The archive of
Lemko radio

Витам вас милмий слухайте при мікрофоні Анна Кырпан Як слухали сте нас каждий раз то памятате же попередны передачы оповідали о селі Липут же в ґміні Яслиска Прирыхтували єм передачу о тотім селі але ниґде не виділи єм його Но тепер <unk> мая были єм липівців і было то для неє цікаве вступити на тоту землю видіти вшытко уйцім чыталям Уцім оповідали мі моі респонденты і порівняти тот образ же постал в моій голові і реальніст Пришла єм з людми з Зулоцева і збід Злоцєла Жєльбівской области з дітими дітьми і внуками тотых хто ся вродил в селі Липовиц То была іх ідея притий кус почістити заросненый цмунтір в Липівцю но а тиж поцістили сме і цмунтір в сусідній Черемсі Припоминам же ани Липівця ани Черемхы внеско неє То лем назвы А зато назвом Дикы природы в прекрасной зеленой долині річкы Бельця Ну і в тотій долині стоіт лем кількоро хыж де принимают туристів В єдной з тодых хыж замешкала родина гутовскых Для туристів то гудкова колиба А для нас дім Поляків же шануют лемківску культуру цікавлят ся історийом Лемків підтримуют добры ініциятивы вы так бы повісти лемківскым напрямі Мария і Яцик Гутовскы не лем долучыли ся самы до прятаня цмонтарів Липівци і черемці але і фактичні тото вшытко зорґанізували і запросили іщы люди а і приняли нас в своім домі Підтримал добру справу і війт Яслиск то щыро дякуєме вшыткым хто ся долучыл до очыщыня прятаня цмонтарів Боже Вам заплат Фактичні з громадян Украіны брало участ в Кім Лем Пєро окрем мене то были Галина Мудрык з родины Ференьців і Стифурів Мария Назар з родины Порад і Буряків Михал Петрунько і Ярослав Варянка Спочатку было нас більше але так ляло же запала з невіра што выйде іщы суньци і даст ся дашто зробити Но і зато част люди вернула домів А сонце такий вышло такий засвітило і дало нам зробити тоту роботу Але два днедусів тыж не минули дармо Пан Яцик Гутувскій зробил нам цікавы екскурсиі в той місцевости кади сме пришли Нашы маршруты то Дзиндронула Тиляла Терстяна Даюла Яслиска Воя Нижна Поляны Суровичны і в Полянах виділи сме як ся реконструює стара Дзвіница то прекрасна громадска ініциятива Поіхали сме тиж на полудне од Липівця і Черемхы праз польско словацку границу вы тыж можна повісти лемківскы села села Черкіжне і Габура В Габурі виділи сме прекрасну давну церков перлину деревяной архітектуры а на горі памятник князя Лабурця Такы вындрівкы барз важный для пізнаня лемківской земли окрем того же люде дознают ся до снового то они зацінают і думати кус більшы в лемківскым напрямі Наприклад коли обзерали сме експозицию Музею Лемківской Культуры в Зындранові єден з нас незадоволено плул Што такє же експонаты не підписаны по лемківскы та же Лемко мал бы іти по тотє музею і вшытко чытати по свому што там де єст приціту Мусенсен Лемківской Культуры Но і зато можеме повісти же такы екскурсиі вчат тиш і кустьок патріотизму Але з тотых вандрівок зробили сме і інчы высновкы Вшыткы знаме як при выселіню Лемків і одраз по нім Полякы ну не вшыткы але назагал як Полякы односили ся до Лемків Знаме як нищыли вшытко лемківскє заганяли в церкви худобу і так дальш Певне о тім оповідали ся в каждій лемківскій родині Тепер виділи сме інакшу ситуацию толесні Полякы яли ся реконструювати дзвіницю в Полянах Суровичных старали ся о захованя ориґінального выпосаджыня в церкві в Волі Нижній яка тепер єст римокатолицкым храмом Полякы Тепер нараз більше ся цікавлят лемківском історийом культуром як самы Лемкы досліджуют Лемковину выдают книжкы реставруют лемківскы храмы одновляют цмонтарі вчат ся лемківской бесіды лемківскых співанок Пред такыма людми хоціт ся лем низко ся вклонити до самой землі На жаль сут і інчы неприязны люде і в такых мандрівках Лемкы з Украіны тиж іх стрічают Од них то уж можна почути о Лемках ріжны нефальны річы Але найгірше што од тотых Поляків цюли Лемкы з Украіны родины якых так брутальні выселяли По што А по што ту Приходите і плечете преці самы сте захтіли выіхати до Совітского Союза І часто што се такє гварят тоты люде родиче ци дідули якых самы такой выганяли Радяньскій Союз тотых Лемків а тыж палили іх хыжы рабували іх майно крали худобу а нераз робили і іщы гіршы річы Што же най то ся лишыт на іх сумліню Не будеме о тім а бесідувати всяди і в нашім радию тиш вартат лем о тотых добрых в справах добрых взірцях якы вартат наслідувати Єм задоволена же брала єм участ в єдній з такых добрых справ же почістили сме вшыткы разом в цмонтарі в Липівців і в Черемсі бо при ті місця де стояли храмы де были цмонтарі колиси посвячены то можна повісти святы місця і они не сміют заростати деревами і кряками Але як уж бесідуєме о святых місцях то вартат спомнути же улипівців доднес стуіт лемківска капличка з <unk> р яку поставила родина Варянків і там одбывают ся тепер прощы Выдут тадиль з молитвом люде з Язлиск все при початку каждого місяця в теплу пору року Акурат <unk> мая минуло <unk> років од дня коли малому Пастушкови в <unk> році близку каплиці явила ся Матер Божа подібна як на образі тотій каплиці Для ня тота поява людям якы ся лишыли на тотій землі по выселіню Лемків єст барз барз символічны Цікавый припадок ся притрафил в часі коли были сме Липівци Недалеко тій каплиці ішол по дорозі сын Яцка і Мариі Гутовскых уж дорослий сын ішол зо своім приятельком Норс виділи дост близко медведя Єднак медвід ниц ім не зробил лем перешол през доругу і пішол сой своіх медведячых справах Но кус ся перестрашыли але вшытко щестливы ся скінчыло но і слава Богу Но і щестливы ся скінчіла і наша подорож зато вертам Юж Украіну до Золицева міста в околицях якого замешкала більша част Липівцян Но тепер зайдеме в густі до іщы єдной пані же ся вродила в Липівци То просиме слухати нашу бесіду Варянка Мария Дмитрівна З дому Ваянка А по мужу Варянка а по мужу якордіян Вордіянка Во Ліповиц Повідали ліповиц Ци Липовиц не было Ліповиц повідали так Ліповиц наш был ліповідноси лотя Ремха і вшто іже чешска границя маль в Ліпівці дуже богаты варияны кіток і якысы варянкы жы поставили там каплицу той шак то нашому на нашым полю на моій мамы полю поставили выя як Скорійше ся як ми приіхал пат тодич до пятнадцет років єдила все до Польщы То там Полякі ся зо мною здибали мы автобус міха на фестіваль до Дондранова Я была свойом внучкою о ясти алонашы была маленька но вже до шкоды певно ходили Е Мы были в ліпівці і там я пішла до горы Ельду Твинтер бо там мі тато похованый є мала три рокы як тато помер Але я до Твинтеру там мы пришли і там не годен был прийти бо дуже зарости не был Я мала кєд ствічкі там поставила неє нелюбіму гылі бо я тата не здебала бо а мама поставила хрест на татви О Але я тата не здебала тым мушу был дуже дорожчений цвинтар І мы я ся вернула знучкою до капличкы а на протім капличкі была наша хата по другому боці дорогы Я бы тій каплиці сіж орієнтувала де наша была хата Ну але будут там два Полякы чекали на нашых людей ну нашы люди пішли ся туда сюда до Черемхід по хто хто куда А я ся вернула з дитиною назад знучкою до капличкы бо не говорили што Ну капличка была дуже вбрана побілена обгороджена помальована бо там ім помагают Америкы помагают Америкы ту коло той каплечкы ходити А другу статую Матінькы Божі поставили такы збоку там на такым чужым пляци ни назва писали ся леґочкы Ну і поставили так бо казали Полякы што на тым місці ся обявила Матінка Борсні є хтіли звідати то уж было плутім як Лемків вывезли так так же хлопці пазли худобу І бавили ся коло каплиці а они бавили ся гейбы они єґумості якысы же кадили і ватру розпалили і ррали з ватры нодиро а повіменци як і нима бавили ся гейбы они кадили І такы іщы кус уж бы запалили бы тоту каплицу і она бы згоріло і яла ся але якоси щестливо же то а єден з них был дальше од них і виділ матір Бложу а таку як намалювана в коплиці на образі Іі і тота Матір Божа поділо муж жебы все пильнуло світали ті каплиці ся вже стояло то образ трохо обгоріл но вони обновили той обся ми обновили так жебы бы был такій як был А тій люде што на тым місци ся обявила матінка Божа то вони є на почапах Ножывівни там нижві не знаю Стерів ся зо мном померла а та того року што я то ящы жнич ней не дібаю не знає З якого то ви рока <unk> кусу Біст то собі выповіли же мали сте три рокы коли на то ваш тату як тоту модветра Дмитру Варянко Пільович А мама як мало номину Єстіна унес дому копця Юстина Миколаіна Тату і мамо такой такой з Липівця Так так Липівця Но мама були перша хата від міста Від Яслицка Перша хата моната Мне вас было слово хато ци хыже якы вас были хыже мойойы мами мамы або вышысь девятерось та а в татовій мами бельо двоє два ци не было А вы мали братя сестры Мали двох братів старшых а померли Микола і Ілія Микола был з д року Ілія был з два року а я была з <unk> року Там де церква была там церкви было же вся розібрана ничого не было там было вгороджено і там ся пасла худоба На тым місці де была терм а де бы священных зарад через дорогы клебані є называли то там Поляк мал дачу Ті клібані та нова терк была православна гарны было церкви нова буде Коли в вашім селі был кєрмиш певно на Миколає І была клембанія де жыл священник колоний Священник він з нами приіхал сюда Я він ся нысал і я не знай ото є вже не знаю Як ту його сен є на зарічу а він десі путіл Я не знам єм з нами приіхал сюда Памятаєш же він мі здал книжечку червону пладинку і катехіст Но а бы ся ничо не памятал Бо він дуже заклюбил дітей то бы дорождавал книжочкы кыхто катезм чытати выходили юж до школы в своім селі Но так ме о нашым цілі был до садіку удили а потім до шко Садік Садік выповіли то певне хыбель робили на жниво Жебы ґазды ґаздыні ішли на жнива а жебы мали діти з кым лишыти А такы в тракті цілого року то певно не было Я думам же то было в часі жнив Упамятай же ходили до памятаючых дямту Тадік выпамятати школу Вы там до школы не ходили вдома Нє ну то юж туж ту сласли волю Маґна Не розвіют ся тыс наша борно Коло черемхы єст перехід на тоту полудньову сторону Карпат ескід просмык як война ся кінчала рамнітці були окопаны в <unk> місяця Зачеремхою там тім тім тых тых тых горах тамтым Лідуже до нашы села стріляли В ту ніч як Німці втікали я была в лісі з братым і багатом людей з худобою Худобу попривязували бо худоба тікала додому Худобу поприязували і не там цілю ніч ціділи І ту в ту ніч Німці втікали І не так до були Дорані а рано ме так вешли з Куполяну тамтскєкє нас було село всє горіло всє горіло долж од самого початку до самого кінця Люде плакали де і таго того хата горит того хота а наша хата не згоріла Моя мама была вдома а Німец казали мама Німец оден ішол по дорозі і командувал ними а двох втікали і хаты палили Шы скруті соломы кєнул тіж тіж гатут ці там де спід хату а то ся деревяне то сьо скоро гуріло Но і так і вьо і вьо і правда мама были вдома він кєнул але мама ці не показувал дас сховали ся Потім він пішол мама встали вийшли там де уник там были схованы і єй мамы загатили Після того і вниз потікали тинінці і після того в нашій хаті шыжом <unk> сімей было бо не мали ся люди де подіти хоті погоріли Але незгоріло ціле село яка си част лишыну яка си част села де не дехто был дома де загасил де само ся загасилю Але горіло ся востерни То ы Німці такой пали Німті палили я втікали Німці палили А наша хата штыявы мы поіхали во стіни а нашу хату запалили на семері дво нашы зараз як ми поіхали А хата была нова Мы девят років в хаті сиділи дошкы были заготовлены на підлогну і хаті была підлога червоночерпицю было накрыто потім писали думами што каже Юстину твоя хыжа горіла цілый тыждень Бо то што было деревяне материял был здоровий дерева была студоля на підлозі была стайня на підлозі што было на підлозі бо свій был ліс то мама порізла де на тім на пиворами і дідоскы ся сушыли што вони підлогу бы давали А потім мы поіхал што ся лишыли Але чом таку нову гарду хыжу было сполено но то другы знай хто то запалил єй Но як Вам писали листы то знали хто хто запа хто они там знали хто запалил Дві у дві жінті якы тыжден горіло то за тыжден не годны были зогосити А хто буде гасил як порожнє село А в тоты дві жінкы там ся лишыло як не зна як мы ся лишыли А потім ся ной ся од нас благаня друга была надя А як в ни писали я не знаю О тым ни потім писали думали што твоя хыжа горіла цілий тыждень было ся горіти цілий тыждень і дуже стріляло бо черепиця была нова червона а черепиця стріляла Тото за поличого комута хата мішана і была бы стояла нова хата І коло той хати будут дві грушкы такых великых чос горіли чедна грушка была там де была стара хата мама посадили сад То там была молоденька грушка під хатою новоі было якы Кісташы то вниз горіли як хата вріла а там єдна грузка была в такы більше в стаді то як я приіхала як єй приіхал назад до Польщы то я ту Грушку свята Грузка стояла А студня было за кєда і каміня Ну тебы там пасли худобу та єй же псів дова не потопила ну Поякы пасли худобу там было в загороджыне децерко была там удоба ся пасле і так пасле Меше село перше было від міста тож было близко буде село Пусто тай ся то єдна капличка стоіт і там де священик жыв то там по як мал дачу О а так Там ся тіж хати стояла але я на другій бік не переходила Новсю ображаєчы ото нашу хату спалили чошы хата міщала та можна было там што тримати то нова што нове Нас за хатую была сіножать там кусили сіно аж за хату сєножат а потім было же поле Дуже богато квітів в тім сіножі было дуже пахло то вшо Мы як раз тоди були в Польщы якы тот што цвили ті квіти цвили ясі нарвала букєт квіти ся зондерновы мы пришли до церкви же посвятили зелены свята Най чуда додому привезли Бы дуже тка велика лавка была двома пуручами переходити такє Я поіду як я перейду через ту річку Я там было мама в нашій нашій хаті была кросна мама робили те полудно і мы стилили кулу річкє а то ся поливала Думе якє перейду Я мы приіхал до Польщы не мано такій струмочык ниче ся замулило ріка была пайна велика бо то люди честє жебы полотно поливали вла чыстенька і сла І ся як замулювало честє лише бы буду де полотна поливати жебы полотна выбілювали Як звали ся бельцо ци як Байцьо Як тота Бельця То ліс там звідкєм моя мама там той ліс был Бельстя А хоц прекрасный ліс Там дуже была рімнена де моя мама богаткой родия не было Мама была з богачой родита Туди мама вєсля замож то было <unk> Пят морґів ліщыл і пізнайцю поле Туде мама пришла за невістку а там звідкі мама я не знаю з кєкє там было поле Файне поле было дуже рівнина той ліж белься то в пуднім боці а полепше было по другім боці Было четверо Варянків Моя баба татова мамы была зо села Абрамів Абрамів там З Абрамова Абрамова і казали до Абрамівскых Абрамів то такій можна повісти же то часты села камянка а можна повісти же то но окремий і такій рамклера баба Грамова то на м мамину маму так повідали на тату а тата тата маму такы мы тата мамы Буде з Абрамовы Врамісти до Абрами же як баба приказа невістку тоже так як моя мама і казала до абрамівскых А мамени як ся звали Хлопця хлопці Але до них якоси повідали до купці хопців єден А товды як был єден тотовди копця і Юща О а як было більше товды якоси травекій назвете мы повіли же там де вашы мамы жыли тото было Од початку села як і хати од Яслиск то яси перше хати від Яслиса ґм і же то были такы кус богальшы ґаздо будут уж файне поле ліс Ну тей робили доробляли сітей Выі мало полото робили доносили люде полотна робити Зо вашой мамы пакати до ней приносили як отарист ру І на час што полудно робили в нас було на цілым цілін ну наше было Лем вымали круга ну є негы такі лиш є ті кроты куда было брати ткали і такє што змагатячні што не купляли но што пряли лем і тоненькы робили полутно і грубше шсерубше по тым коноплі пряли на мішкы мішкы рубилишкє Вас сіяли і коноплі Сіяли і ну лем то я снижю лем то мама все сіяла там окуло капличкы де тепер капличка ткагарно стоіл То наже давно давным стоіт же ме там были выставили то там мама мала купови і куло капличкы все сіяли лем Я то памятаю Ну одкола сівали по тім абно было А моі мамы сестра з двох рідных Тому назну ніколя і не треба было вона вышываля мерешкє рубила низенкє низенку і вышывала што вна на полю люде всє зробили а вона нісну сіділа і людям то всє робила оном тако было мрия ся называ але гоцкы ся писала по чыловіку легодка была тут на купаняк жыли потім на выіхали на поцепи мережкы рубили і вереты высивала ся высывало А ел хыжы што си было вышыте напр плустіль накрывали яка си была плахта вышыта така ци золовкы Мала єда выше прикрасы і верете были вишыти пляхты На пустіль кє пляхты застеляли ліжкат мо так стіль обрусит але вас до ты плахты же накрывали ся пустіль пошыти были вышыты так так і убрусы на стіл были вишеты Як люде ушли В церкву Ту як были позбераны Як мали Як называли упліця Блюска така назвали опліця Хлопці то були сорочкы а жінкы назвали упліця ну і такы ґворсяты мали повысєваны Мама мала плюшовий горця мали пюшыви ткій голубий голубый пюш або псьой вєсучий Кабаты мали дбераны дріненьку дрібненьку збероли єдно вєдно квітка квітку і кабаты були і запаскы були повышываны і тиж бороны мамо мали ценій кабат м і Червоны Горошкы Дрімненків ни так зберали же квітка до квіткы квітка до квіткы там в ниякой машыни не было ніч тотсоручна робота была Оно так ся тримало што без преса без ничого руками то все позберали і всю чосі так тримали Цыли пацюркы і мали правдивы коралі Яна іх сюда привезла пецюркы були якы Червоны вышневы такы Мама мали вышневы патюркы а мале такы праведливы коралі праведливы коралі то були так як підрозуві такій Вашы мама мала тя пец мамы мусило тя пец І каждый ден чепит бральный ден і на поли шлиці в хаті тішу ся чепит Были ґурця так як виды наліщыків не было ґурцет тисну груди тримали ся на тым ґурцеті Ґорсит был і на поли сли в ґорселята ківцю Ну до доходу інакше ґурцяти були а ду неділі знов інакше були ґурце гу Мала мале такій кульорові мале Не такі ворстєнькій а кульоровы такі мале Той до неділі мала такій шыємка голубенькій покятикыми плюшови вішыти А дохто ходы мали такій о такій простенькій сплопы брали такі мале гінкє Жышеці кібиті Ци памятате же старше Лемкы они мали такый як бы плящ такій сукняний Чуганю ци чугу Чуганя чуга так але ци вы памятате ци за вашых часів іщы дахто в кім хлодил в чугані Но коло нас было такі старі люди і так ходили рукавы такы шырокы были Але ко нас такі были хлопы старшы дама померали нида не єхали То такі вымале Я мало памятаю свят мало Вы такє якє дуже страшне войны вывушка в ней то більше о тым ріше ся памятає Новата як свято А як было як не стало тато Як же ж мама сама давала сой радый Дотепер треба все платити людям як штось робиш А коли так не было в нас як виділи што в дуваші леж є хату будує люде ся зішли помогли і порізати вліз і завезти і на пиґораму і поріжати і привести додому І майстрі були то так ся не платили як тут тепер а одно другому помагало Може шож мама підрубляла ку му Як хтось помагал же хлопці були трошка ти притиснены были до роботы ворали сіяли был кінь свій та мама Двара же кусили бы треба кусити бы для худобы як куня для худобы было свія свіжы нраці свій ліст свіє поле цвинтор Лемти леко по огорках зочых выц на того не ховают уж більше никого Храсты зчорніли там вітер подрыльо І плакати нихто уж там не приходит лем волк чосом виє лисы бют ногры Роми поязовы шнуры сой <unk>eo<unk> дарможы мыспор Лем тілько по гурбках лемківскынатори тиху Юшкунец мироют свинтори А світ не голосит чом світ не голосит а єм обіцяла ся віч моя памя О памят умер О памят умер роми мовязали шнукы листовы потіжством состав Я б да хтіла поіхати же до Польщы на цвинтер а я бым дуже ся хтіла поіхати побачити де там мі тоты похованы Бы де баба одна друга діду то на них ничого не было гуше най не было кули там мамі ся поставити а на тату приставили хрест баба діду то мамины тато мамо так і мамини тато а они што там померли тамта і єдны і другы так Цы памятате часы німецкой окупациі выповіли же выпамятате як Німці палили хыжы в селі коли они уж сутли ся одходит дав до Черемхы на Чехі туда вызначат село під Яслискє вызначат село І они твордите вшо палили Коли то было то было теплю бо мы были з худобой в лісі Нас багато было Тісік Сіділи сможе Не як сиділи в лісі В ту ніч як мы не втікали Мы так полили вогонь і значе трошкы вже было холодно Угню си гріли А чую кажды Німці ідут Німці там швергочали по Німецкы говорили авни знімали тіліфоны знайте Выраті то все было понатягуване і мыча повідскакували від бугню і так хто куда покі Німці перешли О Іваня очкуре поскідали далі тей далі тей далі О выпати знов долугю то была ніч пати маш на тку поляну вічли а село горит Теліфонны друты та ы там де сы были і они ішли і заберали і заберали В нашій хаті выту бухата была нова кухня пєдычок То в нашій хаті повар был пнісный пік пікал піріжкы всю всякі булочкы ложе бже хата тріщала з того з того жару і так приходила приіздила кухня і заберала і так везла на солдаты до войска істи То Німці так робили То великєс мучкєвий пикал там було місце нва ся нве так ся моя мама дурно наробила Но радік буде кєд судвати не де якє то были Казал же Чехі і ты є дуже кашля ты міні дал што дві три кваткы цукру до нашы сло тако Найт был такій з міста мошы новоку боку был перевязнима Но і Сташку а епем поряк был то він нам тів пласти честівого Найти куль дорогы вальне була річка була камінна дорога була І фості чести нечы было кєд запущене сило мый не было Мы йому лишыли млено <unk> зерно село січкарню лищыли йому Многато полишали ци Кросным лищыли нова хато вшылишыли Дорогы слухаче хоцю припомнути же днеска уж <unk> раз бесідуєме о селі Липовец і гнеска у нас в Густях Мария Борґійян з дому Варянка же вродила ся в Липівци в <unk> році а більшу част жытя прожыла в місті з Луйців же на сході Львівской области і тадиль в <unk> році трафила більша част люди якы были выселены з липівця Припоминам же липовиц липовиц то ґміна єслиско гнеска як мі повіли найменьса за чыслом людий ґміны в Польщы найменьса бо з тотых сел якы лежали докола Яслиск і колиси были лемківскы Лемків было выселено но і лишыли ся лем польскы ци уж вымішаны родины а тутых сел Липовиц і черемха о якых найчастійше бесідуєме тотых сел яко сел взагалі гнескы Ниє Но вертаме зас до нашой бесіды зо слухайте плятформа розумійте плятформа то не будя в такій музері коли бсарабці єздили з Русиі тым угры но на тій углі єхали Но шобы дати плятформы для людей Тят кон не розумію то што для конів дале вагоны чуты вагоны і для худобы будало Ну выбратипы зробивали такых кули так то скриня то якій смішок ще мішы жыджерном то щемі та якій был тот ваш ваґон якым выіхали як платформа дно было Так да я кажу тіль на дзьоны то не был такій ваґон якы ні Зовсім накажу тідку дно было Так ну а як на такым дні тото ж не мож наіхати то люди бы попадали ся тось повіт того же было вогонь так во ся махало най Боже мы не будем ні там ні ту Ну а якы лем така плятформа о такывали добивали кулит буків і так зоставляли як лежала на скрині полны івны наголов на курило А не было ани даху ани стін Та хоц бы букє были то бы добрі єхал то было од єд плятформы і ся Но так буків кули забывали і так складали хто мов зерно котрі жет скриню А же другій другій поізд єхал за нами дожы дали крыти вогоны а мы першы єхали в тілько плятформы Для худобы для клонів были крыты вогоні А для людей не было так не іхы просто не был выц а якє нщані были Значыт а худоба была в такых же были і стіны і і дворы было были ы ну так лишыли тыми выгонами а худобу пустили Набриґат мороз но як там сідит но но так не мали свій быти пяцик маленькых та як путяге так скоро но як кулея то Вітур такыйже якы ну суха він скоро не іхал до інє іхал єм настантіх хто жвікі Люди замерзали єм кажу річ люди і діти малейти замерзали Я не знайде мне іх дівали бо вначі мого нітого не было Але було вликі Што жы на смерт замерзли Ну Был так же на смерт замерзла З вашого села Я не знаю бы то было поід долгий то я не знаю з якого жытеля было Я не знаю де не Путиндівали тых людей ці так тримали аж покы приідуты то хтоси повіл ся штоси такє там хто си замер так ся так ми загала ся в поізітым та і позамерзали діти позамерзали Ада слухайте на такым розі без теплого вагону высло Та то неможливо захнайти то неможливо Шони ся бы представляли Я не знаю шо ми є вже загалі ніхто тішыл Выповіли же мали якыйси пяцик єчык мы мали І мы таку палили Помнок вывели на гору а ту палили як даху неє то дале дахло бо што ж там накрывали самы себе самы люд си де якій куле напихали по тым верха давали чы мі там накрывали отыкана ся была переіздка Коже свій выгон корали хлопі убивали Ну і што і зробили якысы стіны якысы і дахты як унич зробили ци ближе так не курило о том ґжюрася лицела ґміного ню на Крик так так Дагори осы з о віку Там были лямкы росли діти Они плакали синів ідо Бок не правдивий напришол рочу Ридля сторону Лемкыскє слово жоль мі за тобом жоль мі за тво Як одіжали з ріжной стороны лишали домы лисы і дзвоны О думко было в санданьку моім Же ся вернема южслом Ридна сторова лемківскє слово жол мі за тов жоль мі за тубу Чосы ми мают Нич ся не вертот Жоль превеликій всискоды мі серце Лем горе нашысто його забыты Залили в архів смульком на крыт Ридна сторо лемківскє слово жоль мі за того жоль мі за того за тов Зольні за толенациі ся ір више хочеш іди де хоч то што ти было внеси так і людми то такє переселенє было та было хоч якій барак Збити шыбти люди загнати наперепот найбиті што ся шукали не таку выгрузити серед поля выгрузити і так більше ти людей Бійти ся Бога І вышли люди ся рузичли по села і шукали собі хто за ден диво хто за два хто за три Де з вашого села ту розселили ся люде більше не в оряках Ворняка Підгороднє то хто куда Хто т на місци жей мил выгрозили як ту ани худобу господарта ды были не выгр як натвор глюди Казали што буду але нихто не хотіл єхати Але чомо не хысели фльовешут Вы повіли же бомбили там докувата полили хыжы Но але уж як тото ся скінчыло і што Пришло війско редяньскє ци як то было Вступило ры пришли рыдяньскій Но Патєн Голосовичов будут вывози на де нихто не хотіл відти може ся вечут може вычут вони далі далі далі таку до чого дішло Чути што буду вывозили буду дви возили ну а кожде ся затримал шо мож є може так муль Мож ся затримуют а то оно так не было Кожному дале фіру і хто мал діти полужыл дітей тамику сперину подушку і хліб в <unk> рік мы приіхали <unk> грудня на Семого Миколая сюда приіхали А скорше мы були т місяця на выбзарі нас тримали Вы приіхали <unk> грудня А коли вы выіхали выпамятате До пілтера мож можна знати тому што в пілтера місяці настримали в тім вороблику Ту што На початку листопада Вас привезли на стацию Вороблик так Скорійше Абы дві неділи єхали Веці ты дві неділи єхали на такій морозі діти і стеріж замерзали на то о огонах Мы як іхати лишыли троха бараболь векы поли взяли зобою і так ся померли на вагонах і капуште сіни лиш є на городі і картоплі як мама пришла на другій ден пу хліб чекайте Мо по порядку значыт Пришли яр <unk> р і Вы зачынате ґаздувати то як перше Та Гули окопы повыкопы нас люди загортали в надім полю були укопы Но і Але фронт нас не стоял но в тім цірям ся стоял пра Але стріляли і на нашы силовы не можна было най Курову выпести жебы пасля ся раз стріляли і все Были такы кулі по палюці што як там можна было і кілометер а вна і гуріло до хатів такі курі палюці були люде летіли гасили водою там тім землею кєдали жебы згасити ті кулі І зачали сте ґаздувати такій так як першы зачали і так само сіяли вшытку і так саму вшытку т треба треба было сіяти сидити бы тре жытя спасати бы дехто тобі даст і так єдно помідже другы і так выжывали докы нас неє переселили Кожный ішол до Так як нас будут пят фамілиі кожный приміщувал ся єдно до другу Бо односили о не вижнити людину з хаты Но і так началь тобі робити Врат сіяти а та можы буду відбудували а вже пришла в Осінів то памятає тошы што говорат што будут нас выселяти будут выселяти будут выселяти ціу вытягали ся што може є може є ну але пришол такій час чы пришли памятає пришло двох по фіру дали іщы і сідай єд най хлібо не дале взяти аж мама на другій ден шлий хліб Нату закрыли а пришли мама на другій ден туже картофлі купали на городі выкопували капусту вырубували вытроха выкупали што взяли як сказали жы не выізджати нашо ся копати Ци были даякы люде же лишыли ся потім як ну выіхали але были родины же ся лишыли Яжу як памятают но ты дві жінкы сєрычевы о мами писали што писали покє те писмо пришло а потім чорне іх выслила Як то вони ся так лишыли А мого брата хрестну маму то она тоже приіхала на туда до вороблика на вокзал на дуже хтіля додому же м хтіла ся вернути і нела фіру фірма над Поляка Іла на фірі назад і Полякы з Ена ці Полякі ці Кіпандере ці хто был не знай і під мощом іх побили Ото вшто зобрали І Поляка забили того фірмана і єй забили Бо но єден синту выіхал а сестра і тато і ся там туда де на німецкы териториі де нічы не знає куде они там є Она думала же якоси іщы і ся верне Но также ся верне Мед бы поідла в ноці верди тихеньку тай там нихто не буде знал но зостали і під вощым забили і в нашы най багітне кызали були Ог і то фірма нас забили і забили а то забрали ся было на фіріз А хто то был хто його знає І хотіли іхати нихто не хотіл іхати Думай може так перейде може перейде я то так не було Памятаєш перев напрічля а потім на вокза на воробли як мы єхали то будут чытери вагоны конів В кожным ваґоні был <unk> хлопку в коня коні люди були поішы до переді і зло свого села да То были і семнянкы гм і назад були люди а в середині была худоба і коні І так пожетамным вороблику Як мали єхати цапали тыме вогоном запали гет назад гет назад покы ті коні не ви не вицапали назад По тым коні відчіпили мы поіхали коня ся нищыли чере богони конів штыри хлопа то най тво недалеко той хлоп был туку тых конів Най ту Лечыв Ялиховича жывціде Но ішо і хлопів побили Хлопы побили коні забрали і повсе Побили то як на смерт Но а як же Смерт осі не вернули Побили на смерт як коні забрали Страшне То же коні забрали то зобрали О най были бы тых людей пустили Што ті люди винны были ничого ну але то так не было Вы повіли же ваша мама пекли хліб та коли треба было ся выберати та га Пекли хліб і Хлібы жебы вымали на дорогу та І акурат товды пришли же пришле пура Да мри был тоты віз пригнали під хыжу жебы ю ся выберати І жены не чекали покы хліб спече но ни мусіли єхати корову привязали до задуры і так мы єхали Аж на другій ден мама вернули ся назад до хаты то же виділ лиш же Полякы на полю куп картоплі купают капусты рубают там же там дочкы скєдают то доли сухі Як мама вернула ся по хліб ниже на другій день прихід І мама іщы дашто взяло на што могла взяти І <unk> хіло минут Пішкє іти Ядатий хліб тай пришля Вам зо хлібом можна оповісти при жду О еч більше нічого не было Як ся загнали в той тый бараґі худобы і коні і люде то якє може мож набуло Там тыра місяці мы там були в роблику та міці А люде даякы ходили до свого села но такому близку дашто ся Но але мы не знали куди будем єхати боже будем завтра вже завтер же завтра і так місяця нас тримали альдужме цит Вас привезли гев <unk> грудня <unk> р Миколаю якій цю родбул страх Ям дуже было тяжко цьому дале было та гутале А ту высіли і хто ся нами займил аж ніхто Котрі шы жінкы кав бога вірували то ся приходили і дітей зберали зберу як жінкы приходили зберали дітей і так брали духатів змерзало всю най до мене пришла яка жіночка каже худи дитину бо замерзнеш а я кажу Я не піду бо маме нима О каже мами нимати вона не піде хоц замерзне Ну а як єм могла піти Мама прийде мы не нима де бде шукали мене А де вытучы коли де бы вас привезли де На рампу выгрудили на тым кінец і точы нами не займал І было в зимі <unk> Миколайда В тот ден коли у Липівці был Кєрм Шхереси коли было такє свято а ту єден з найтяжчых днів жытю Пішли выгрозили нас і в Чужыні і не знати де де ся обертай Як му селах ходили ми не тягнули запрошеным хлібом по снігах такых голов ден хто дал а хто псац пустил так Пішли сме на тягвальню тетю на цигалню Рубил де найтяжша робота была выкуровыше кус притягнули в тым орали той коровою набыва і законя і за коровы Тонґєнты потім накладали на нас божы ті континґєнты якій давай давай де поли подавали позарваниті хто знає куда ні чым сіяти нічым дворати або аво то все доплюсовували і давай сого поля континґєнты і мама бідна так або субіше лишыла або є і так потім то здавало державі вы такє тє жытям спочатку Рубиа троха в Лігвоцпві а потім пішла на сьогодны То выжыли в буроняко Вы пішла на того пішла за месю дальшу до невістку <unk> То за місцевого хлопця Никола на цього дірб Елько тиж робил там рок і они ціле жытя жыли ту і де і робили ноце вольні та І вы там робили Што в ру як же підрисли Выця го відносила што можна было на того Юрбы носиляция выє по <unk> по <unk> тисяч на ден Єницвы Серця в руках підберала ідала з форміда Бігала о тако не буду ся час нач пообтерати повдула вс шо і далі вюл і віл Выйшла замуж А ся б троха поробила потім пішлял декрет А потім я пішля лже Было вдома потім ічыл іх попалкі заварів пролежал сім років за сім років мам січ операциі і мні сіли ся до троі дітей а потім віже помер які ся на кунтерный жывотник Я там проробила до пенсиі І такє моє жытя Мам ічыґєшовы троє і нічыґішовы дрогі Бу так тіхали же ся вернеме же ся вернеме і обіцяли обіцяли і так про але хто обіцю Єдны другу самы собі обіцювали Ци як тішыли семы тебе Удакы сві сходили ся так мыдем ся і поідем назад поідем так ся не стало Споминали і плакали але што то дало нічого не дало ми рік то <unk> рокы нашо то было нас рухати свого місця як там діды прадіды были нашо то было рухати люди Тых сюда тых ту да нашы то Ней будут люде жыли так як жыли Самы спокон світа там нашы люди і неі было бы были Но і на тім дорогы слухаче очывидно завершыме наш цикль о селі Липовец Дякую пані Мариі Борґіян з дому Варянка же тілько нам оповіла Дякую тиж вшыткым хто зорґанізувал подорж до Липівця і прятаня цмонтарів но і прасям ся з вами до пані Мариі до Золоцява міста на сході львівской области запровадила вас Анна Кырпан Оставайте здоровы до стрічы за тыжден