Слова, достоменніст, емоциі
Архів
лемківского радия
О культурі, людях і місцях Лемковины.
Подкасты, бесіды, спомины, музика.
Еп. 382
70% #382 - Як то ся робит? В хыжы, 21 III 2021
•
Опис епізоду
Яка же она была, тота давна хыжа, місце народжыня і смерти, простір жытя чысленных поколінь? Тепер традицийну лемківску хыжу можеме видіти, певно, лем в Музею-скансені Лемківской Культуры в Зындранові ци інчых музеях. Але… в музеях то уж штоси кус музейне… А жывом, правдивом хыжа остає, певно, лем в теплых споминах старшых люди. То чом бы нам не войти в тоту хыжу, хыжу памяти, покаль єст кому нам отворити двері?
Автоматычна транскрипция
Видам Вас ми моі слухайцє при мікрофоні Анны Кырпан і застирват цикл якый назвали сме як ту ся робит Оповідали ту як бесідувати зо старшыма людми як записувати іх спомины В нашім циклі розкрывали сме ріжны аспекты і технічны тиш і певне памятати же бесідували сме о тым што вартат належні прирыхтувати техніку з якой маме намір ся скорыстати Значыт наперед провірити ци вшытку діє ци маме дост свобідной памяти в теліфуні ци маметериі на запас і лем товды хыти до чловека спомины якого хтіли бы сме записати Но власні ыты Але тілько нашых молодых слухачів а і не лем молодых певне бы повіли А по што десити Поштуєте як вшытко можеме золотвити телефоном ци през інтернет през скайпа ци вай берцикысий цят напр Фейсбу де маме тыж можливіст відео звязку Преці можне сідити в своім мешканю і записувати спомины найстаршых членів родины при получыню през телефон ци інтернет І вшытко буде Так само Так само кєд бы вышло ся безпосередньо дохыж до діды і бабы Ци такой так само І то єст тема на яку внескы звернеме нашу увагу Ци єст ріжници медже тым коли записуєме спомины і сме далеко од того чловека з якым бесідуєме І коли сідиме в покою просто перед ним за якых пятера метрах Доколи неє жодного выбору і мы не можеме выберати в якій спосіб будеме бесідувати бо єст лем єдна можливіст Наприклад може вы бы і рады были сідити коло старенькой таты в єй покою але не годны сте зараз піти до ней в густі бо тата жыє в далекым австралийскым краю Хотєте того але мусити лучыти ся з Австралійом якоси през інтернет Цо наприклад інчы ситуациі сусід вышого діда твердий Лемко барз цікавый бесідник але такый хпертий же нич не хоче мати з модерном техніком і не мал загалі налед жадного телефона Но ту тиж ситуация без выбору треба просто прити до негу гвойти дохыж сісти сой на креслі ци на лавці і просто бесідувати бесідувати на жывы То о ситуациях без выбору Але коли мы мали выбір то раджу все выберати безпосередню стрічу а не комунікацию през телефон ци інтернет Цьо Но хоцбы і за то же коли сідиме коло чловека якій нам дашто оповідит достанеме о много більше інформациі як в тым припадку коли бы сме бесідували телефоном Но о то бесідуєме телефону Но і як то все Даколи сут якыси павзы якыси перервы Даколи чуєме же по нашым звіданю якуси за долгу єст тихо Але не можеме видіти што товды там ся діє з тотым чловеком з якым проводиме бесіду Може він тихо ся сміє А може не годен одраз одповісти полуцьох вказали ся сызы А може єст заскучений нашым звіданьом бо одгадали сме якысу його таємницю Ци зачепили сме тему яка была для него доднес яку табу Не можеме видіти як нервову він зачынат злегка дубкати ногу ци тербити пальцями край одежі по якысым нашым звіданю Є вшыткого того мы не видиме Як бесідуєме телефоном сме позбавлены так званой невербальной комунікациі Коли чуєме лем голос респондента не видиме його мінікы його рухів Не маме полного розумліня як наш спілбесідник зреаґувал на наше звіданя не достаєме додатковой і доколи дос важной інформациі Тото саме діє з другой стороны наш спілбесідник не видит нас не видит з якым выразом на твари даєме му своі звіданя Зрйозным ци кус іронічным Не видит з якоміном слухами його одповід што гварит наш поряд ци він осуджує ци спілцюват а може він зимний Як лед Не видит наш спілбесідник ци смотриме на него в часі бесіды зацікавлено ци може нудиме ся Зато все кєд лем можете не корыстайте з телефона як зхтіли сте записувати спомины А коли телефоном такой вартот ся скорыстати Певне товды коли по долгій безпосередній стрічы по долгій бесіді застановили сте ся на тім же цьогоси не зрозуміли сте ци аж за ден два по передуманю той оповіди вам пришло до головы іщы якєси звіданя Ци забыли сте звідати о якысых важных деталях Но товды не одставляйте того на долго а одраз телефонуйте і звідуйте або може треба дашто уточнити выясните ци добрі сте якысу річ Вы зрозуміли телефонуйте одраз і звідуйте так оно ци не так Даякым людям леґся в лесні през телефон щыро оповідати о якысых особистых а інтимных справах Легше не видіти чловека якій звідує лем чути його бо товды гейбы одчуват ся особлива довіра легше одкрыти предкымси душу Але бесідувала през телефон коли лем чуєме нашого далекого респондента І такы бесіды коли лучыме ся през відеозвязок і го і видиме і чуєме то і тоты і тамты бесіды през технічны засобы звязку Не може быти барз долга Но принаймні така долга як бы сте хтіли Ваша тета з Австралиі оповіст вам єдно другє трете но іж іду з того і буде ся пращати Якоси єст так же бесіда през телефон ци якыйси відало звязок они якоси при тім чловек як бы може як бы скорсі ся змучыти як при безпосередній бесіді Не знам чом так єст але так єст І взагалі єст яка ся така особливіст же наш спілбесідник якій єст наме на телефоні ци відео звязку легше може скінчыти бесіду і зробити тото без жадных церемоній наприклад так Но то што Марися Юсь Кличня бы прирыхтувала полуденок вшытку юж на столі то мусі ся пращати бо вести не на тім раз і ваша бесіда нарос ся скінчыт І переважні так єст же уж до той бесіды вернете не скуру А коли пришли сте безпосередньо до мешканя Вашого респондента то полуденок не буде причыном перервати цілком бесіду нобуж пришли сте ци до своіх рідных люди ци до знаємых сусідів пришли сте в гості І в лесні пристулі вася бесіда може піти в несподіванім напрямі і мати цікаве продолжыня принаймні зо мном уж нараз так было я не вылучала диктофон а ставила його деси помеджы тереликы і часто зімала єм дашто цікаве Бо престолі бесідує ся часто барз барз свобідні Новшеякых частуванях зас вартольом до недокінченой бесіды і верталом з того місця на якым скінчыли сме пред обідом Но а тепер зробимо музичну перерву Думам же найліпше донешньой пердачы будут пасувати співанкы выконаню Глины Баранкєвич Гора гора долины не буду я материна лем собі за оркозайду Там собі фрає Іра найду лем собі за орко зайду Там собі фраі Іронайду Лем я буду Ваничко маницко Душа моє лем собі за горку зайду там собі прай Іронайду Лем собі за горку зайду там собі прайронай Горо гора верх сосновы левірдівчы фрає роби Лем собі за арбозайду там собі фраі ранайд лем собі за орбозайдо Лем собі за гормы сайду там собі фраі ранайд лем собі Вітер Саманичко Серце боли Лем собі за орґузайду Там собі фра єра найду лем собі за орґосайду Лем собі за орґу зайду Там собі фрайра найду лем собі за орґозайду Коли ходит о записуваня споминів безпосередна стріча все ліпше і даст о много більше інформациі і тиж і інформациі візуальной Ото навот хоц бы і такє коли бесідуєме як дашто выглядало і я не до кінця тото розумію то нераз беру папір і рисую тото Ци стрій давний ци хыжу ци віз або санкы і звідую ци такє оно было ци не такє Тиж мам в руках нараз мапу ци схєму села части села знимкы того села о якым бесідуєме знимкы церкви школы знаных люди того села і то барз помагат при бесіді А нараз тиші моі респонденты вказуют мі стары знимкы ци річы привезены з дому Часто тоты родинны памяткы тоты знимкы самы зачынают гварити І значыня при записуваню споминів трудно перецінити Но то вшытко добре але безпосередна стріча з тым од кого хочеме записувати спомины ма тоту особливіст же вымагат більше часу як бесіда теліфоном а часом і більше костів коли наприклад хочеме прийти до свойой теты ци стрыка якы жыют <unk> км од нас Треба буд мати на увазі же якысий час промине покый приступиме по вшелеякых вступах ліричных одступах до безпосереднього записуваня споминів Но і при реальной а не віртуальній стрічы тот чловек до якого сме пришли буде ся чути свобідній навет повіме забаз свобідній в своім домі і може оповідати не лем тото о цім звідуєме а хоц што бо йому так ся хоче І тыж майте на увазі тот чловек може тото што звідуєте і тото што Вас цілком не цікавит одповідати без кінця і краю Но безпосередня стріча то не буде так оперативно як бесіды телефоном Циприз якыйси там ци скайп часу ся стратит певне цілком більше Но і до того по просту треба быти готовым Но што жыєме в такым часі же вшыткы дасили тыме поногяме ся спішыме ся Але коли на Терезву посмотриме на нашу ситуацию на днешню можливіст дашто важне переняти од старшых Лемків не лем осіб з нашой родины а інчых і на тоту же тоту можливіст будеме мати не все То смішн ім буде пак повідати же николи не выслухали сте того што баба оповідала бо были сте каждий ден страшні заняты А тепер послухаме фраґменты з нашых інтервю якы колиси звучали в передацях <unk> процент Тыжден тому засяли сме тему яку умовну назвали сме хыжа Гнеска продолжым єй То Чым ся было хыжа для нашых дідів предідів очывидні чымси більшым як просто якысом деревяном пачком для мешканя Хыжа была корабльом ци як повідали нашы дідове шыфом якым они плили по фаях жытя І не простым сий корабльом статком а гійби ковчегом де змістили ся в мешкальных і ґаздівскых поміщынях з горы і зо споду і люде і худоба і вшытко што было ім необхідне Оповідат мешканка села Вікторівка же коло Козолы в Тырнопільской области єла груба з дому Лазорцік Пенієва вродили ся в селі Тилява до недалеку Дуклі в <unk> році Пред Великудньом треба прирыхтувати не лем єйджыня не лем вшытко жебы было цісто бо певне же мож єй білили ся файн В насахе перша хата была велика і то навет кухня была шу кухня была і пец шу ся хліб пекло а друга хата вже была меньша і третя хата менш а в тій в єдній хаті шы до першой то десь была пя на штырі І стіл стіл я жебы м навіт казала сві стілбу то з святым воливом поливали Як стілпы зрубіли в дубу і на той мой ті на той стівні не дай Боже бы хтось стала або сліділ як ту тепер і мастят зустріві сідят Наведітє на то они мама так тото се і сєно на тім столі был хліб обрузок ґушо хлібця ставило і ся другым руском такым линяном спецялі такы турочкы мало і накрывали той хліб так тото памятаю і довкола были о образы як від порога на сяли так аж туда до той другій комнатишы було І вцілякы святы там были враз Єден коло другы А лявкы были шобы не малювали бы тоді краскы не было Но мама знаю севі всяну сулю а лавкы шырокы были Тал як віт прогяд позасіл шбы як навіт єли ту на тых лавках сиділи Ето вони так тот усе вісяной соломы зваріли жолта вода была і все чухали все они не тошо на свята но кажду суботу бо то знайте діти по Лавках ходили знайте то себе моі мами дуже ся любили А так памятаюшы іх мама то она так друга хата была дуже побожна была то так все памятаю всеня ся называла То як тады баба пришла то все вышла вызвула ся і высла на лавку сіло вразы обсідувала си такы побожны будуты тота тото памята Полеців бым на край світа Як витеш што в полі та в ге в гамерицкій кра Лем жальмі тя моя хыжы лем жальмі тя моя хыжы Лем жаль мітя моя хыжы лем жаль мітя моя хыжы Яна Кой в нас превелика біда Не мож наробит хліб і баге Мушу єхать вда лем жаль мі вас моі верх лем жаль мі вас моі верх з ле ненькы лем жаль мі вас моі верхи лем жаль мівас моі верх з ле нек Ой жаль мітя моя стра жыют з мамичком ня гей жаль мітя Хоц ту біда не погіду хоц ту біда не погіду Хоц ту біда не погіду хоц ту біда не погіду І перед великодньом вшытко тоту хыжу треба было докус пробродити стилю наветлі багато были што деревяным оповідали стеля ци пувала пуала пувала то знают же мама зну сідко си цюхали тоже файно жебы бы то знайте воно то же і мухы сідали Як то літом сяко было тепер не было фарбуваны мегы Не фарбували но цуйте так было шо она і пожолкла тоже таку воду мили файно ся она жолта була Знайте як долгу дерево товоно свій колір дає тот пула така была та І ци окрем напр были образы Ци были якысы оздобы прикрасы наприкразы образы были браны Промижуткы были де образів до образу так І такы на тых пермижутках букєты дуже гарны робіли як материю так Тую плапір купували такій морщєний моя сестра та Аня дуже знала тифай не квіткы робити і такы букєты на на тых палиці знати зівали тоты квіткы і так коло де мужуток тоты букєты дожевым з образами дуже гарну тот само урядало Фіранків не буду видити того не буду Так вікна си то же помили сістенькы што были взього файно але видитераном были якы сы такы вытинанкы ниякы тогонибакы ниякы єзніст такы девлак але о прото медже образами тоты поряды букєты вікеты А як раз суобразы буде така лямівка была деревяна знайте прибіта шоообраз матілиця такой не были то не буде ся ниту высказували Ника Лусницко такыноісты ставили тоты образы а на тых образах хто ся навет з паперу так навет купували што на то На ту Юлиямівку так такы як фіранкы знаєте Фіранучку такы у ту неділю высшы столі маю видити вытамта біля тота Я забуде ся по нашу мутунозы Та што нагадуван то зробила коронка так матері папірювам вытина тинана і мальована Купуване такє волы і такє навет малюване буде такы квіточкы бы тото так гарно дужыны на стіні выглядало а бісіна А стіны были деревяны то деревя на стінали білили білили так само вапном білили трошка синькы довавляли Не мастил выти ту казут москєти а дам набілити є до великудньо Певн же може дашто нове шыли шыли так само Моя сестра Талганя вона ся ниґди не вціла но она такый талянт мала як она файны шыля Ани єдна сестра тоту не мала Раз так само а машынку мали мама знали шыти но так не знали як сістра Но такы вы на перєну пошыти на подушкы назуболиці наказали влиціна оболоцінкы обула оболоціна но на перєну або лицінкы но за головны казану За голункы так тото казали Но але тото То вшытко звали ся пусіль а не ліжко на тосі пусіль о свягеряк на Спишу і Дужемайстер был то він сьо поробил нуле до єй ныхаты шафы таку дубу файно оснал і лакы тоді былишок лякуплял то навед Ниґде такы шумы а та і мыбільных не было тоді так шы в магазіні То він так само думувал ровіл по селі густилі поробів шафы поробів такы тоты касеткы поробів тоты тумбочкы а маміна мама дуже была така богомульна Всі богомульны были нува же такы вірующі були што они так богавірували што навет як по дорожні по хатах ходили То як в хаті іх не было а вышу з хаты без нічого то за ним летіли шоб йому што здати розміт і так памятаю што нас в образи перша хата самы образы буду по стінах Від порога аж туда до хаты до другой комнаты селякы тій святі были найде на тых образах а стіл был дубовый Красівый такий ляком покрытий Ном Боже боронійше было на той стілавы сісти або стати Він святым оливом был пополиваний а вец свястяник посвятил на тым століну хліб тримали Хліб і єли мыправды А як шо поіли гарно б узмітали і хліб поставили на стіль а і такым обрузком накрывали шыб не сцихал тото так памятаю то бава а до кулях столя были лавкы такы шырокы лавкы были Но коли не было ні краскы то треба было так іх чухати добре ті лавкы но так памятаєш мамо себі сяну солуму варили І з той лісяной соломы жолта выдав була тота як краска буля І се кажду суботу так тоты лавкы выцюхали же такы были специяльны дрытя на сіткы шу можна было купити шу все сістенькы тоты лавкы были Тусе памята як та баба до нас пришла то они відразу ся вызували і ставали на ті лявкы і сіті образы цілювали Такы богомулінкы баба бу А стіл был дубовый красівый такий ляком покрытий Ном Боже боронійше было на той стіла высісти або стати Він святым Оливом был пополиваний а вец свястяник посвятил на тым стріну хліб тримали Хліб ілимы правды А як шупоіли гарно пузмітали і хліб поставили на стіль а і такым бруском накрывали шыб не сцихал тото так памятаю а дулях столя были лавкы такы шырокы лавкы были І я епру русаля хтіло же русаля было прибране сєкы гылячкы і нас запыхали камяли они якы но так товыхали Може і коло хаты так дес коло стіны ставили вите тото аж такы ся так не памятаю але знаю сме выповіли же не было такту ворота же просто не було мі роззятя ся влозом ци што такы про нас так была хата по тім хата стрыку апрет і была зарабуйкувал маминого брата потім ся дві хаты были а і все через наше через наше подвіря худову гнали і фовозым іхали і нихто не обгороджювал Але разуйома повідте ци повідали подвіря ци было такє слово рынок Рыну ґрыну то рыно не рынок рынок называли тоты ры двір пред хыжы торы долер і тотак рынок бул дес так певно на пят метрів шырины Знайте до другой так шуб то такы якы з другой хыжы так зашыро такта І там могли гнати і свій і они так гнали худову што не раз найте Але на шнурку них до худобу не гнал на мутузі бо нас мутуз называли смут Но та худоба розпусєна была а Вас туєте далеку з од худовишу будова ішла будова на будовы богато нале неєден пастух но і пяток то нераз так чуйте што буду на подвір шій поперекыдали на худома якє такє было вгороджене Ношло так має быти Але нихто не подумал же можна обгороды і был і были чом рузяти буду дерев Та навет слухайте такє было знайте же нас видите хыжа была то ту та кухня підлогы не было Земляно земляна была но а дві комнаты бы хваты были вы комнаты в нас не наказали новых хыжы тоты ры так но то підлога была Но ах тіперсі не было Но я думам же было так жебы протипожарне Боже і такы жайы дукы так ухня знайте же то огы таке тото выты так да так ся знай же гладенько было бы мамо всеякшо але то же хыба раз на рік тото робили То все так знайте як де Явкал знайте ту зімя то она ся выкырышує гето они все тоже Видит та голова не было жебы глину місили проважы з гілняками як тоту гілнякы дают тунту на западні Но давали Яцьміну пулю што то якы млінкували што том Лимкы были знайти ціли землю То тоту пулю давали скілько яку там дозволо як што то тріскало як бы з полу ся потім тоты ямкы гарно позагляджували так шырівненько буду Але вити підлого не было тіж о Я тепер не раз думаю сінях то же семенну был а підлого не было цементуване было Цемент было а потім была покрывало што досхлебу ся собеу там бандуркы сыпали але мандуркы сыпали што такы на дворі си таку дюру ся лишыли так што по сходах не ходили но там высыпували Но і бочка капусты капусты бочка така была дубола то може там і три метры там входило той камуз найти капу сте багато в нос садили В нас коли хыж нихто не орал ну ся сіна были травы были шо ям кажу ш як літом всілякы там квітыр тоты такы рослины были пулю аж любо было Дуже на коло хыз ніхто не досадв а высадлу або і трава Зародили За горам підеме мы з кошыка ми будем ми хырвати будем ми торґати з кольорами з конорами будем мы хырвати будем мы торґати сконорами сконора Пришла бы я до вас кого бы м сміла Як бы сте мы дали Што бы м хтіли того шгаяцька што мам велиского то бы м хтіла то бы хтіли то гобірничко То бы хтіла то бы хтіли Пришол бым ял вас кобя смі Як бы сте мы што бы ахол га до діця шмар што матькарде міяхті то быясті А то дівця шарна што мамоць качане То бымях то быях За гора мы на буде мых рвати будем мы торґати з конорами сконорай будем мы гырвати будем мы торґаты сконорами сконора Оповідали сме уж же колиси в єдной хыжы могло ся змістити дус богато люди А могло ту мешкати не лем кілька родин але і три штырі поколіня Як они си товды радили Не знам Но наприклад як то муж зо женом Може на тоту тему дам ту маленькый фраґмент з уповіди пані Мариі Тересєвіч з дому она мала празвиско Варґа Вродила ся в Тылицю а бівшу час жытя прожыло в селі Марянпіль недалеко двано Франківска ну ту як товды было Но і власні певне найгірше было коли вшыткы бар дуж люди в єдній хыжі і як бы в хыжі і єдна родина і друга і трудно годити ся коли коли певне такы выходило єдна гы тіж чашка ся дозыва Дикже Ой што там тераз молодым ся поженят маєт же хати другы то і слува і три хаты то а в нас три кавалеры были ся до женячкы а він мій найстарший был ся женил я пришлаків дівчатиску Та як бы де спал в ночы в єдній хаті тай каже кразко Іди нас напіт по той по то я пішол він дамнути тайтану Хотя люде ховали но то было было а було якы Гы ну а як был бы тіж были кавалеры до Дожынячы а єдна хата был Ти кажде де ся насміяло і нераз ґам терон моли ся поженя одповідайте ся любую да а мыте лиж навкрадкы Но Але з другой стороны я так повім Тоты Лемкы могли ся любувати де хтіли лісы такы докола такы поляны і всядль а при кото в місті но де но всяди люди ходят сяди вшытко о то а так ы но докола така природа де хочеш суйыт там ы яглоди ци пушто ци суйид де Но но так подуман так вывыте но но та ід де хочеш тай там з кымси да хочеш тос Но а тепер найнам дашто оповіст Ніны Оленяк Єскількы пані Ніна мешкат в місті Буць Тернопільской области Вродило ся оно в селі під Буцяцьом в родині Лемків якы походили зо села Рібник Рібник то єдно з тотых сел якых лежали на пілніч од Коросна і мешканців якых доколи называют замішанцями Мы так были в Польщы былом <unk> разы то <unk> разы было в Ґорлицах там де Мій чловік был де його родина Ловік Вільз Ґорлиц зроз розділя Вас бубняка з родины бубняків А Ваш чоловік вродил ся іщы на лемківскій лі кажде штуся в <unk> році вродил ся в <unk> році Але так як на свою родину єст страшно кяна на батьківщыну до своіх Піхати то мы поіхали допірус татом Мій чловік і таторідны дорібника мы поіхали в <unk> році Поіхали мы жебы моя мама страшні банувала але моя мама была сильно хвора она мала порох серця і І так вона была і тиск высокій вшытко то єй не мож было най там бо казала ся як бы так пустала на своє подвіря то бы зараз там вмерла і єдино просила жебы привести єй з призьбы трошка землі і лист з липы Бо перед хатом проси три великы лип то і Ваш тато і Ваша мама были зірникы з Рібника были ім в тім Ріпнику так як мі выглядат до кустьок на джунґлі пак бы выкселя ся зелелок было коли село оно так зароснене каси там хыже стоіт іщы каси хыже стоіт Але то не єст тото село а тепер выглядак кустьокы Дико то заразам о вім вшытко мытамкали в <unk> році То мы приіхали таты мы єхали через братківку бы мод фрыштака ішли ішли мы там пішкы од фрыштака вам піхали до братківка а од братківкы мышли пішкы через гору і тато вшытку уповіду Але перед тым мышыли в братківці то было польскє село братківка братківка Але тата там знали бо тато іщы перед війном навчівця грати мал штырнайціт років купил си сексефон Юж групу Вісілю гроп з Вороняком троха Вороняк был Юсєвці в консерваториі в Вороні дізд до Львова а мі тато тій козычну так ся вчыти і вони грали то Приіхали мы аж в <unk> році было <unk> рокы потім як нашы выіхали А мы потім як пішли мыже потім бы там єдна така пані Ванда што они приіхали ту спід замку найде нашы знайомы то они заміняли ся як бы якось так стало же они ся замінили ося так ся стало же люди приіхали власні ту З Підлумочка Ріпник або іхала єдна родина то єдна дата єдна родина А вы з Ріпника вшыткы приіхали цілу свтаночку так так но і тота родина што спізамку приіхала до Польщы то мы мали де в Ріпнику переночувати Пришли мы там пришли ме правда в ночю бо покаль мы з братківкы покаль там мы переночували єдну ніжа нас не пустила жме над вечер Шли до ріпника тай татову повіду ту пурубы а ту жыли тота ту тота вшытку родину дехто жыл оповідом і все ме приходили на тото подвіря на тамтіку было видно троха же деси хата стояла бо тіку фундаменты было видно вшытко было розыбрано цілый село майже так як померло А як вас повідали вас было слово халупа Хыже хыж до галупы бы о галупа тіко не халупа а халупа там дуже богато ми майже не желах до халупы хоц до халупы або ходохыж выдуму більше дохыж хоц дохыж і мы пришли на подвіря а там декі білі кін літат бо подвіря страшне і шыроке было Боже як порівняти яку і ту як ту всю то шытко было тісно вузко А там так шыроко і ліс видно іст коло стодола шыдола была і хата была і тоты три липы великы як мама казала І пришли мы там а моіх моіх родиці мойой мамы хата стояла хата стояла деревяна бо тота ванда тота полька яка приіхала спід замку пони ся побудували А жылим на тіхатяк приіхали то жылим нашій хаті І мы приіхали там а там зробили собі Скропого професоры зробили собілітній домик і так огордяну вуєт коміскыме жердями як папака же видит маєш ду свойой мамы хаты І я бы зашли панків лютат пату пезмы пез чым іх гопати І правда пані вышла і я каже же барз ся зобачыт роджіны ґняздо діжылі мойой рызі і не могла мічого вырити Але пані каже што ну прошевесть А скєстє з Украіны Ану то прошевейсті і зобрава того пса І я як зашодохаты то можу Вам вказати што єсткє зрушыло мі серце то была хыжа мого того діда Миколая што был унтрофіцером і шосильной люби в коні то тату вказал де Тота хыжа бо вшытко знал в селі Тале і пришли сте до той хыжы і там жели не в самій хыжі а в інчій ци такой ктіхы тіхы же то была уж літній домик то был професорів з Кракова дуже інтеліґентні двоєлюди чловік і жінка а нова побудувана то тоты Полякы што спід замку выіхали до Ріпника тотко єдна родина той жвали побудувано троха низче дуже гарні побудуваный цегляный дім А та деревяна хатина і шумене на найбільше вразило якы мі позволили при тым што зайти до хос подивити ся бо я попросила же то єст хата мого діда І розумійте што протягом жытя всього шумы жыли ту На Украіні мама все выповідала мі як вона малювала бо то траґары были і на тых траґарах як мама малювала квіткы він был в бронзові а білы квіткы были злапна І якы з лівой стороны была кухня але кухня была велика бо была жы сушна потім была брадура было вшытко так як было і было пуготикы і квіткы намалюваны на тій Як ішол пан вог до раю тай стрітил Адам і Єв Усі стромо підайте лем тот єден залишайте учынил ся діявол Гадум і звіл Адамы і Євы На ти Євы на ти Ябку на покушы якє сладкє Они по раз укусили Ізрає выступили ківскій краю Леті лем над море втопи Ламбы горе лем крилец не маю летіл лам над море втопи Ламбы горы лем крилец не маю дяку кліт і птиці Дайте косиці з лем ківского лісу зыпузяли дайте косиці з лем кіівского лісу зыпазяли циі ся за вами за горами за лісами Жемі ся звычают ня ноцями Спати мі не даю же ся звычают ня і ноцями Спати мі не дают То тато потім пришол тато і бо тыко я перше пришла а они так на подвірю были і дост долг І воті пришлиці каже можна зайти тай можна тай Славко та як Славко мій члевік як мене бачу што я така стою ледво стою на ногах і там вони мене посадили але так я ся іх походила там і кожны конце і руками попробувам кожду тоту стіну бо мі здавало ж єм пришло до свого дому Хоті бітам не врудиє Але просто мама бы страшно панувала зо тым хатом зо тым земльом і такым вшытко тотошы повідала то вшытко так было як то бы были такы добры люди ну вчаны люди были і вони хотіли тото підтримати О і так і так было і потім были там на траґарі што было номіло квіткы бівы такы на штыри листкы были бівы квіткы бо были пубілены і так тото было в одновлену не кажу выдновили бо было такой спилюком таком бо было і то было одновлене бо тоты Полякы же ся будували што приіхали туз є тата родина то жыли втікаті І вони тыж выдновляли бо най знимка є як вони там різду своє сунутекы різду своє справляют в груднів не справляли і ялинка была в тій хаті і то все выдновляной было ану а потім пішли жыти на тоту свою хату што з сегы побудували то там з рік ці два не жыли А ту пришли тоты деси ничому не дали знати як оси хотіли си там найти тоты люди весорю з Кракова і тота хата не знай чы тепер стоіт бы давно в перешло і хотіла бы м поіхати даколя але то шыз з тым здоровьом Бою ся не дай може дес Привезол мам і Сірникові подавку привезом з призбы той землі і листкы з злипы то барз просил жебы му поставили до труды і так бы зробили то вых влошли з початку до мыной хыжы Япек глошу Ваштато і мій муж і тале Ваштато тыж входил колиси в тоту хыжу І ти знам як он як мы пришли до той Ванды но до той Полькы вона ся Ванда называш будувала си тіж роту коло нас то мы там переночували але як мы встали в семі годині то тата не было бы тато піл пятый стол і обышол цілый село А як пришол десику <unk> годины то мокро было так бо сам пасо было вшытко мокро як бороса а там травы высокы было гора там травы нихто не косил і тото вшыткы тоты потічкы тото якій тамтам ставочы был такій ж він си там пса наплавал і сам Піл стоі яка там студентка така была а зюдва там были тоты зжудевка маленькы по цілим лісі І де він зберу грибы дешу бы нутажый каждий то але кажду же ся страшні змінило Але то як зашол товды до хаты такій мокрі то бы сте виділи його тику очы такы сині і так ся заложді йому хтоди десят років ци пятнайцет Такій молодий ся зробил але такы сильні сині очі ся зробили в нев розчаруваний што глухо село згынуло тамті коли дві чы три родины жыло а як нашы вшыткы выіхали то дві родины ся лишыло як оси іх оставили ці тому там мали родину польску ціяк то тыж не выжыли вони єден ся з них повісил а однато психічну хвора была бо пустий село і жыти так рік два три то не могли вытримати діти пішли поіхали собі жыти там ци вчыли си ци де но то не в єден рік си стало то так за якы рокы то єден повіще не было а друга то зрозум зышла так само што не могла той пуст вытримати От аж я хочу выповісти тото же м зачала як там прихам до той Польщы тоты професоры в <unk> році Вы пришли вошли сте до хыжы де жыл колиси дід ваш Миколай тато вашой ма і бабаєва і бабає з нима жыва моя мама бы щы не была Одана і Василь То были він был підростком То як єм пришла і мамы мі оповіда і за тоты таґар як помалюваный был і за тоту кухню то жы так само Вшыт як єм вошла а поріг был высокій мама все повідала же нас такы высокы порогы были як єм з осін шла до той хаты до той першой половины бо щы мала друга іздебка была них ся назвала іздебка така кухенка і быва помора О і як єм приходила то такы высокы пориш же мусіл вам підняти ногы Як ім зашла і вшытко тото шому мама выповідала вшыткы ся лишыло они тоты професоры зберігали і самі цікаво што они зберали по Русинах зберали масничкы і ототы вуздечкы шопоні шу были там як прибраны тоты лісы вшытко вшытко тото было в них розвішано на такых деревяных жердях же были такы повалы были причыплены і там і кожух якій си был найден но вшытко вони тото зберігали як таку цінніст історичну шутужыли такы Русины і я як тото єм виділа тото Вшытко і же тота слушне тото вшыткы ся зостало так як мам оповідала я достала такій істеричний плач Я не знала што з собі роди ник оповідам вшыпрашым барзы прашам а не моглам стати і вони дали мі то чаю посадили і барз дуже мило повіворили з нима То тато потім пришол тато бо тыко я перше пішла ам они так на подвірю были дост долгы і в тіл пришлиці каже можна зайти тай можна Славко та як Славко мій чловік як мене бачу што я така стою ледво стою на ногах і там вони мене посадили але так Я ся іх походила там і кожныі конце і руками попробувам кожну тоту стіну бо мі зоставал ж є пришло до свого дому Хоті ся там не врудиє Но і на тім прасім ты При мікрофоні была Анна Кырпан Оставайте здорови до стрічы за тыжден