Archiwum
łemkowskiego radia

В люсуру сыну Подкарпатя Добрідень Низкы гуз нашой програмы Метро Цюрі русиньскій музикан співак участник форт Крукаша Фатьовы з самродом з Мукачева і з села Новоєдавидково <unk>m A юри выкла вез Добри день мытре як сме Добридень Я ся мал дуже файно слава Богу ся дубрі Знал што жыєш у новому довидкю Там єй родил А і я сам і з нового давитко а мамка нянько тоже і з доводко вшытко файта так а представникы кутрых якту суботували і быту Мудовидкуві Мудовидкві то основному є Русины єй Мадяры были і Жыды но тай нас а Закарпатів все то было Жыдовного основному нас довидкови то Русины Жыды аунины навернули си після <unk> рукописа Департациі Жыдуска громада на Довидку Было но не много Там доста мало было мало было папа на нивы На низ Може єно я точно не знам не можу полисти Якым языком бесідували люди в вашому силі як бесідувало ваша семя як бесідувало фамили Моя фамилия вшытка моя родня она бесідує на нашому русиньскому языкови десь уже діти Нове поколіня уже націнают по украіньскій бо но Асімілює ми ся то ясно бо такый час і ту вшытку державной вшытку на украіньскій мові де не підеш ся де треба по украіньскы горите бо меджу собом мы все говорили по нашым по русиньскы О усилі у файтах сімях на улиці дали люди говорит по русиньскій Ай айн люди говорит по русиньскій є молодьошу ни по украіньскій говоры но ай бо як тобі повісти стравит ся десь вжывати нашы русиньскій Слова і даже одтає моя сестра мене є меньше сестра насобі даже записує дакотрі наші русиньскій слова котра на но не знала Бо якій словашу старші люди знают а од молодьожна не знаютят І так собі записуют і пак узнают аж оту зо слову Дя то не розуміл но і так пак звідуют што то за слово і но старают ся узнати што тото і чого такі слова міткід ті слова пішли О тисяцю школі тому упедуцілисі руйному і якубы си дохоснували сте оту шкулі уціли ся університеті У школи но Бу так повісти у школи то в основному говорит діти од приходят і од зміі там начынают по нашому по русиньскій правда у школи начынає ся од чытлі ведут уже украіньску мовну Але сорно бесіда між дітьми іде своєрах по руснацкі а на принципі і вноврокы даколи бывало скакує айбо вчытелів понятно бы то вчыти і му тре урысвалю мусил уррити покраіньскє айбо даколи бывало то коше є от но То залежыт тоже від учытеля бы учытель може быти різний і якшо він розуміє ш дітині легше так відповісти та може дітина і так відповідати Наприклад в учылисті учылисі я старал ся по нашому говорити коли м ся вціл і Мого нас было ріжных студентів тому шного Закарпатя ковіткістявско районоскуско районо ясно них маленько слів Говір на Слів Мукацівсина уж рот там тоже маленько своє і но старали ся горити так по нашому і но урокы то ясно коли но у роках То тоже саме што як казавшы за школу шол вчытель єдно як вчытель вчытель має розмовляти на украіньскій мов але сурно як шо там будули таківы глядаці котры старали ся по нашому бісі дає бесіда єст бесіду вжытку новно по нашым А дес як шолно такоє врокы то по украіньскій Мыты ту дак никому о інструментів дишы Я Сам клярнетист тост я граю на клярнеті но окреме того я ся граю на саксофоні на сопільці на флейті тойст на духовых інструментах Ну недалеку не єд етнічны русиньскы інструментыкты но сопілка то є <unk>э клярнетно клярнет клярнет просто появило ся то якый такно пшло ужыток бо ціли ся туди на кларнетах а статі много на клярнетах грали і в колективах і в дажах другых В піснях народных маноазів од мадярскых словацкых послухати колективы там є і клярнеты Робит на квернетах Хотяно ні є уж автентичный народный інструмент но айбо свою су свою тембральніст кросу він дає Добре Якулис записувал вывас вашы старійшы скваты вашой банды фульбанды Фетьове і хлопці раз розказували што іменуты был в ініциятором Мовчыня Як раз першу рука шафытьовиш і мно ты предложыл сю ідею Як ти пришол бы до тошу треба навертати си до автентичной співанкы вертати старі наші мотивы Но я маленько розкажу історию як то вшытко ся начынало бо то на кілько є памятаю вшытко ся націнало в <unk> р Куди я ся одсіл у університетів на Сумукаці Я был студент і Нас мы занимали ся вечерами тре было готувати ся бы мы в ціли наші творы по специяльности і вечером я займал ся університетів кабінеті а в сусідньому кабінеті займал ся хлопіц з Міжіря Василь Гльодняк на Баяні Він сам был баніст Ной чую віншый з там награває на Баяні Яші співанкы Но я думсю зайду до нього мы ся розговорили туды всюди він міні каже А давай мало пограйме наші співанкыма тыма клярнеті Я на Маяні но І там ся ся маленько закрутило уж давай співаєме ю конешно співаєме мы тото заспівали і пограли і в то ся файно поручало і мы задумали ся на тым уж што сме мож дальше шос робити уж треба шос добавляти уж не лем клярнет не лем баян і не лем спіл А треба сішы здобати Дану думали сме ся уж треба ся скрипку і бубен но і треба было найти скриполя треба было найти бубнаша і гусяра з гусара Усляша Но і мы ся вцілиме студенты і то ден за ньом то нас університеті є ся ціл та были студенты другій І скрипелі в Усляші як то кажут Но де мослиша найшли То был Антон Бляшын Він тоже пак был нашым участником колективу і мы з ним ся насіл занимати і рішыли сме ож треба бубен І нешли сме такого появил ся од нас студент Васько Дзюрдяк котрий потому Стал наш колектив і заспівал файно і стал бубнувати мы зробили пак і бубен собі самі найшли самій зробили і створили колектив а першый раз мы выступили на сяті мукаці Но я не знаю точно по рахунку якійо тож было свято бо то фестівальном нециклічністя Но парудньово розбивало ся розбивало ся на майновазі уж то же якій рук был я не памятаю тім вас записали ту тоту буду ловицю і досто студно було а то важлу збывали і вам Но і то был же <unk> рік бо то як раз після роз два мы там выступали то мы першый раз выступали А на рахунок того питаня уж як то так же мы начали автентику робити О з чом пішли до того Бо но самій мы себе рахували Русинами і хотіло ся своє робити бо є много колективів айбо Каждий колектив шус носит своє шус робит своє і мы рішыли што мы будеме тоже своє робити своі пісні співати може маленько інчак другій но айбо отворити Творити ту культуру нести ту культуру бо досте люди забывало ся Забывал ті співанкы і ну треба то сукутити Ґ ты Плавит го на воду го Вешуры Был на самы Стопил То з мне зовут го за О куроку продержал ся Ваш Перший склад Фетю Наш перший склад дес продержал ся осім років но так уже мало ся скали жытя і обставина Ко куда пішол бо як студенты ся знайте же удуціли хлопці То хтось рішыл піти десь кудас Васька Голодняк рішыл піти в семінарию бо він хотіл стати священником но мы його тому конечно подержали мы ся не вадили но товсю нас дружні вшыт розышляли Га ся всемирно розышлино То мы розуміли што такоє жытя і мусий до того іти кєд кєд хтось рішыл уж він уже не хоче но то вже такє питаня вум мнугу не сівили фестівалів з імено затаром у русиньскых общынах в Мойсты выступали І я тємлю Ваш перший выступ на бієнале то был <unk> або <unk> рукы од Креници Крениці з друй Но і вутудісту там зробили фурорту До того часу привозили си з Подкарпатя такє доста невзрачні сірі колективу і на них нико не обержатал пузур і той привезны фатію пришли молоді хлопці Як тямлю як выс уступали і Вам ту першы раз хлопця повівшу о тых раз не будут заперати фестівалі нас лишыли ціли денсы єден сє ді плюсы проплатили нам прожываня бо то уж доходило но і водісно заперали В фестівалі то было дуже красно ну і пустито было дуже много на выступу по другых русиньскых общынах УО Горватіі Усербіі У Словаці Урмуніі Мадярчыні і кій опытву унесли уты Опыт опыт досто великій бо сцена Е фурмує нас Фурмує нас як артистів Бо то шо мы выступали туи в нас на Подкарпатю но то основному были ткій фестівали од мукаціві а так многому не выступали бо мы не лішыли створити колективы лиш до того шубы держати од автентику держати наше народне мы рішыли то уж Мож бый купіку заробити Бо час все нелегкій судумно І треба маленько і фінансовы себе подержувати тому мы рішыли уж што треба якыс темі заробити Бо фестівалі то фестівали то ясно той дне і от мы показали своє культуры але і люди просят бо люде знаєте мы ходиме по не лем по фестівалях а по свальбах Посваль Бах дес якій бенкєт дес ден народжыня колис праздне або сішусь та мыйдеме выступайме люди нас кличут і мыут грайме нашы співанкы дис фиґлюєме дис яй но Артисты і артисты Артист має быти не лем на сцені а має быти в жытьовій і ми от я пак і фиґлі всякі розказу Фиґлю віршыкє віршкы нашых поетів підкарпатскых по нашым люде люде убыту но по нашым І но муси то сокотити муситу жати Знайте коли выступат людей треба треба людям своє Не лем чужоє ай своє А коли ти ся засмієш ся до них ся зафіґлюєш і ся заграєш Своє люди цінят Ну сы дуже добры томушу фактичну і де собі лексику напомнят іх уже за болий куйка Русины хуснує тую співанци та она фактично консервує ся в нас нов Сукона Коли ся не вчулут єдистикы мотивы якы уж давно не чули на свадьбабу стріча си співали Не співали вшыной співали вшыткі знали нарудні співанкє знали то же м пучти вшыткы як єй тямлюшу коли я почол типиркол же чути моі співанкє та я іх знал кулиз то мності собі ся забудут уж озных хуснує і ся значі си забоват Но я звідал ікій комунікациі вас або шодали комунікациі з заграничныма Русинами Вашыми колеґами тыма самыма Музикантам єтям уж вуде же вєдно і кіспівенкє співали і з румуньскым дівцятом наприк або з хорватскыми дівцятками той вырубили ткіну меру в єнну От ци всукутили ся тоті ваші відносины з нима після того ішо дало вами як на практиці одиграс тоті відносины Ті відносины я і дотепер Малу мене є дуже добрі односины із тай тыкаш што были Хорваты од мене Хорвата ам Іван лікар то ми мы ся з ним переписуєме доста часто І він даже приізджал бы сюдому Мукаців я ся з ним зустрічал Е Сокотиме ту нашу дружбу зімбуруєме ся Переписуйме ся основному то файно было бы мы робили оркєстр даже Петро то было Петровці так мы там выступали і Мы там робили даж оркєстер То комунікаци то лиш нам давало розвиток розвиток такій особистый лухыти голусу Русину Подкарпатя неділи самого <unk> Юрі вытворил День Денетель <unk> выхорі де вез Но і практику якусь вывзели ути од шус хуснуєти наприклад співанкы туй си не хуснуйву од них дашо позычыли на рахунок співанок то доста тяжко повісти бо люди не знают ту нашых співнок мы бы мы бы ті співанкы іграли Но люде не дуже знают А тає коли люди не дуже знают што хочу повісти уж тає наприклад грайме наші русиньскы співанкы не всі знают но та і голума позабували Юдзоґы забували мудины науціні Біда біда школык бо школя фактично давала хотя бы з того жу давно уроках той музикы самой або перезнає за музичне мистецтво або на уроках літературы не могли дис пройти і шос і з русиньского як уникают закарпатского хотя бо шысто то діти бы же знали Здали бы слова спіликє здали бы як єй співати дес А там вони то просто не чуют або сівно был туй і батькыни дуже всі слова знал Но так поняло што бо тай мы на свальбі грали пришли ме на свальбу но розкажу таку історию Мы начали співати ден дендень файна руснаньска пісня мало козноту всі лем слухали бо думали люде пришли на концерт Ай бо люди ся ганьблят маленько значно старші люди знали старші люди співают Айбо молодь молодь практично не знам Ну як і знали перший куплет а дале все туй сиралень сирінє покуліня не знає бісирінє лем лем стасі тмушу кули послідні раз Співали за столом а нудму сут дісы до десятку семдесятых Уже кры шатурів уже выходили діс переходили з фальбути дис по специяльных примісінях а баґу рестораны Народна співанка одысля новно вмерла Якым был бы вцінний другій колективы фетьовів Поза того як мы ся мало з хлопцями розстали я собі подумал што не годно просто так піти што не годно просто так пропасти я глядал за міну глядал за міну бо треба штось было робити як то просто так были такі фатьовы і ту і просто нич ся не стало Цьофатьові ніє Я найшолы прекрасного маєніста котрый з нами тепер робит то Віталий Брицко Він дуже файний байніст же путурял ся і Мы тоже з ним закрутили закрутили і треба было дальше штос робити треба знову глидати боська Дзюрдяк наш бобмаж з попереднього колектива был і з нами просто я шой казал жытьова ситуация так ся міняє што мусиш шос робити мусиш усе штос робити глидати штос другє кіть што ся розпало доти дальше мусиш іти чусь глидати та Васька пішу на роботу і но знайте як і там не устегаєш і ту не устаєш муси де сусь заміняти ткумы і Васька казал Ждис треба він прийде выступит а кіт не годин та попросил свого кума там тепер знаме його кум грає Василь Беспалько но муси было міняти і Міняти ся якось заміняти і тепер ото в принципі тот Кістяк лежыт на міні на Віталі Кови Брицкови і Васильови Деспалькови Ісє з нами тепер выступає Андриянка Дишко То же наша вокалістка дуже файна дівочка дуже файну співачка но то же на не все горна был навык дає у шкулі цясню букал і якыс так спілпадаєш в нас і свальба ониі Ці выступ авниі уроків на не мож дуже лишыти но там має свою відповідальніст тому дато же даколи міняєме вокалістку но приходит ся робити як є Но основны костяк то єме троє якларнетист співак Віталик Брицко Баян і Бубен Василь Биспалько Як вы себе представляєте коли як называй ся ваш рокаш полністю Наш рокаш называт ся Фатьове А верну ся маленько до той істориі як вокально інструментальны ниякы просто фатьове Нє просто фатьо гурт Фатьо Не одводя Кирило на Прокуп нам Памятову ци маляту червену ружу ци бабціну співоночку на не ухода на сцену принципово то кы не назвали русиньскій та увас никой є Нас такого ні є Днас просту обявили гурт Фатьовы А котрі нашы жыли уже Фатьова давскій а котрі нашы люди знают уж а Фатьова значы то вже нашы Цобу нерусиньскій бы себе не назват Ветьова мы Єсно уж уты єден часом выкладал Університеті Мукацівскому Ци у педалоґічній практиці ти хуснувал автентичну співанку лексику єй форму надавали з дітям Я для студентів уберал такій творы што бы были знайти і знашу мелюдию вать гуцульску вайт нашу руснацьку бо я спіцияльно глидал бо мене были студенты супількырі Та я специяльно для них гыдал еті творы цізадора нашого файного прекрасного композитора я тото уіхніл програму бояєк выклада і ім складу о проґраму тошу не мали здавати на кінці семестра єм специяльно глидал ті творы шбы не могли тото заграти Я розмішу они там не співали бо там уж треба было грати але ту мельодию там наприкі то гадану чка є така прекрасна мельодия узадора І мы тото выкорыстовували і кулюмийкы были такій композиторы котры но то уже правда Тернопільскій там франківскій буне супільків не выкористовували наші мельоді гуцульскій і я тото дал брал гім специяльну проґраму жебы не то выконул жебы вни мало держали тоту наші мелюді ва а його вели завдає Але ці выдало А познала тут апознала того што якы або спа Русиньска співанка Для тебе хліб ясно ты музиканцим заробляш і се все ясно но ац єм для тебе чыміс блушым які є поясничем Руснацька співанка бо то і моє То лижіт міні у серці ы то мене дажыт бо я співанкы збералу є собі співонкы запису не лем наші мал мола мукацюсіна той мукацюсі Мукацючні є своі співанкы Підеш на хустіну підеш на Тяців сіну там єст своі спіонкы всіма рахуйме ся Русинами но каждому у каждому селі шлос є своє такій нас на Подкарпатю каждо єш своє то нас нам касю своє Там Тятюсіно там шыст своє рахів сіна там сє там гусульсіна там сімай богатша мельодика но я старал ся сукотити ті спіонкы бо што все кажу дуже часто такє приходиш Я співалу співаш і співанкы і вроді люде знавут пару куплетів зо співатя дале не знают Ай бо знаєш з яку чудут ся з яку велику чудустю наня напузорот уж якіймо люди чловіка знає співанкы А знає тілько куплетів што самій не знам зміш айбо є такоє я не знал ті вшыткі куплеты а люде дальше будут співати Было і такоє што я был співати моли Ден Народжыня грати з колектийом святьовами в руді І стабыли самі старші люди же зо шісти років кі старші люди і ни прекрасно знали всі співанкы Мы співали вєн уж і вєдно знами співали І нам ту было радит бы мном было легше грати бо люди співают Не лем мы ся трудиме а і люди нарешті приспівали і Знали знали то своі Но і не ся дуже тому радували знаєш не аж повіли Йой нам ся аж душа понесла бо мовчули своі мовчули співали своі співанкыми давно іх не співали а ся згадали такій купешо даже я не знам Видиш єс як тото была то кажда народна співанка мала своі варияциі тому што но передавала ся усно і ясно што было пару вариянту і прудкы вариянты шу одмерали ся дуже прекрасно коли десь в якомусь реґіоні Подкарпайтя всукочно усукочный куплетик і співанькы якій другій уже одмерал си діснул на настоячій мед Мене ся тыкує звіданя нуднує бы така специфіка тренесанса з цых русиньскых будителів якій посутє із кульця <unk> напубкувально доднесы пробували якой знаш народ на пробудити всукути бы добити си його признаня ну і жубы не вмер наш язык бы прозбатити нашу культуру ногу кідне і робили хыбу якій сту не робили се неспецияльно робили ся душы Но носює таку специфікушу бшіст з сімеі нашых будителів іх діти іх родины не говорили по русиньскій Я у тебе з тым тыж молодий чловік якій тоже же маєш родину маєш до ничку як у тебе зим Но як каждий отец я люблю таку бы дітина знала своє бы не пропало тото бо наприкляд дуже много кого є та якого я няню І моє дітино мін каже няню Яка залняню бо теперішній час дуже много я діди діти кажу тату Но а я тото я то нараз так казал то так не буде хо кікябу мене был нянько та і в моі дітины має быти нянько І я казал уж то так має быти во все нянько і я стараю ся то же свою дітину Розказати єл які слова наші бы розуміла што тото і говорити з ню было был націло ті слова бы пак дало Богу свойому жытю на то же ти выкорыстову слова бы ся то не забыл Тусти хоці шбы твоі діти наговорила по русині і передала тужы своім дітям Ай все дуже добре Між приятну было втубу поурыте Твоє пожаданя Карпаторусинам Подкарпатя і Русинам світы Мене такоє побажаня бы люди не зыбывали свою бесіду не збывали свій языку бы не сукутили своє бы держали свою бесіду бо знаєте я все кажу вседе коли я выступал вседе шус рублів уступаєме співало я все кажу Сукутіт ся сукутіт своє бо то є ваше і не чужой але вашы Дякую я думу собі і надале Вашы фытьови будут нести людям файну дяку будут нести раду будут всукуцювати в народнуй співенциі нашу лексику нести прекрасні мотивы Карпат ва В люсору сыбу Подкарпатя