і не переструяли сме нові коли несни стали на нові лизю дереву требу міняти си треба уж русиньскій руже бы мінял ся в велику мірі но молодил си модернізувал ся мали робити орґанізациі старі слухайте завицовий ся такови ся Степана но Юр дожыл тому што пограте Тепер та молодьошыв Русло і ні науні другій заграницю упсали ся такішы боятся ходити по варишови о сусі імляці Осеправды І зато така ставка тепер на більш такых бус моіх одну річків з тых дісятых років дешысі ся поопставали Та худобідно якысь робне дай Бог накажу із проданом якій стратестичні пляны в сявы аспекті мы думаєме як тото ліпше губо було Но не мож повісти што дуже так активно но ай было і не зовсім пасивно но жытя якось продолжує ся і стараєме ся держати ся на блугых такых обществ Мукасів неє на теперній час обсилу карпатскых русинів подкарпатскых русинів обсту карпатскых русинів Мукаців зговляю я но так ся я усіділа Жы был перше Общество Карпатскій Русину а Подкарпатскій Русину Русил же пізнійше пізнійше было як неантаґоніста і нетодило обстру Носий одвія з якой смірі внесло туду зжурнізациі Буджы субу єдикаж воювати конкурувати коє тако ліпше якло то но но добри кєво здорова конкуренциту і негатив ужо виділи одуже імено противникы русиньско рухы і попробували Вбити клинник раз імено між орґанізаций із ім ся тото удало і дотепірка не вдає ся полністю навести свому порядок русиньскы орґанізациі не взерали ся на то чуди тараздів Русин Русинсю мову шобуд не буру Русин од Русино николи не іде осо має быти зрутым правом на ґнодизму Маленьку ушу не так лебідату не страшну Мухите голосту Русину Подкарпатя білу маковіцю Коли мурували білу маюлискы лубы ку маньскый кума паньскы покуйомы а св сыноцька маєду моє ручыті сыноць котримой ручыті сыночко адимо з другы а з другого вручат кум каміньового голень кого ны зоснолізуна зосноюма ты Кажете што роботу плянуєте дальше з проном такы і не хочете розробити пляны тых діст кє буде проводити у буду продам Аймо у пляні роботы Оста духнови ся ну опад же продам тото все бере ушліфує пронівілерує і выдаст якоє самой приємлимой для нас тепер буде рішіня І на основі того мы будеме плянувати дальшу роботу Бо кали повторю скультурно посвітильской общество до ся аж докы выєднаны конці це фестівали проводити роботи си не буде не ґорлено або дізы од імено выдовницю роботу мож робити то іст мож Выпускати журналь монахід мушу в ІІЗ завелит ся та ту дудістну буде ситуация процяла Тай вдати сєст прод нове слід старає ся і траістику періодишні видиня якій журналу Цюзина в Цюхранів господвыкого сестра Духнуновиця у Вынграду як передал Дзяплові Цюхранови Михайлові Броданови хоц бы си ся і завдякы продано Іся і Сюхронови робота ся днойця была має активна ім Виноградові Дуже много сіл кругом што было і в котрі активно включали ся в роботу і за того што продан знал многіх люди по своій прежній роботі у Выноградові там мы давали файный ефект у што мі акциі были сильні нажыти і Русинату <unk> руці Червеноружы Труяка было проведена у Вынограду анти Мукацию не уж і то і юдно но дубрі було то была зміна локациі і введеня чого з нового Но а поубрал ся не городкі центральні а як раз Вынограду думушу там вычустує вірину тото його думуство там він все знає он там проробилий там прожывий там моє подержку моі суж змітит му всі Вношу і му там в лечы роби і могли вас зазділити вумалкій з комунікациі з граничныма Русинами сеуриц за вашу орґанізацию Мукацівску вусы робили напрямик заграничных Русино як сте што я в Мярсі дуже ся то бываю у Нірязі єм ся Русинів котры активно бусім пропаґандуют нашу культуру Ко можте назвати В тітя на Р дем думу субів ніт уж доробили з Кіжверды там было усю Кіжвырді В Будапешті я ся зострічаю ся із глю Общество Русинів Акута Камаренко Камаренко Віцор Крамаренко Віктор Крамаренко Яй особисто знаю добре і ми спількуємось коли я приізджаю Будапещ та ми спількуєме ся не то же основу не видают журналу Русин Нівник русиньскій світ русиньскій світ ци рустацкій світ русиньскій світ русиньскы русиньскій світ він головный редактор Ольга Гіріс там редактор представник парляментіру Русиному дуже многых цілі і сама Інна з Мукацьева Там жыют великы діаспоры Муказі Будапешті в Нірі Зато вним аспекті што пропаґанда русиньской культуры фольклора літературы основному но по культурі старают ся наші Діти візджати в Лагеря они самій предлагают бы насі діти котры той з той через Баз там довазу бросяют до мене соворсятно Ясобєстом не займаєм понято новы ідеі разы Общество Духновича Мукачівскуваристю <unk> діти треба у Мадяры одправити гразы на оддых лаґера прекрасно чужы ґайде комунікациі Но комунікация но я ся підкрислю я сим особисто не зию ся то я заяви поцідину не міні запити даколи дают телефонным режымі то звы документуєте і мюдиі уж тым задумал Не казали што маєме двосім по мясій локациі такій табуры бы наперед убо не знали што кому же приіхати і кілько має приіхати бы они тым могли конкретно розпорядити ся обустроіти тото Но у Будапесі меньше цим займают ся хотя маю повісти што в Будапесі <unk> Русинів дуже активно є Они од парлямента мают подпору ниякых перепомний єм од мадяскых ости но обороту не так фінансову тежкы солже просу говорит розумієте шу немало тошу ни рудны нормально нисі можу з Подкарпатів взяти діти ял курси усю мушу тужы з рук цю назвотя неартерів напра нашы діти зірша або крениці такє колектив і в неє оддыхали лаґєрі си з рук силіто но служы через нас Є знову тым знимециі Гіріц Віра Гірици Нигуля а Віра Гіриц і знимецисими Віктор Кромаренко Но і казру пойде через Лявіцю ті орґанізациі кє там мал якій зублив они старают ся брати нашой діти і тудана давати іха о тых за дуже добре Но як любовніязита і в Згір Свірку мы обсуждали што ведбусім у них был панузиму діє і з нами як бы я фактично не представляю юридичну опструсинів Та через продона буде така інформация выдана пшынами Мадярскыми што они можут штонкретно зробити для нашых діти І коли внизвусят то думу же можеме конкретно робити по як певным напрямкам І тото продана є люди імно у активі котры можут конкретно тым занимати ся Тихрасу це мене інтересувало тому чудістну руґу Ваша орґанізация ВСнавско Єварскы Нобуєтиі в связі з заграницьом зо сецю з Репу звідом ужы дали нашы Русинам Затаром Карпаторусинам якы жыют ту і повіли добро Перве ся хоцю пожелати то бы не забывали свій рыдний край мо вшыткы Русины Нас сама головна локация то Подкарпатска Русь котра тепер є в облистю Закарпатску та як была пословиця пролетарів всіх краін знайти ся так хоцкісти Русины всіх краін єднайти ся будти о Рокашови любіті памятати свою матір Уткі сте пішли Се основний текій месид што хоцю довести до вшыткых Русинів з Людід Васильовичю є туж Вам дякую як раз за бесіду тому што дуже мало люди встали сику были як раз в істочнику во русиньску одвияня котрі зачынали си всю Вуы тихіньку так як дісту благы Русин тихіньку прорубили ниґди ся не высували но Я Вас виділ взяль десяш робило Ява звідів і вы ниґде не пробували там выступити ниґде не пробували сте указати своє Я а ганьблячі ся так скромно дуже Помагали сте цімісти могли у сумі была Ваша місия робити і в тот самый час діти себе Хосна Тужы дежыл видити уже пару рок подряты общество варску єдукациюску є І придумувал оно на вас неоворлено все то же говорит про ноту і з вам не треба нити ту Сыраз говорит про то шу діснут дуже порядочно скромны людины най Бог Вам помагать шуб ваша орґанізация все такє робила шпо несла До Юде то дух Духновича духы свого бо духы русиньства трує не можу подивити нитку Явдя Най нам грают на цимбалях най трублят трумбеты най гудут нам гуслявикы вержут дулів пута наші діти радост наша русиньскы апленя І тоты світове розкажут бо то наше дремя Найнаше торжествує розходит ся з світом мы Русины єсме народ своім заповітом Я Русин был єсм і буду зушытка мал міру любіме ся братайме ся на ціст і на віру лю Адом маючы Вытворіня про В народохны моєвскых Дви традициі продолі Разых наци выслові укарпатной краіной землі Будворіня кругоюсты закроны і будуй мостойны ухо лем моє землиньом <unk> <unk> НА Всору сыну Подкарпатя