Słowa, tożsamość, emocje
Archiwum
łemkowskiego radia
O kulturze, ludziach i miejscach Łemkowyny.
Podkasty, rozmowy, wspomnienia, muzyka.
Odc. 420
70% #420 - Мовосвіт лемківской пісні (2 част), 30 І 2022
Opis odcinka
Iщы раз стрітиме ся з вами, жебы побесідувати о книжці «Мовосвіт лемківської пісні», яка вышла друком влони. А не лем о ній! Єдна з трьох єй авторок, філоложка Наталия Лісняк, оповіст о тым, як творила ся тота книга, а тіж о інчых лемкознавчых досліджынях на Украіні.
Automatyczna transkrypcja
Видам вас мали моі слухайці при мікрофоні Анна Кырпан Доколи єст так же бєсіда з кым легко змістит ся в єдной передачы а даколи она не выйде тіла і товды треба буде єй поділити Быто такы тым разом Бесідували сме з Наталийом Ліхньок о книжці Мовы Світ Лемківской пісні она єст спілавторком той книжкы но іщы сут дві авторкы Стефанія Панцьо і Людмила Лакарюк Бесідували сме з Наталийом Ліхньом але бесіда вышла долшы як мала бы тырвати передачы Зато першу част прозвучала тижден тому а другу послухаме гнезка Як дахто з Вас не слухал той першой части То треба тім оповісти што там было жебы вшыткы уж розуміли уцін бесідуєме Но то стріли сме ся вывану Фленківску а пані Натая жыє і робит в Кыйові Але гнеска Більхы бесідуєме у Тырнопулю і спомнеме і о Чернопільскым Державнім Педаґуґічнім Університеті Колиси были сме уж в Нім коли с Тернополя звучали нашы інтервю з Галеном Ступіньском яка в спілавторстві з Ярином Битківском выдала тразелоґічний словник лемківскых гувірок З Тырнополя звучало і інтервю зо Стефанійом Панцьо же тыж провадит і провадит уж давно ріжны лемківскы досліджыня В Тернопільскым університеті то тот сам же перше был Педаґоґічным Інститутом Но то в тернопільскым університеті і медже выкладачами і медже студентами дост найдете ци такой Лемків ци люди з лемківскым кыіом Не мам якысой статистикы але так думам же власні ту проводило ся певне найбільше в Украіні лемкознавчых досліджынь Вем на увазі якы выкладачів так і студентів і то в цілком ріжных напрямах наприклад в напрямі історичнім економічнім гнетка бере під увагу лем напрям філолоґіі На мой лемківской поліці стоіт уж вспоминаний фразеолоґічний словник лемківскых гувірок а коло него як бы части словника але то окремы словникы материялы до словника лемківскых говірок Дієслівна лексика Стефаніі Панцьо і словник прикметникового лексикону лемківскых говірок якій уклали тиж Стефанія Панцьо і єй гілка яка внеска у нас в гостях Наталия Лісняк Може дахто з вас вчыл ся граматику по лемківскы то знают інчы терміны то для тотых підповім Словник в яком зобране дієслова по лемківскы то часослова а в тім же зобрано прикметникє то по лемківскы то буде придавникы Коло них на полиці мам іщы єдну юж меньшю книжочку автором якой єст тыж Стефанія Панцьо і зови ся она антропонімія Лемківщыны то досліджыня якы імена і призвиска мали Лемкы Пані Стефанія пише о походжыню імен одкай тоты імена якы носили Лемкы напр грецкы жыдівскы ци словяньскы о іх формах в лемківскым середовиску як то наприкецку вланю синь гриц Лежку але білься част той праці присвячена призвискам Лемків і аналізу як они ся творили Але то не вшыткы досліджыня Стефаніі Панцью якы мают стосунок до Лемків іх єст о много більше приті сут і чысленны статіі Розуміє ся ту не можеме вшыткого вычыслити ту заціковленых слухаців одсилам найперше до одповідной статі вікіпедиі Стефанія Єлисеівна Панцьо А іщы раджю зазирнуте на сайт владка Максимовича Лемко Ложете глядати тотых книжок а мы тым часом вертаме власні до остатньой выданой книжкы Мовы Світ Л Авторы в тотій книжці аналізуют лемківскы співанкы під мовным языковым оглядом Досліджуют якє значыня мают слова понятя символом чого судцы могли бы быти як змінят ся значыня слова залежні од контексту в пісні Тото досліджыня поділене на части Спочатку авторы пишут загальны річы а пак пишут про образ світу в співанках сакральны образы образы неба і землі а і образы космоґонічны тот переходят до образу чловека вказуют образ дівкы парубка образ роду Далей аналізуют през якы слова выслови вказану в співанках тяс і простір а і дуоколишню природу Наступна цят представлят абстрактны понятя як напр пісня війны як іщы Тотыж добро і зло правда і неправда Слава і неслава любо коханя радіст веселіст гай щастя нещастя Біда горе воля неволя і як они проявляют ся в співанках Єст то навет окремо статя і про чысла в співанках і што они символізуют Но завершуют тоту велику працу тоту досгрубу понад <unk> стулін книжку таті о окремых артефактах Дослідникы ту аналізуют такы понятя в співанках церков крест святы образы світкы то сакральни а сут тиж і світкы цілком річы хліб хыжы двери вікна буріг А тиж пустіль стіл лавка двір загруда а тиж части одягу оздобы а тиж навет край і рідний край Но і о тім вшыткым в першій части бесіды Наталя Лісняк повіла так Вызнайте кожен символ має якусь вніс свою власну лепту в пісні Материял было дуже богато бо варто сказати што є чымало збірників лемківскых пісень і мы працювали з тыми збірниками пісень а ще были укладені власні материялы Оскількы ну наші родиці ту з Лемківщыны і чылевіка могородиці мы спілпрацювали і з хорами якій істнуют на Тернопільщыні і што вдало ся записати то власны материялы такі записы і увійшли до цього опрацюваня Материял давала ваша лемківска родина так звычаны терибовлі такы грибовлять ку залавя на окуляторах село і в тернопідскому реґіоні село колишнє жолтневе тепер соборне де власно є прожыває цін найбільше Лемків і там істнує хор Літературны джерела діл ся вам дали материялу ци як бы жывы люде жыче нашы літературі Пісні якій были нами опрацьовані стали предметом досліджыня што ми досліджували мы досліджували Символику все што вкладали Лемкы творці в саму пісню Тому наше завданє было показати чым же така пісня што вкладал Е Лемко в ту пісню Лемко творец што вкладал в символику в дівчыну в хустку в капелю впер ци дуже цікавый материяль і даколи здає ся што ты розміш пісню по одному а коли звертаєш ся до того што было вкладене то вявляє ся што ци не найостивнійшыт це любов до свого краю до краю через призму дівчыны жінкы матері батька родины ци все з такой любовю описано што власне і постала оця наша основна проблема розглянути пісню з середины зрозуміти до кінця Можливо навет розшыфрувати посланя тых давных Лемків якій писали ту ци інчу пісню Но а тепер зробиме цучну перергу де співат Анницька Анницька Кєберинтів Мафа предо не было хіля предо не было хіля затів одпер до нашой бесіды До нашой бесіды з Наталийом Лісняк Не мам можливости в тім моменті бесідувати з іщы двома авторами з пані Стефанійом Панцьом Вашом мамом і пані Людмилом Лавкарюк і власні кєд бы они были ту То може я не знам ци вы можете дашто за них повісти што для них было важне в такій праці і якы што бы они повіли бо мы так мали таку думку же тепер лем ми можеме ся стріти в тім моменті як они што бы они повіли о тім Рязда што такє же важне може дашто для Вас было важне в і праці а може для них были інчі літі важны якысы Што для кого може было пріоритетом Сайтеме всі різны харак навет як писали ступну і писмеву То одна одно перчыта напр Людмило Александрівна Вона має такы хорошы навычкы дописаня науковых текстів я більш поетична і нам ци треба было все поєднати при чому праця має такє науковый характер вона не є науково популярна ось бо власне нам хотіло ся через науку показати на скількы важливий лемківскій фольклор што це були за люди Чому така велика спадщына Чому стількы збірників Чому зараз пісні актуальні сучасні і єстбільшо самы з лемківскыма піснями перемагают майже на всіх конкурсах При чому так згадаймо джедо мало людина навит не словянка але як вона відчула І от мы хотіли донести те і пояснити власне чому Я не можу казати зо Стефаном Лисеєвно Але коли выйшла книга кожна з нас была в різным місці і всі коли мы стелефонували ся ми всі плакали всі плакали ся ці цілювали та коли выйшла книга І як щывы звернете увагу то мы вговорювали і обкладинку і кожен што складал своє бо кожен відчувал по свойому так там з початку мола шла про те што обкладунка має быти вышытя але потім все такы пташка і тут навет ластівка як провісниця і чымому самы сині кольоры або це відроджыня бо це чыстота І оце сме все все хотіли вкласти Я тішу ся і тішу ся з вами іщы може дивне то звіданя але я хочу знати ци вы мате якысы своі Співанкы лемківскы якы найбільше любите без ріжниці з до співанкы народны ци авторскы але сут такы якы вам найбільше ся подабают знаєте приходят нагадкы тікє жертівли Ват співали ся так вдома в дома співало Но бабці были обидві оптимістками і любили жартувати Я думаю через певно тещы были такыме вони і могли Як зде більшого і більшіст Лемків я так думаю бы цей чыловікова родина всі были на звычайно позитивній выселі тому лише лемківскій выселі пісні тужли є описмен прикри Юж єм ся оженив буду своім Юж я вас дівчата не буду любил І і іщы бабцина Одкаль соненько сходило там дівче Явбін содило Росли Явінько высоко в самым вершечку шыроко до бабсы варварків пізне от Істі можы якыси якы такы вам близкы певно все такє тижіноці казала ся мамычка же ні ся не збудеш є ті повідала же плакати будеш же плакати будеш не де годину як собі подумаш о своіх дитин оддала стя мамко заліз за брезину жебы м не ходила до тя на гостин Любомы Лароснасми Лароснес Тотовыстрай Леросна розумій леснаісты нашы люба на Рызне сва любы стай любы сте любы стершы лист перепонесо перед лист перепут лист переплут не запону По світі не забуду по світі І іщы може якысы співанкы лемківскы і якыт любите ну як шысто найбільше торкают ся то все такы ті пісніщы співали Лемкы якы єхали на заробіткы в Америку Ну важні повіли єм же в тых співанках было така дуга і образ того што лишыли вдома властиво і єздок вона є сучасной до того часу Тому можливо вона і торкаєт ся По мойому лемківска пісня шефа про шефу яс не співали єдине што я знайшла є в інтернеті але бабця розказува тым більше дідова родина выіхала вся окрем діда Тому што він захворіва на другій ден вдарил фронт нащо малородинні родины в Америці І як думаш діду якій панця панцы діду пан ну і всі єздили на заробіткы в Америку Я б хотіла сказати што в книзі мов світ лемківской пісні мы подали ззаду слумник то він буде цікавый Звычайно мы не могли більше том дати тому што книжка бы мала ще дол ще більше Але Таке Зрешты єсло не reфай <unk>earы перевидамо Я хоцю власні о тім тос повісти ту мам престолом лем мал участ того же пані Стефанія Панцьо выдала мала част того такий невеликій Невелика книжочка материялы дословника лемківскых вывірок дієшлівны лекцика вот і ту більш ту біль ся уж перевыдана о перевыдана вы <unk> році і ту мам іщы єдну працу бар скромно выдану пані Стефаніі Панцю антропонімія Лемківщыны выдано то же дисертация Буновє <unk> році то так а то короткій вариянт не моноґрафія така величезна а ту Короткій вариянт то праца як хто не зна а навіз призвискы Лемків од чого походят як творили ся і так дальше якы они о і тыж цікава праца і мам іщы пред собом словник Тыш якій вы Али уклали тиж спілпраці з мамом робили над тым двоє словник прикметникову го лексикону лемківскых вывірок і книжка вышла тиж в Чорнополі в <unk> році І прошу ту вшыткы слова яс рекладами так цицати і так дальше напробатий лаґідний ладний Локлоний лондавий і так дальше Лиґійсій Лиґідкій легкомытлий легвайкій ледаць ледовий лелійовий лемківскій леновий леняний і цілы книжкы і користом з того з того вшыткого куристом І коли бесідували сме в інтервю з панім Стефаніом она повіла же так ся робит коли робит ся то дорога до полного словника коли так части можна опресувати раз тот прикметник раз дієсловый і так дальше ріжны части а з них можна укласти полний словник Не знам колиси як то буде раі іме дай мек Делене теле якого червеного мате мікы якы якого Припоминал дорогый слухаці же у нас в густях пані Наталия Лісняк і бесідуєме о книжці Мово Світ Лемківской Пісні яка вышла при кінци <unk> рока в місці Тернопіль выдавництві Дюра Но і тота книжка ма трьох авторів Стефанія Панцьо з дому Колтко родиці якой походят з стружного коло Ґорлиц і яка вродила ся в <unk> році уж по выселіню родины Колтків до Тернопільской области Спілавторком книжкы єст і єй дівка Наталия Лісняк яка як видиме походит з лемківской родины родиче єй тата а мужа пані Стефаніі родом з Тылялы а родиці мужа пані Наталиі тыж Лемкы Но то дві авторкы той книжкы можеме повісти дослідували ту своє рідне близкє Але маме і трету авторку то Людмила Вакарюк яка не ма стосунку до Лемків Чом же она яла ся той праці Памятате што повілем кус скорше о Тырнопільскым Університеті єст там кус Лемків і они кус пропаґуют вшытко лемківскє то потрафлят зацікавити і не Лемків Власні так зацікавила ся лемківском молом лемківском співанком і Людмила Вакерюк яка долгы рокы выкладала в університеті і приятилювала зо Стефанійом Паньцьом Но і она зацікавила ся Лемками і вкінци долучыла ся і до того досліджыня Вшыткы три авторкы то доценты кандидаты філолоґічных наук вшыткы выкладали в Тернипільскым Нацийональным Педаґічным Університеті Лем пені Наталия Ліхняк перенесла ся з Тырнополя до Кыйова тепер мешкат в Кыйові і мал выклады в Кыівскым Нацийональным Економічным Університеті ім Владима Гетьмана Ното повіла єм про трьох авторок і іх колонауковых інтересів дост шырокє Але гнеска позволит сой не вычысляти вшыткы выданы нима книжкы вшыткы выдрукуваны статі на ріжны темы якы дахто бы хотіл то вшытко тото легко найти в інтернеті мы такой тримаме ся темы лемківской і зас вертаме до бесіды з Наталийом Лісняк Але тепер хочу знати лахні А кому адресуєте якого творили сте тоту працу влику о якій днес кабесідуєме молый світ лемківску єй пісні Для кого найперше для лінґвістів для студентів філолоґів для для кого най найбільше буде то актуально прошу повіти для кого а для кого може просто цікаво ведено в першы Книжка має такій двеякій характер мы всеткы науковці Томуй слуник є наш выбачы те што выдає і транскрипциі зі всім бо мы хочемо зберегти оці всі елементы так фонетичні Тому молосвіт лемківской пісні має быти цікавым власным для філологів Для тых хто займаєт ся семантиком слова для тых хто займают символикою не лише украіньского слова бо це можна порівнювати і з символами інчых народів Янь Тальк і словяньскых і не тілько раз далі буде цікавый обовязково Лемко Думу што треба пізнавати свій рід штоб розуміти штоб пояснити чому є такій Што мені приховано Чому я плачу коли я чую ту ци інчу мельодию коли я чытаю ті ці іншыі вірсіт чому ме не тягне в горы чому я хочу бачати прозору річку Чому я люблю пстругы так і так дале Но бы око мі же може родина гомено пстружного такы такы Розміты тому тут пояснят чымало а ще дуже часто Лемкы повинні розуміти што через ріжні процесы то выжываня в Краіні рад Лемкы шейкы дехто з Лемків які з Украінців і євреів змінювали прізвища на росийскє тому тут є можливіст розкудувати ся і пізнати своє коріня і знати докінця зрозуміти тоты што ти Но тепер довыслухай ся хутцю жебы прозвучали фраґменты з книжкы Мовы Світ лемківской пісні Свідоме єм того же то наукова праца а не байкы ци анеґдоты зато може дакому буде і тяжко тоту розуміти тым більше на слух А єднак пропоную послухати бодей кус Ну і одраз будете розуміти што то за книжка З поміж власных ґеоґрафічных назв на позначіня територий реґіонів домінуют номены Лемківщына Лемковина Ці назвы подают ся в позитывному аспекті відображаючы любов Лемків до свойой малой Биківщыны Цікаве же малоі написано з гы малой літеры а Батівщыны такой з великой любов Лемків до свойой малой Бетівщыны Поклін свій оддаймо станьме просити жебы Лемківщыну зволил звыселити была цитата Почутя любові Лемків до рідного краю закономірно вербалізує ся означынями рідна мила зацитата А перше мі было весело мі было З рідной лемківщыны не іхати было Лемківщыно моя мила як ти нам пропала Зазнач у процитуваных рядках почутя патріотично натхненного оспілуваня лемківщыны Подає т супроводі тужливого сумного мотиву выкликаного втрату рідных земель Ці тужливі мотивы вербалізуют ся высловами не іхати было як ти нам пропала В інчых поетычных рядках мотив жюрбы жалю актуалізує ся через відповідні высловы як от Як я сой помыслю про ту Лемковину то я сой заплачу і <unk> раз годину Іщы єдна цитата Жебы м Лемківщыну зо нич не зміняла Особливо щомливі почутя выкликают редкы у якых звучыт своі рідна клятва завжды памятати про свою малу батьківщыну І співом і плачу і плакати буду Типы лемківщыну ниґде не забуду Рідны лемківскіны Длины Карпаты де бы Лемку ни был мусит Вас згадати Тебы Лемківщыны забити ні мужю То был фраґмент з розділу просторово часовый код лемківской пісні о В кєоґрафічных назвах так побыме по простому і якы споминаны о лемківскых співанках Но і єдно з найбільше популярных то власні слово Лемковины на тото Лемківщыны Но і прочытам іщы єден фраґмент Доволі активно в текстах лемківского писанного фольклору выкористовуют ся назвы сіл якій репрезентуют териториі прожываня Лемків Іде ся переважно про сільску місцевіст Зазначым што нерідко назвы сіл функцийонуют у складі прикладковых сполук завдякы є кым вызначаєт ся статус населеного пункту наприк співаночкы муіі зо села Зомшаны До прикладковых спук інді входит атрибутивне означыня якє не тілько характеризує село з якого а і передає ставліня автора до нього Боднарка Бодинарка барз красны силы Цы такє Конічно конічно округлесилицьку або Святкова святкова то гарде силідку Означыня в наведеных прикладах свідчыт про ставленя Лемків до своіх сіл з любовю Позитивна характеристика села може здійснювати ся через порівняня його з таєрем Конічно конечно округле як таєр або тилить наш тилить наш округлий як таєр Означыня округлий можливо вказує на форму териториі можливо целек сама слугує выражынь уподобань Лемків Типовым для лемківскых співанок є вжываня о іконіма як характеру лоґічной ознакы парубка або дівчыны єхнього майнового стану Дівцятко з Явіря глядало Фраіря Ци такє Ой піду я до Боднаркы там великы віны Зрідко в жартівливому тоні подают ся і кількісні дані через формулу скілько стілько што до наявности дівчат у певному селі як от Скілько в решеті дірок є стілько мокрій ділок є Належніст хлопця ци дівчыны до певного села трактуєт ся як позитивна ознака або як неґативна Малай Офраіра але не з ругіля тілько з Лопенного Ци такє А в Андриівці молодичкы мают ґембы солы дідкы Ци такє Ой о волтушовій дівкы красны сут великы сут маленькы Іщы єден приклад Хочеш ся женити лідий до ропийці Там такы дівцята як рыбочкы в рідці Нерідко назвы сіл указуют на походжыня або місце прожываня ліричного героя зазвычай такій оіконімы позбавлені конотативного забавліня Ясси хлопец з розділя з розділя або Гора Гора і долина не виділ єм ґівця з Угрины Подакудив кунім не лише позначає і місце прожываня ай характеризує головного персонажа презентуючы додаткові певні його ознакы Я парубок з капушон не мам жены лем єм сам Або такє Моя мила чорнобрива зо строку а я тримам лем для Тебе зо сто увец Назвы сіл выкористовуют ся выжартівливых порубочых тедівочых співанках вказуючы на якій ознакы діі дівчат ци хлопців А в розділю дівкы красны посивіли юз Ци такє Фриєриць кум нашол гей на верхнім кінци А жены не мужю в цілым смериківци Іщы єдна цитата буду цярувала препеґю хлопків І і іщы приклад А неє то неє як умысові дівкы Полний міх іх дают іщы два запіркы Зрозуміло што слова о іконімы в текстах співанок ужывают ся в типовій функциі яка полягає в конкретизациі локусу певных подій так у кєрмышівскій пісні подає ся перелік назв кількох сіл удній стрефіі Авдіісино Галиці на Сливянку до Рупиці а з Ропиці до Мацины і там уж до Прегонины Тут ліричний грой святкуючи кєрм в храмовы свято Мондрує зі села до села репрезентуючи такым чыном ґеоґрафію Лемківщыны Отож о іконімы в контексті співанок выконуют певну функцию слугуючу насамперед втіліньом ідейно тематичного задуму автора У парадиґму власных ґеоґрафічных назв народнописменного дорубку входят на іменуваня гір та річок З поміж усіх оронімів найужывальнійшым у контекстах співанок є слово понятя Карпаты якє назагал символізує Лемковину тому ця лексема часто поєднує ся з родовою назвою гори і водночас з посесивныма займенниками моі наші Гуры Муі Горы Вымуі Карпаты Іщы єден приклад Горы нашы горы нашы горы нашы Карпаты Значущіст Карпат для лемківской бутєвисти проявляє ся в тому што ця назва в контексті асоциюєт ся з назвою Лемківщына По суті ронів Карпаты выступає як один з найчастотнійшых конкретизаторів загальной назвы Гора від так іх самикостилістичні характеристикы збігают ся Доволі характерною в пісенных текстах є власна назва гір Бескєды яка етимолоґічно повязана і з загальною назвю Бескєд Бескєд зі значіньом круте урвища провая або гора скєля У текстах лемківскых пісен ця назва синонімізує ся з номенами Горы Карпаты ци підтверджує сий способом ужываня в співанках Горы нашы Карпаты горы нашы Карпаты кілько вы нас вартате Горы нашы Бескєды Нашы діды предіды горы наші Нихто не зна Нихто не знаты Кілько ви назверты Нихто не знат нихто не зныт ле даме де даме занияти дукы Немс не дамес ти занияти дуты де ета зали ты нашы діды браты То ва знати не казали Ты нашы діди браты Як сили тіків Як на жыр як силик Яґ на жы пальпа Мам іщы такє звіднаня пані Стефанія но в свій час орґанізувала конференцию бо мы маме в конференциі де і вы і она брали участ выступали але была і окрема конференция в девятім році лемківскій діалект у загальноукраіньскому контексті і там вшытко было о Лемках Таповіме ріжны ріжны науковці ріжны выбрали темы і было дост цікаво і хочу одзнати ци єст в плянах іщы якысы такы конференциі творити орґанізувати І другє Ци берете вы участ в конференциях в Польщы в Словациі може іщы деси тепер онляйн то ся одбылот в якій спосіб власні і може якы науковці занимают ся тым подібным што і вы сут такы же вы спілпрацюєте даякы з Польщы Словациі якы мают подібны темы Од як тым єст Но як щы часно більшо спілпрацюємо все такы з тыма хто жыве в Украіні А пількы єст такы же занимают ся Лемками лінґвісты ЛЕ Ну ту теж поділено бо тахто займає ся семантикой хтось займає ся фонетикой і нещодавно было у Львові захыщена дисертация якы пані Гнатюк власны Славак Мирославы Галацюк Она вже мі написала про книгу дуже цікава єй робота я писала відгук Далі Ео она мас інчий напрям біл ся фонентычный дакторе так было оно але треба всодно досліджувати розуміти як шаполізу в фонетику в науковців ци дуже цітко Я тым тым тым тым Але можна што цитувати штос пізнавати Власне в ту справу в яку вынавлі злавно ні краще знає тому єй мож напитати про те ци інче ось вона там буде експертом вона бы там буде знавцем Я буду в чомусь інчому шехтось в іншому А якы сут іщы науковці якы дотичны якы в якій су спосіб до лемківской темы штоси роблят даякы досліджыня Мария Новайко брала прізвиска переселенців Вона выкладає в тернопискому Нацийональному Університеті Педаґічным Нацийональным Університеті Ну власне Лемкоми займают ся ті Хто є як то кажут дому Лемкы Ци десно такых здебільшого Правда є на Луганщыні науковці якій досліджуют як змінили ся ті переселенці Але це і зовсім інчі материялы якій выглядают дуже сумно ци такій своірідний приклад як русифікували ся Украінці в Новунщы Я бы хотіла сказати што кожду наукову працу треба чытати так вымовити золівцем Тому што І чытати повільно тому што відкрываєш навет якій там символ ту саму хустку ци хрест і треба перечытувати кілька разів згадувати што казала твоє бабця ци дідом а якщо они ще славу ужвіти іх перепитувати і це така дуже цікава констатация того якыми є Лемкы і це Єдиний фольклор власний єдины материял де збережены якій были і в нашых зараз можливостях Продолжыти це якій мы будемо чымы є Зміниме ся ци нам не соромно буде зізнавати ся з чы ми Лемкы але повірте з тым якымяло мы працували скількій є книжоків нас і в Польщі виденых і Словаці то є чым пишати ся є чым пишати і це констатуют не Лемкы а констатуют люди інчых нацийональности Де чловек може купити тоту клу Хай люди пишут єст місце де можна купити де люди можут писати наприклад в інтернеті дувас Хай пишут в інтернеті тому ся выходит наприклад як ся є розглядати Так як ся я пишу як же є подаю в книгарню книжка стає одразу ся дорожча Га Лег ся написа лег ся наплати і выслати хоть том выслати єх ґластитами Ну хоц том так мож звычанати р і так буде і так буде може в такій спосіб І мета не продати а мета штоб мы почули відгук власне від Лемків відгук в серцях Ну навет сльоза ци буде великы великой подякы для нашой роботы честно скажу тому што смы сміяли си і плакали Коли писали книжку честно скажу це така дуже болюча і сварили ся бо можна оден символ ріжному трактувати Но наприклад наприклад што якій і што можна ріжно трактувати што можна ріжно повісти То вже тепер не згадаю але певно всеткы было більше з весільных пісень гну і але думам же тепер вшыткы задоволены і будут задоволены чытачы особливо науковці якым може і бракувало такой праці такой праци не має мы тым дуже тішымо ся што нам вдало ся зробити Правдомир дуже долго Дуже важко переробляли чымало материялу треба опрацювати штоб зрозуміти як подавати є хорошы словникы кым послуговували ся жайворонка што до символикы Но власні хто найбільше тых символів і так дальше но то як треба знати што єст символом чого но одкаль знати як може не знати то де Но слунили в першу чергу жайверны а далі відкрывали наприклад як што описували Хрест брали все брали православну і грекокатолицку літературу і дивили што там означало што там далі накладали ци нам територияльно підходит ци не підходит Бо все ж такє треба врахувати терторальну специфіку обовязков десь могли і послуговувати ся тыми які там были еміґрацийні процесы і так далі Все мало вплыв на пісню все відображену в пісні Тому ну так довело ся богато попрацувати ци мали підняти літературый вітчызняний і зарубіжний Але я думам же мы на тым будеме завершувати я Вам щыро дякую Щыро дякую і жычу долгых років Вам Вашій мамі пані Стефаніі тыж Вашій спілпрацівниці і я так розумію приятельці пані Стефаніі пані Людмилі Ларюк і якы они долгы рокы робили тым тернопільскым Нацийональным Університеті і жычу далей робити далей дітяти дашто нове і цікаве і тішыти нас своіма новыма жервами і буду рады як тота книжка найде Чытачів она найде але як найшырше коло як оно піде в найшырше коло чытачів щыру вам єкую щыро дякую за нашу бесіду Дякы щыроз Другы слухайсє на тім дослієме на передачу у нас в Устях была кандидатка Філолоґічных наук доцент катедры <unk> Lінґвістикы Кыівского Нацийонального Економічного Університету ім Гетьмана Наталия Лісняк Бесідували сме о книжці мов світ лемківской пісні Бо пані Наталя єст єдным з трьох єй авторок Іщы дві авторкы Людмила Лакарюк і Стефанія Панцьо не были присутны при днешній бесіді але дякуєме ім вшыткым за велику велику роботу Внешой передачы звучали співанкы выконаню Аничкы Чеберенчык Но і треба звышувати быю спільно При мікрофоні была Анна Ґарпан Отавайте здраву до стрічы за тыжден