The archive of
Lemko radio

Видам Вас милый слухайте при мікрофоні Анна Кырпан дале тырват на шыку як то ся робит Якым заохотяме вас робити тото што і мы робиме записувати спомины старшых Лемків Но не єст ділота праві кажда лемківска ци гейбы лемківска орґанізация што найменьше <unk> мілків вшыткых заокуцят записувати спомины старшых Лемків Але нихто не вчыт не выяснят як то ся робит А мы ту вчыме мы выясняме а мы вам помагаме тото робити Вчыме в каждой передачы циклу як то ся робит і днешній тыж наша гнешня тема то мова Рідна мова ци штоси такє што чловек при народжіню достає переважні так бы повісти в комплексі з родицями з родином з якы су місцьом де приходит на світ в комплексі з етноґрупом народом в якій ся родит а і зы інчыма річами якых суй не выбераме Они дают ся яку обєктивна реальніст они нам даны незалежні од нашого желаня ци не желаня Колиси в церкві долгу утримувало ся такє переконаня же о божых ріцях люди сміют бесідувати і писати офіцийні лем в трьох языках жыдівскым грецкім і латиньскым Юж то тыму гейбы богом освячены а інчы ніт Долгы такє ограничаня до трьох лем божевскых языків і понижаня інчых нацийональных мув Пошкодило церкві пошкодило розумліню мерянами літургіі пошкодило проповідуваню по світі християньства пошкодило вростаню церкви в нацийональны культуры творіню нацийональной християньской урядовости в ріжных краях Минуло дост богато часу покы люде зрозуміли же не є мол Божых і мол ґєбельскых Мул святых і мол грішных бо кажда мова єст божым даром Ай не лем мова і діалект тыж Певне вы не розчытали ци чули о ріжных загальні знаных чудесных зявах коли Комуси ся зявил Ісус Христус Матер Божа ци дахто зо святых і не знам ци звертали сти увагу на тото же сын Божий пречысте діло ангелы ци святы коли дакому ся являли то бесідували верны кунцы по жыдівскы по латиньскы ци по грецкы ніт ніт Они гворили в ріднім языку чловека до якого ся звертали а нераз і в діалекті якым він ся послугувал на штоден А коли такы незвыклы стрічы ся одбывали на нашій земли то люде якы ся стали свідками чуда чули рідну лемківску бесіду Наприклад коли в <unk> р Матер Боже явила ся же нам на польско чехословацкой граници коло села Высова на горі Явір то не варило до них ани по чешскы ани по словацкы ани по польскы лем по лемківскы Як не такі світал диктик дикників ник дик диві Мула Мула Є є Юсцюю голосы найбільшы канонічных і ортодоксальных слухачів якых відуют Мула Як то мула Таж язык Лем язык Нотупил він так Знам богато Лемків якы не ужывали взагалі колиси давно слова язык лем мова Розумні і ся знали тото давньословяньскє а і церковнословяньскє слово од хоц бы і з літургічных текстів Знали го бы подібне слово мают Полякы і Росияне але вжытю послухували ся словом мова ци словом бесіда Повідали рідна мова рідна бесіда а не рідний язык Зато ужы вам ріжны синонімы найчастійше мова І найтоты найправільнійшы Лемкы ся не гнівают як гварюл лемківска мова Бо ласні так чула єм од мого тата У чую ту голосы інчых барз твердых в своіх поглядах слухаців Яка мува у тім бесідуєте то можеме гворити лем о лемківскым діалекті Оо То навет вчены лінґвісты в цілім світі не годны выяснити не годны нияк дослідити чым сут даякы ідіомы Ідіом такє слово выдумали вчены для тотых недослідженых Мовных єдиниц мовных припадків бо надалеси рады не знают чым фактичні они сут мовом ци діалектом то вчены найбільше не знают А як вы дорогенькы можете знати одкаль Як чытате по украіньскы то зазрійте до вікіпедиі на статю проблема мова чы діалект В інчых мовах циж найдете в інтернеті дозінформаций на тоту тему А я лемпуєм же лемківска ци повіма русиньска мова ма дос ріжных діалектів і не треба быти лінґвістом жебы тото зауважыти Але в нашій передачі я не хочу піднимати тоты вшыткы лінґвістичны політычны ідеолоґічны проблемы то не моє Мам інчу ціль бо маме єдну біду Покы діят ся дискутуют петріоты ся ладят штораз меньше усіб бесідує по лемківскы а іщы меньше ухіб потрафит по лемківскы дубрі дашто написати Но і власні проваджю до того же коли будете записувати спомины старшых Лемків то проси іх бесідувати по лемківскы пофурцюю виджю чытам спомины де старшы люде споминают жытя на Лемковині лемківскы села лемківскы традициі ріжны лемківскы реалиі цілу тоту лемківску траґедию але вшытко тото не по лемківскы Єдна з божых заповідий просит нас шанувати віця і матер і одраз обіцює за тото нагороду Хочні пошануваня мовы родиців то тиж і шануваня самых такой родиків І трудно повісти же чловек шанує мамочку і няня як ся зрікат іх мулы Єднак Лемкы в столітю жыли а навет і жыют днес в такых обставинах же нараз тяжко плыкати розвивати лемківску муву І зато сут ріжным проблемы о якых нахто хочу побесідувати Думам сой же моє досвідчыня приде ся і Вам і то не лем при записуваню споминів старшых люди до якого вас каждый раз заухуцьом Не знам як де але в Украіні дут богато лемків дітячі рукы а і пізнійше мали велику траву звязану власні з мовом Як важні слухати проґраму <unk> процент то чули сте як старшы люде споминают о переслідуваню высміваню в школі а і поза школом дітинстві і пізнісє і зза лемківской мулы Хоц Лемкы были розшмарены по цілой Украіні але такы при Крий річы переважні описуют люде переселены в Східню Голичыну і на Волинь Ту мам тиж на увазі Оптантів з Пряшівщыны І коли тото старше і тото найстарше поколіня твердо тримало ся свого то молодше поколіня Веліло опанувати як найліпшы літературну украіньску мову і вымову а тіж русийску мову державну бо не хтіли выглядати глупы смішны неполнойцінны в очах інчых не хтіли быти фурт высміваны і можеме то зрозуміти Так сховали свою мову деси на дну душы Якы в кого особисты стосункы з лемківском бесідом то нараз звіданя дост бояче і непросте Єм свідомо того же даякы люде стратили материньску бесіду забыли мову свого няня але не вшыткы Часто тота мова ся не цілком стратила она лем ся сховала Як вы будете з Лемками бесідувати по лемківскы то і они зачнут Вам покус покус зачнут Вам по лемківскы одповідати А як не будете бесідувати то і они до Вас не будут Гварюл Вам тоту якой чловек якій так лажні каждий раз практикує і тоту чуєте в нашій проґрамі <unk> процент Но тепер музична перерва Там на лемківщыні В інтернеті там де было заміщена тота пісня в коментарях чыталам А Гарде Файне Але чом не по лемківскы музыка і текст Константина Павляка Першый раз він выконал тоту пісню в <unk> році в Чернівцях на фестівалі Червоны Рута часоя бачу візні гукла дівсти резутване прикордонні до зом николи не был зна же буду коликычы а ся єсам на лемківс нашій Лехоты Як ты лептившы доважного слосо буди Ци нас удар жапили красти На могиля єди по свято Луково безсліднош посібти горываю вернаю Язаю то сам подзадом єді счекают дарос єдіхала ноцями основы даякой Не знаю о місцях не буде Бо там прикінчают за горы самы законкола друг нам Для той нашой проґрамы заєдно глядам респондентів якы бы менці більшы бесідували по лемківскы Бодей кус Южных Гварів добі бесідували але менці більшы І што же І то нелегко навет і такых ухіб найти Я не знам яка ситуация єст там де жыєте вы дорогы слухаче вашой місцевости але туди жыю я в Східній Галичыні де єст найбільше Лемків мі нелегко глядати усіб з якыма даст ся нормальні по лемківскы сой побесідувати Може так як і я так і вы дорогы моі слухаче коли хочете записувати спомины в старшых усіб мате подібны проблемы з лемківском мовом же вашы респонденты противлят ся не хотят бесідувати по свому То оповім вам як я дію в такых припадках Найпер не вартат старшым людям пілперечыти ани ім розказувати ани в них вымагати жебы поправні красні одраз такой зачынали гварити як колиси вдома Кус терпіня і як тота мова лишыла ся в памяти то она проросне в часі того діалогу Лем не одраз треба кус часу Але можеме помагати проростати Я роблю тото так Заводжю бесіду о такых ріцях такых предметах якы міцно звязаны з емоциями такы емоцийны спомины штоси барз близкє як каждого чловека няньо мамы хыжа свята церкв загороды І я роблю так же в моіх звіданях я по перше підповідам такы слова якы бы мали розбудити тоту сплячу мову Але іщы в моіх звіданях звучат такы ключовы слова якы Лемкам трудно забыти Сут то слова олахньолемківскы як наприк хутар Куниць Гаця Хыжа Буіску Пиливня Сусня Під Млинец Кірпці Кабат Бобальку Кыселиця і інчым такы слово же ту Украіні такых неє або уж ом такы слова як і украіньскы але з інчым акцентом дан голос выразні одріжнят ся од аналоґічных украіньскых напр Млуку Тыля Земля Ґурниц Куваль УС і інчы По украіньскы пише ся так само але на голос інакшый Фонемы інчы звучаня інчы І часто тоты слова як ключы одмыкают заперту в душы му Выспоминат ся і тото понятя і цілий образ Ціла ситуация де тото слово ся ужывало де оно звучало де оно жыло і єдно слово тягне за собом другє третє четверте і так ся споминат мова покап Часто чловик ма лем якысы психолоґічны барєры а не реальны перешкоды в тім жебы нанову зачати бесідувати так як вчыли мамичка і нянюсю Ну і як з кым ся поведе Былот ріжно было так же до кінця і не зачне бесідувати чловек по лемківскы В найтяжчых молных трафунках коли вчасі нашого інтервю не удає ся тот фокус жебы чловек зас зайцьол бесідувати так як мама навчыла то принаймні звідую го як ся звало тото ци тамто якым словом означали конкретны понятя ци предметы При тім тот чловек може спомнути якуси приповідку і співанку і тоты жцінне а взагалі звідую все і вшыткых ріжны слова понятя як Вас тото называли як звало ся тото в вашім селі як тамто і чули сте же такы звіданя часто звучат в нашых передачах Но і варто повісти што взагалі в часі бесіды з моіма респондентами я часто звідую як ся звало тото ци сесе як в іх селі тоту ся звало наприк о такто было з мойом тетом Ганьом То дальша наша родина яка на штоден якій дуже Лемків в Польщы гварит по польскы а коли я приду і до ней бесідую то гварит до ня по нашому Тато як ня чуєте то щыро Вас витам Волили кысу зубу але не повідали інциякы Як было словом Як повідали Мама наша завалила нетка буде лем левеш тепер роблят борсь борсь уж ка до борсю або тоты крокєты ноналежникы і капуста з мясом до доналесників і поді ся тото звяват там на таку трубку но і тот ся звива на трубку но і подім ся сідає до яйця до бувкы і ся підсмажат но тома зыває тото по польскых Крокєты Но і то борс юж до борз догорняте но і тот крокєта дат на перле на терелік ной ти ся о крає жоновельку відельцом ной і тым борсом пупила ной то ся называт крокєт ти з барщым Даль мама наша такє мама наша о так ниць не знала Был бурз або з бандурками бурз был давно іноці Но мама наша все ту смытану під біля такє был білий а тепер та білый барш та долго не буде высмытана єст а підкісне зараз А такый цісти борст дся буде іти ріцю і тыжден Но на весілях лем такє дают тот цісти борсть і дай тоты крокєты Павло палюшкій такє ґлопєком впєцуєш Но і такє на Навісі Ланта ци на висіля ци на чынах ци на якійзі комуні ци наприкм на якім зі там осімнастка ну і о такє нас тепер рідіня теп те плякы тото узнают буду тепер моломодны Як давно перовы на готилі гаушкы тоты бантурцяны Ютален більшы были давно каже мал ґаздівку та был сыр або сыр бо тото рускы перо бандуркы з сыром Мы называмо рускы перо бандуркы зо сыром гу то нас называют рускы ас зо самосером або зо сома сливками альбо самокапустом пирогі з капустом і альбо бірогі з капустом з мінсем ноту люблю капусты дати мяса сідати зотовити грибы і з капусты з ребами з перовами Так тато на ласту тотык бышу є тато ту вас был і што ска мы бесідували резом ці ты памяташ тото як ся кута ся называл Но А таваришеві знало же же забыл м так Но і путі Макурато казал тобі ци ты записала жебы тото уж памятати Бо докува Но єднав оно єст лем же ся не меджесправил в тот момент но по паль попольскых гачыт ганче а по нашому кутат А то выповілиш до стружкы Гм то стружка пора шумла а по польскы струґачкы стружкы Видите вымі такы повіли Тепер будут знати Бы знате а я одкры Де лем ся не насмівань з мене добра Я ся не смілам На те на ми то неправда Як бы то я з вас це осмілила Нашо жереш Думам думам як жыт доли єден дан до параду де горы нашы стуят од віку Там были Лемкы росли іх діти Они плекали синів і дутюк Пок неправдивий не пришол рудюк рідны сторону лемківскє слово жаль мі за тобом жальмі затупом І тот верш і мельодия Мирослава Цуприка Співат тыж він і його камратя а вшыткы они ся зовут Лемкы Кыйовы Дагоры очы з того віку Там были лямкы росли іти Они плакали сыдочы Бок неправдивий напришол рочу Рідна стороно лемківскє слово жоль мі зо того жоль мі зо того Як оди жоли з рідной стороны Лишали домы лисы і дзулоны Одумко было в зарданьку моім же ся вернема южсло домі Ридна стороно лемківскє слово Жол мі зо туль мі за тубу Чосы мею Нич ся не вертот Жоль превеликій всискоды мі серце Лем горе нашыстойот забыты завели в архів смутком на кры Ридна сторо лемківскє слово жоль мі за того жоль мі за того бу Тепер опишу другій більше оптимістичний сценарий бесіды з моіма респондентами З початку Цлувик міцно ся сперет рече же шкода єй прібувати бо він не годен ани єдного речыня повісти по лемківскы Я тото вытинам тоту того виницю єте Алем лем так ся здає а його не силю не зостав єм Коли зачынаме бесідувати тот чловек покус покус покус входит му як ліку а до кінця інтервю уж свобідні плыне в єй фаях То першы і мі мі млі ні Змі ся не вшытко таке як бы ся хтіло Часто была так же чловек до якого приходю долгы рукы не ужывал материньской бесіды не корыстал з ней на штоден І товды йому кус тяжко зачати зас так бесідувати як в дітинстві ци як молоды рукы В такых припадках моі респонденты нераз вперто твердят же бы я ся не старала бо не потрафлят радити по лемківскы жебы я іх і не просила бо навет не хотят прібувати ци тото ім ся удаст навет не будут зачынати навет пару слів не згодят ся промовити бо твердо знают же з того нич а ниць не буде Але найцікавше тото што одбыват ся по завершыню нашой бесіды чого не чуєте в передачах бо тото вытынам і чого не можете розмій ся видіти одбыват ся свого рода Катарсис Зворушыня Чловек товды сам собі ся цює же спонтанно нараз зачал бесідувати по лемківскы хоц твердо знал же того не потрафит Він заскучений том несподіванком і в його душы за тот час штоси ся перемінило штоси ся переобразило штоси оджыло одродило ся і тото видно навет з ясний радістний твари Не раз виділи єм тото І то іщы єден доказ яка важна навет для психічного здоровя чловека материньска бесіда А тепер постухайте фраґмент бесіды з Євгенійом Турцін Ой долго уж тото лежыт в моім компютери тота бесіда мала бы іщы давно быти опрацувана і по мунтуваню прозвучати як єдна з нашых передач але так ся не стало бы бесіда не была продолжена товды не было коли і бесіда не была продолжена завершена бо коли приходила єм зас і зас до Кыйова то чогоси не было можливости ся стріти зас з пані Євгенійом Пенівгеня Турцин вродила ся в <unk> р в селі Тилиц на заході Лемковины она єст кандидатом філолоґічных наукы долгы рокы проробила в Інституті Мовознавства ім Александра Потебні і в Інституті Украіньской Мовы Нацийональной Академіі Наук в Ґіалитулоґічным одділі Коли она там робила то медже інчым редаґувала лемківскій словник Петра Пертея але в Академіі наукы Украіны він был опрацуваний прирыхтуваний до друку яко діалектний словник значыт были такы слова якых в украіньскій мові неє І зато тот словник был скорочений Не знам ци знате але уж <unk> готовый барз скоро мал бы быти надрукуваний полний словник Петра Пертея як тото буде то я вам о тім конце дам знати Вкінци буде выдано великым теражом а не десят еґземплярів Но але далей о пані Євгеніі Турцін пак она уклала словник мовы села Тылиць барз цінне выданя барзцінний словник мам його часто з него корыстам Но і природно хочу з таком паньом зачати ґадати по лемківскы Голи з початку мі тото нияк ся не удає Зачынат вертат зас і зас Гей бы зачынит Кількоро слів повіст вертат зас Зас зачынут і зас дозаду Но прошу послухайте фраґменты нашой бесіды і будете чути як то ся одбывало же навет з лінґвістом навет з філологом і так бы повісти з лемківскым лінґвістом з Лемкыньом патріотком Лемковины Патріотком свого села Тилиця і то як трудно зачати бесідувати по лемківскы Но і мы пробуєм експеримент як ондят выскажемо што заговорил до мен Бо знаю я тілько не просила навед был такій автор Я його просила Заговоріт до мене по лемківскы то він не зміг Я питала Вы ж старший чловік я тоді была ще молодою Я питала вы старший чловік Йому было за <unk> Чому ви не розмовляйте мі моі рідні розмовляют а видні А він та розгубил бы добрі Зничыты маме єс выла да мале ож Але Але же не знаме ґада Мулонків або так повім мова не функцийонує природно не функцийонує бо неє компактного прожываня Но і зато маме проблему і маме дакы комплексы З том бесідом такы якысы жыто меншываркіст Ну же то якесы такє архаічны бесіды але мі інтересне з чули ся за цяло жывы хтіли зробити тот словник і власні єдного села вашого села А шумовы села Ту дуже єст цікаву Такых словників тепер і немає Іщы колиси за радяньской влады такій словник лем єдного села спромогли ся зробити московскы вчені Інститута Языка і цілий відділ іх ціла ґрупа єздила три рокы в це село І вниз зберали цей материял це є надзвычайно цінна річ словник одного з села тому што колись збераєш і це не підсилу навіт одній людині це зробити Хіба треба долшый час це робити А кажу Вам што такє было і дуже вони тым хвалили ся цим словником це был словар села Дєуліну А чым тото село было такє інтересне там ся затримали дакы архаізмы Чым оно было такє жебы Лемкови не чытала але будь якє силы взяти з глибинкы будь якє В діалектолоґічным пляні якшо записати всю лексику значы там витливе і літературна мова І загально вжыла ані слова І слова якій ы вже не вжывают ся і ци є надзвычайно цікаве і такым словникам вчені вірят Од вчені меньше вірят такым словам шу де хтось записал невідомо де невідомо хто і не можна перевірити так выну ци не так І о такій історикы мови без охоты берут такі словникы ному не берут до увагы берут але без охоты А ос же як одного села це вже документ я відповідаю як я зробила за кожне слово За його написаня не тільк слова А як воно фонетику фонетичну вымовляє наприк от такій дуже простий приклад оскажімо я перед тым робила словник Пертея і тут є різні села і я знаю што тут є західньой Лемківщыны там де говорят быва ходива і не тілько І є там з села якій східньой Лемківщыны Тамож кунуна куну з Санокы на мыжлы з бойківскыми говірками што цеє неприпустимо Все підганяти під один стиль А тут было бо там же навіт акцентуация міняє Там наприклад можут казати не влода або да бо там неє воє перехідні говіркы від лемківскых до бойківскых Тому це умовно умовно все я знаю всі лады цього сломника Я знаю з чому мож навірити чому ні От і кожны серйозний вченици знає Значынь мы ци робили цей слувник з кажому Вас цікавит мій словник чытой Для ня інтересны вшытко Я бы м хіло ту о васів Ома чом зачали сте робити словий ледного весела зато же то ваше село Ци Вам было інтересны даякы аспекты філолоґічной лаве та без Му то іх по перше мі цікало же то є моє село І як я тото напишу я напишу правильно я все зроблю так я як лінгвіст Не дам себе помилити ся Я маю рецензентів кожного телечанина Вырузуміте мене Я відповідаю за кожне слово і я не бою ся за свою роботу Бо я єн лінґвіст моі тато мама жыли тато десят <unk> рік і і мам полно інформаторів од котрых я писала якым не вецияк за вісемдесятільше значыт для того жебы діалектолоґ працувал треба старых людей Ящы змогла іх піймати вже тепер іх майже не має вже мого тата не має вже мойой мамы не має лже Переґримка текля же і так мене є сві Працювала я з дуже поважныма людми працювала навет і з майстрами слова скажу поет Іван Сенко Йому уже тоже деснос так о Але прошу вы повіли так о своіх родицях а прошу може більше оповісти як ся называли тато мама як мама з дому А чом ле ся не звідали Моя сестра Там Ганя єм угли Яшла до а пак піду до вашой сестры та Моі родиче тіж народили ся в тылий чыта як і я Прожыли там якысий час а потім так як і вшыткых іх выгнали Были сме в селі волчків вшыткы тут вшытко а мій тато называл ся Димян Пулікарпович а мама моя Емілия Емілия Емілиянівна Еміль называл ся мій дід был мленаром мешкали они в Тыличы під бабками од тамой Андрийкы мама з Андрийків походила а тато з капців прізвище Капец А вы памятате дашто дітинства з того жытя Барз мало Але кус памятам Ну так чысто по дідиньскы Памятам де моя хыжа была памятам што за хыжом одразу был бладник то называл ся такій ліс Червениця была наша лука Памятам же мы мы мешкали на горбку а доло мешкал дід мій Еміль дуже был красивый поважний такій млинар дуже шанований І дуже порядний такій все як го памятам в неділю прийду а він єванглиє Біблію чытає за столом дуже был такій поважний Красивий такій высокій такій так і моя мамця была така красива высока Они были подібны Зо собом І він был мільо а мам це моє міля Там дово мешкал дід мешкали дідо так треба ґадати нас не ґадали Ты дума батьків нам ґадали дідо маму вы тато вы такого не было жебы тыкали Но і я памятам же там доло была дідова хыжа і коло той хыжы такій потичок тюк з ліса з того блатника частій ся така вода по камінчыках текла потім она тоты переходила в такій ярок І до річкы Мушынкы аж там на деси впадала Але тото памятам такє ідеія такє дуже бо то было так за селом бо як тато мі оповідал коли пришла комасация То тато мій захотіл перебрати ся одтуди называло ся заплунцьом бо там было вшытко поле і там тато збудувал нову хыжу перед самым оддіздом од Яґнас Тато збудувал прекрасну деревяну хыжу і на прибудовшы ся записал і дід мій Еміль Бо він під батками жыл і там малы млин а потым як уж был старший то тот млин лишыл старшому сынови Вланьови а сам прибрал ся до Заповинцьом і так сме разом і мешкали дідо там долво а мы на горку Но так сме ходили єдны до другой діти бігали од такого виску было іскотаны і там памятам своіх теток так же памятам як сме до церкви ходили церква была в Тыличы в центрі то памятам як мене за ручку моя тета Теодоска і мамця Вели мне до Церкви там в нас так гарны там церкве дужы і памятам своі одежы такі версті червены аплікуваны вышыти такі вшытко памятам тото такы дідинскыма дуже памятам як сме втікали сме з церкви Ішли а там так часто жы низ того низового зорве ся буря лія тотож горе І я памятам як дуже бігли шоб іх не зляло то мене за рукы тета Телодоска і мамця о таку тримали мене за рукы а я влажай в повітри тыма ногами крипы а они летіли такій од памятам памятом богато памятом такого была гора Полинця Така гірка Полвинця така невеличка гірка і за полвинцьом там было <unk> Шыж І так они ішли здолы до горы Найперша была мій дід Еміль по тым мы по тым был Ващышак шого называли Гейса і тамдалі Аштіфон і так шіст хыж был мешкальных Лото уж было так майже на словацкій граници Так там близко бы тоты фінансы были пограничникы по нашым і они часто приходили навіт дуже собі улюбували як мі потім мамця розповідали улюбували си нашу хыхыжу Была новенька манци моя была дуже акуратненька така все з нас было чыстенько білесинька підлога кільо памятам кільо памятам не малювану підлогу ні А білесинька выме тащітками така же ся хоче пройти Босм оте памятам а ся называло чухати дилины А кілько вас было хыжі о нас было пятеро діти та навіт было шестеро Але потім як привезли нас ту то моя молодша сестричка Стефця вмерла Не доіхали сме до Волчкова там на Сталіньскій області там Не могла перенести того она што іщы маленька была іммунітету не было я была сильнійша юж што я выжыла А оно біднятко там вмерло три рочкы тото дітятко мало І оно біднятко недожыло то в мене молодша сестричка была Стефце Я ся звідала кілько вас было вшыткых в хыжі А діди Мо того там было од Ганя найстарша то ви єй знате но Дорек то был Теодор А ні а іщы найстарша в мене Іванка Югаска по лемківскы Іванка То найстарша бы м она была мама моя мамуся пішла заміж за вдивця І ото была так Іванна Ганна Теодор по тым я і Жтевци Нас было там пятеро народженых стерця так траґічні так траґічні недоіхала там в Сталиньскій области на Барвінкові там станция Бранчы станция станция Барвінтом а село юж не памятам Як сеу там Там сме єй і лишыли памятам як єй ховали Памятам як а де ховали де там было ховати Быякій фунтір ну а як не было То там же люди жыли І люди добры жыли Дуже добрым Они нас так приймали ділили ся Остатнім Барз добры люде были Мы жыли ткатой бриґадира называла ся тьотя Валя Нє ть ть ть ть тьотя Мотя называла ся а донька єй была така як я Ой я памятам навіт было такє ци не товды і єй кстили як ховали мою сестричку з степцю то я памятам а они барз бідны жыли там Бо то было по войні Хлопів не было од ні жінкы Дуже такы жычливы щыры і памятам як аклика Алексендза Одкаль Ци приізджал Я того юж не памятам Ну памятам же был кєнц якы не православний Ну не католицкій Хто выни был не взяло Значыт одкаль был взял Но так ну я гадам по лемківскы там де о так так так так так так так так так так так але бы е православный якій Ну там плявні жебы православный дал одкіль ту был ок не было і не бывал та він собі агата я памятам якій Мою сестричку ховали а ваєчку од мою подружку оту дочку тьоті Моті вютили той бригадир Кда Кстили єй Я памятам же іщы не мало піднятку в чым єй а ту треба Одягти дитину а они так дилю Е м і я чом памятам бо моі мою сукєночку на ней надягали і так єй кстили Рузнитекло бо оно піднятко не мало там от так але щыре были такы люде шо дотерас Споминаме як они ся ділили остатнім што іншыме там пришли не мали сме ништо єсти На іх обєдати пришли А як же інакше А они не нарыкали а примали нас і ділили ся остатнім барз добры люде были Ну я не знам як діалектулог обіздилам не лем Украіну а бы вам і там де жыют Лемкы за границьом от зокрема і писалам в Теличы Вже по другому разу глядалам там а прошло томте а коли сте были в теличы Уж за самостійной Украіны тераз бо до того не мы не было там не было власти так старіні дам Під поль но то я вам можу повісти такє з досвіду свого От як діалектолоґ моя основна робота то польова робота м бо діалектолоґ не є діалектолоґ як він не працує в селі з людми То не вчений діалектолоґ якій не говорит і не чує і своім бухом не запише Мушу бесіду тахувати Мушу чути Я никому не вірю Діалектолоґ ну може єст ріжны діалектолоґы а тых кого я знам моіх колег то нихто бы собі не дозволил взяти і написати дашто не почувшы своім бухом Місяц здає же то тиж барз важне в тотім припадку лемківскым бо маме фенетычны одміны Та е они такы важны Ну то не анеґдот а то є така приповідка значыт то єм чула од Тыличан За теличом одразу є село Мушынка мы чуєте як я говорю є Мушынка Ану скажіте Мушынка О мієте молоде Але перед тем я іщы не скінчыла свою бесіду про І Тото Як же я вам хотіла повісти про про виты выказали сумнів што до людей як сприймают люди на заході і на сході можливо маєте якусь радо але я світ то мій то ваш досвід Але я з свого досвіду діалектолога Зробила высновок што ні Там де попадаєш я вес час працувала прода тых людей треба любити Коли ты заходиш до них треба іх любити вони чуют Так як малі діти прості люди може часом з нерозвинным розумом Можешы так але вони дуже відчувают фальш І як щы прийдеш до них не з чыстым серцем то будеш мати Від них І повім вам што былам всяди обізд вам все навіт єм была в Молдавіі одскажым отерас мене просят тамі на весіля і все і я ім ту посыла як них там шоси не было там зутячы чого там я была я виділа іхні проблемы я з нима ся спілкувала уж по тым Навіт і так то я того не повім люди з мого досвіду люди всяди єст добры єднакы лем треба знати як з ними ся поводити і треба іх любити і шанувати Отак це мій досвід Я і тераз была остатні раз як єм была в Тыличы як рік был ой якій што рік был Зараз бым но років так оддес так Або і веце або і веце І там тіж на закрывальне заперега те было бо сме пришли з мойом сестром сме ішли до знайомой до нашой Лемкыні до Лемків То сме пришли привюз нас таксист з Креници і пришли сме то сме з годину глядали ґаздив Вшытко отворены це в єдны хыжы так потин сме пішли до той хыжы де я народила ся А стоіт тота хыжа Она стоіт але єй привезли Як од тами привезли поставенне слен на даяке інче місце в цент поставили а он од паха акурат як было а оддал до єдной дощечкы А тепер прозвучут пісня яка писала ся яко гімн кыівского Лемківского Товариства Товариства імени Антониця текст і музика співака музиканта педаґога родом зо східньой Лемковины зо села Одрихова Мирослава Цуприка Станьме вшыткы уж ту Разом заспівайме Нашы гуры лісы збыти не дайме Вы лім нашім краю при славнім звычаю Гуры нашы головуйкы пред Богом схыляйме заспівайме си Русине заспівайме Лемку най єднаня дух ся шырит і гнасім сердинку Дорогы слухайце на тім мусиме завершыти знешню передачу зачепили сме в тотій передачы тему нашой мовы лем діткнули сме ся той важной темы темы фактичні безконечной Але думам зрозуміли сте якє значіня млова ма для нас вшыткых і як вартот приказній нагоді выскрешати єй шырити єй розвивати і не заперати ся в своіх комплексах Выходити з них рад ся Навет не звертати на них увагы навет о них не думате А просто як знате як можете без думаня о можливых омилках блюдах просто гварити і писати по лемківскы Но і я так рублю я в Лативі пішла робити до того радия Лем фм шыбы ся навчыти бесідувати по лемківскы Но і беру тоты інтервю і так ся вцю і натім просям ся з вами При мікрофоні была Анна Кырпан Оставайте здоровы до стрічы за тыжден