Words, identity, emotions
The archive of
Lemko radio
About the culture, people and places of Lemkovyna.
Podcasts, conversations, memories, music.
Ep. 277
70% #277 - Мария Бойко (з д. Войцьо) і Анна Грешко (з д. Фучыла) з Тылавы (2 част)
Episode description
Споминаме о селах, якы нашли ся на леніі фронту в часі Карпато-Дукляньской операциі: декотры сут і днеска, а декотры, як то Вильшня, Смеречне были знищены і уж не одбудуваны доднес. Был то початок кінця лемківской траґедиі. Люди, якы стратили вшытко, люди, якы виділи з близка смерт, або пережыли смерт близкых, якы перебыли страшны боі, кус легше было нагваряти іхати до Радяньского Союзу. Але і так за першый раз вписати вшыткых на выізд нияк ся не повело…
Automatic transcript
Витам вас дорогы слухаче при мікрофоніі Анна Кырпан Внеска продолжыме бесіду о селі Яла ци Тылюва якы місцевы Лемкы повідали Для належыт центральной части Лемковины при давній дорузі котра проводит одкурус напрез дуклю на словацку сторуну до Свидника і далей на полудне Уж оповідали сме же тота другы туз гідна бо переходит през карпатскій хырбат в найнизшым місци Давендавна тотым угорскым трактом іхали купці зовшелеякым товаром напр везли з Мадяр вину На тым гандлю вином колиси ся і підняло і розквитло містучку Дукля Єднак минали рукы і місто покус тратило своє значыня В столітю оно нераз горіло окрем того стало ся так же вшыткы желізниці проведено в обхід Дуклі но і так покус покус і перед Іном Дукля зробили ся уж цілком маленькым провінцийным місточком повіме жыґівскым місточком было до <unk> процент дуклян належало до того выбраного народа дакотры з них в <unk> році выіхали на схід інчы О інчых позосталых мы оповідали тыжден тому серпця <unk> рока приблизно <unk> Жыдів з Дуклі Яслиск Рыманова і Околиц а медже нима навет маленькы діти были розстріляны в лісі медже Тильовом а Барвінком Тыжден тому бесідували сме о німецкой окупациі о тотій траґічній сторінці жыдівской істориі але більше бесідували сме тыжден тому о тым што ту одбывало ся уж за два рокы в <unk> укарпато дукляньской операциі а властиві о тім як одбыла ся тота масштабна екервава баталія на жытю мешканців лемківскых сел Дуклянщыны особливо села Тыляла бо о нім власні бесідуєме Пилява то на Краків і на Варшава а єднак Тилявяне мали своє село за центры світа принаймні світа лемківского Мешканців меншых сел якы лежали дальше од венґерского тракту а кєд брати Тыляву за центр світа то лежали як бы по кутах тотых мешканців тилявяне называли погрідливу кута Кєд бы поробок тылявы не міг суй выбрати тылівской дівкы і женил ся в якымсы з тотых меньшых сел о то уж бы берал сой найкрасшу і найбогатшу Такє дівка з тыльовы кєд ся выдавала наприк в Смеречни Висню ци Ропіянку то не за кого буде Єднак пришол такій момент коли телявяне жебы ратувати своє жытя мусіли ити до тотых кутачів якыма перше кус погуржували А было то восены <unk> рока коли зближыл ся фронт І было ясне як Божій ден же він нияк не омине Тилялови Но певне дальше од той стратеґічной дорогы села то може фронт іх не зачепит так сут думали Тилевяне і думали смусні але бывало вшылияку На полудньовый захід од Телявы при самій границі медже горами медже лісами лежало маленькє село Вільсня Але тепер юж го неє Зараз вартот прочытати фраґмент з книжкы Байкувый Світ Миколая Буряка а а а а а а а а а а автор сам родом зо Смерічного там пише о добрі знанім бы сусіднім селі Вільсня Был быресен Новисню дарила німецко артиллерия тотам было вуйско ґенерала Баранова окруженый через Яньскы вуйска порвали окружыня і пішли у лісы А на Высню дальше была артилерия Горіло кілько хыж а в єдній з них згуріл жывцьом Ваню Бурьок бо был тяжко хворів на ноли і не міг з власной хыжы втечы Люде в тім часі зо страху поховали ся диг до ниг і артиллерия втихла в тым самым дни О тыжден пізнійше надышол правдивий фронт Выступали радяньскы войскы Артилерия была з обух стурін село горіло люде втікали в лісы а част них перешла навет на словацку струну дужы з них были пораненых і забыты А худоба куні вімці то всю одкуль згынул По фрунті люди ся повертали до села але выйсні тяжко было жыти Бо юз ім кромі пару хыж котры не звыріли нич ся не зостало У нас в густях Гнеска Мария Буйко з дому войцю яку чули сте і тыжден тому пані Мария вродила ся в <unk> році в Тыляві Агнеска Мешка в Голицю коливано Франківскы Она власні мала быти в тоту страшну ніч всні але чудом уникло того Як а послухайте Баба Нибы жыла вуйка Звуйком быти де баба дідо на маятку лишал стіхтур найстарші сини І выни жыли там І вже як то мал фрон надходити баба што з язде знаючого зібрала собі тлумачок ляхы такы што на смерт Но такій і так єм си запамятала такій тлумачок хустині білі было завязано ціл кустині ці І перед фронтом свець пішла до Вельхівце бе ся там буде безпичнійше цішо а діду же был на ногых хворий ж міг такід як ономено Дід был Павло ґубик Павло І баба пішла до Вельхівци была там Кули вже такій близко фронт а чому баба пішли до Вільхівци будцей вуйко він мал жінку з Вільсні Іуне нібы выбрали ся до Вільсні бо шы там не буде фронту бо то так ніби як би кажем кутяре так не тош у нас головна була траса Казали што там фронту не буде внив зому де позаберали ся і туда пішли бы ту фронт перешол худобу і коні все І приходит тета знов мами мойой сестра І каже до мойой мамы слухай анцо Дай Мирисю до нас бо ту буде такє певні страшне абы ся не бояла там буде в них в безпеці І я збераю ся Ня зберай ся так закомандували ти так ястетов ту з Вельслі пєшла до Вельслі Тамме Ябуля я знаю скількы днів може з тыждень ці тілько і той вуйко Андри свою родину мысі там увельчні Але додому хоцю страшні Та хоцю домів нема рады нема приходит баба з Вільхівце приходит і з тым тлумачком туда до Вільсні і каже же єде до Тыльови ся подивити А я кажу бабо я хочу з вами додому візьміт мене а баба каже то хот І уціна тота луйкова жінка Параска што звідти з Висні походила каже та і яйду сипу двити І мы всі три то так через камін через гуру пішкы смо іщы пішли до Тыльовы То мы пішли в ден по мойому відразу тоі ночі Там нападає якась партизанка ци шота там завязує ся страшний бій В Тівечни нас в Тыйові щы ничого тишына А там страшний бісі завязуєш село горит Товды коли вы выйшли од тамль Но як я пішли дотому а вни всі там гвесни а я з бабу і з уціну пішли дотому І твоій женоці там чує ты завязы ся страшний якій біди якась ґальтуру вказулиш ото якто што то Німці звідкіс там што ся взяли там не было ні Німців ні Як тото туркы розказували што были я не памятают То було ніч і село вся горит а вони всі полягали вже спати вс опурзділа не спит Дух Ваша родина та нашы і другы вельяни гріх Вільслі і моя родина і тета нібы ташы там жыла хы Вильслі І тоты знов луйко шостиньово пішол сымал трьох хлопців і луйктом з тыма хлопцями і ся і тут крик горит гы село горит а та горит В ним цім были як спали в тых ґацях діцін і так ся выскакує і не знают куда тікати куда іти хто там же ніхто нікого нічлукав ні Выскаку не тікали Один сын той єден той володка Не тримал ся купы з нима лиш Вискуців і булуни ті всі там далеку ліс і всі той ліс потікали а він ци з ним втік з ними в ліс але полем додому дотилю утікати О і так його там білоців сколком ці зо стрілили тішо Такій його там на тім поли серед того поля так його там зыбил І хто то был Німці ци хто тото Німці і Рускій партиі не мал же тепер кого спитати тото не раз говорили розказували як то суту уносіт тоту стало ті не памятают Як тото ся стало до фронту іщы товды не было Нас в силі в Тыйовиси не выізде і іщы руси были далеко Но так далеко ну не ле дальше в нас в Тыйовиси того не было о І туты вже рано в ден Прилітают же ті другых два хлопці вуйкові і вуйко а уціна булетами І тогди розказуйте Ей головне што кінь Кінь з того страху і він знал куда і кінь прилетіл додому до Тыльовы І кінь прилетіл А ті всі выльсняли і то нашы тета іх Німці на перед себе і всо чуда на Словакы іхнали Я зна і загнали ци ці выни самы ішли ци жолну тікали бы же повороту назад не было лиш чудано перед себе на Словакы вони всі были на Словаках Ого они пішли товды коли в селі так і ся робило Так так Коли ся то робило І тут од якажы і нашу вуйку ті хлопці приходят такі знайте якє то все поперестрашыне якє і розказут што то бы што і єдного синони і одного сына нема і не знаю де іщы Яка то она єст дуля чловека Ниґде не можеме єй знати наперед І часто наша лоґіка ту ся не придаст бо часто чловик втікат од явной небезпекы а она го найде найбезпечнійшым на його думку місци Потім оповідала нам пані Мария Буйку з дому Гуйцю А хто слухал нас уж скурсє першу передачу у Тыльові тот зна же она мешкат гнескы в давній столиці Галичыны Галиців а походит з Тылявы в родині Андрия і Анны Вуйців якых в Тыляві называли ксынины было <unk> діти В <unk> році уродил ся Ваню в <unk> Петро в <unk> Мацка в <unk> Владик а в <unk> наймолодся Марийся до якой гнеска сме пришли Мама Марисі Анна походила з родины Ґубийків якых в Тыляві повідали достаранкы А єй баба мамина мама родом з Вільхівци Вшыткы тоты села як видиме были звязаны медже собом і праві каждий мал в сусідніх селах родину Зато в часі фрунту найчастійше втікало ся до близкой ци дальшой родины но а коли родины уж не было то уж де ся дало і барз дуже телівян в часі фрунту прибывали в селі Заладкы Тыден тому пані Марися о тім уж оповідала по фронті вернули в Теляву не до свойой хыжы бо єй уж не было а до хыжы Уйка же стояла при краю села недалеко дорогы на Далю значыт хто ви там вернули до села і мусіли быти навыли там віка бубіси там в тій під лісом тій хаті А губі звіла а ґубівкы згоріла Ґубівкы згоріли наша хата всі всі хаты тоты погоріли Бо то было все при купі То было все прикупи всього рі дорогы слухайче зас прочытам фраґмент з книжкы Байку і Світ Миколая Буряка де сут не лем вершы але при кінци доданы і цінны спомины Миколая Буряка і одпрошу фраґмент о ріднім селі автура у смерічнім Е вересня <unk> рока зближыл ся фронт Зачынала ся битва о дукляньскій перевал котра смерічне змела злиця землі За єден ден згоріло ціле село Більше сяст згоріла од кулі а решту гітлерівці специяльно підпалили Люде каждий в тім што мал на субі полтікали до ліса але і в лісі не было спасіня бо коло <unk> люди зостало раненых і забитых Удоба яка в селі зостала была кулями выбита до ногы так же нич жывого зостало Фронт на єднім місци стуял барз долгу так же люди в лісах не могли ся укрывати і перешли за границю до Чехословациі І пережывали в селах Біла Вежа Тажлин і Уртутова аж до вызволіня <unk> січня <unk> рока Тоты села зостали вызволены Німців погнали дальше на захід і каждий міг выти домів Выюжнаты дорогы слухайте же николи не беру інтервю <unk> процентів Лемків же были выселены в рамках Акциі Вісла Но не мам якысы табу але то роблят просто моі колеґы моі радийовы товаришы особливо тоты же жыют на заході Польщы Але гнеска по ним фраґмент такой бесіды яка гнеска ту барз пасує Але она фактичні не перезначала ся до радия фактичні так не роблю бо все звідую чловека ци можу то дати до радия Але надію ся же пані Анна не сметана зо смерчного же мешкат тепер в Любіні і тото выбачат Але цікавий тот фраґмент наша бесіда тота одбыла ся в літі рока в Зындранові де познакомилам ся з пані Анном думам же тот фраґмент добрі дополнит панораму подій о якых внеска бесідуєме Вы тепер повіли сте смеречне было зболене Ра то бы з єдной стороны были Німці а з другой бы там єст долина Тугора і ту з єдной стороны были Німці войско німецкє другрусиньскє войско Як оні Нобелі ся война стріляли до семе і тоты кулі падали на смерчне хыжы были деревями і слово покрыты як того І хыжы ся палили і мы з єдной хыжы до другой сме тікали тота горіла до наступны і так же ціле село згоріло І мы так мех тікали до Вільсні то за смеречным єст Вельсня І сме там гтеклі потем і там вшытко горіло так само там того із Вельсні мы сме так само і худикы то цілесмеречне мы сме на Словакы гас ся достали на Словакы а смеречне горіло на нашу другу матку біжу То было <unk> жесня Смеречне голіло <unk> рік То горіл Смеречне Я знам же власні товды вступила совітска армія од день так оні тото ту скорійше вступили і оні ся власні так били І так хворіло бы некотры уж так фальшуют гісторию я навет спыткам смеречным бы там каплицо з той я таблицу памяткову поставила то фальшуют же рускы знищыли смеречне Неправда то ся были ани Німці разом была война і оні як кулямі стріляли кулі подалі на хыжы І так згоріло смеречне І звельсніме ся до сталі аж на Словака де дах селю Ту зараз за барвінком ижній комарник комарни ґітам іщы дале ту якє другє Высні комарни ґіщы аж гет поближ ближе Свідника тоты терены дале за Свидником ні ту уж докладні то уж тоты ся не І мы сме як тети то мы сме были до зимы І в зимі перед нашыма святми рістяныма мы вертали сніг был гор і мы вертали Знам же я мала мы стірі рокы як смеричне горіло і мене назад вешлі Санками Моі мама в Тяжы были Баба там бабу забило смеричні Ту было страшне же і выгулі тоты доліна смерті та ту ся называют тоты землі Ропянка велісне і Смеречне то єст доліна смерти но а героа Юля тамі так але тоты там были в тыж великойны але до той доліны смерті то ся залічат во сні Ропянка бо то цілком было То так былі товды ся спалило немо бы смеричне ХХ жестя Еґепида Выд сня гепа на другій ден бо знам же мых тіка еліта міщы не горіла потем на Словакы і зо Словакян мы ся вернули смеричне было спалене там было так же Чловек на чловеку лежал так было там верталі ся іщізанім того мою бабы тамтілько люди там таблиця єст котры в смеречнім згынулі Але лем што мы памятаме люде а решта то но ну самы стары люде погынули мы не памятаме І мы ся освядли домшаны Момшана не была так спалена там были хыжы там не перешол такій проґестільову Аж тыж так хыжы не были попалены тыж стояли дуже бы отико не было же ціле село не было запале іщы ся лишыли так же іщы ціле село не было спалене тамку спалили в <unk> році партизанткы Украі партизантска польска Одні Повідам як ту повідают же то украіньска банда спалия а то спалия польскы партизаны А так перекручают тоту гісторию же штоси окропно але то <unk> році бо то такє было і наш домшано є того І люди ся по цілі словаци так то потем повертали ся вшыткы єдны поіхали на Украіну в <unk> році зомшаны і для того были хыжы пусты І мы в єдні хыжы ту три родины были Налі уж потым так кажде хотіл ся осідлити уж сіялі уж бандуркы посадили но і потым тота акция Бісла пришла же нас захід <unk> році в черцу высідлили на захід Але смеречане осібно не іхали товдиляк тилівчане як стільовы тыж в черцу але інчыма ваглонами А смеричаме вшытко і вшытко вывезли там в кєрунку Новоґарщетін там І мы были самі в селі то назвиско моє родове куцирка І самі з селі сме были высідленым діполяками а на другім селі Были дві родины смерецкы то дві родины то было кілометры а потем до нокардут сме мали там де худикы то <unk> кілометрів І так люди пішком ходили ровером жебы ся споткалі бы ся глядалі ваґонами нас везли так розшмарили тых люди Як перед ним мешкам там в Любіні бы наш щеціньскє высєдлили і я там і по тем як моі мама померли і нашы ся припровадили на Дольний Сльонскы мы там на поможу мешкали і так же я ту люди так не знам ту колюбіна мала великє скуповіско люди Бортняни барз дуже было так же то оні одразу з ой до церкви ходили по то так же знам же Стильови і згорови дуже люди выіхало до Америкы Дуже телівчан выіхало до того стиль є Стильове до Америкы Шкалі в Маломіцах Любіна Любін і Васні выіхало і То была Майцянка Анна сметана Но а для тых хто нас не слухал аж тепер влучыл підповім же бесідуєме о фрунті о подіях по фронті і выселіню в Тыляві а тиж бесідуєме кус і о дооколишніх селах днеска сме в Галицю в густях Марісі луйцьо же поможу ма празвиско Бойко і прошу єй оповісти мі як выселяли мешканців Тилявы Єй доля подібна кус до долі нашой родины родины Моіх діды і бабы они тыж вписали ся єй хаты яко перша рата і тыж завезли іх село Ахтова Спочатку вшыткых привезли на стацию Людминівка то на пілночы Миколеєвской области І так бы повісти на самій границі з Кіровоградской областю і пактивці і замешкали переважні Кіролоградскій Кус Миколаєвскій области і барз дуже іх одтамой пак втікало до Галичыны Може в тім оповіданю будут даякы незрозумілы для дакого слова бо не знам хто нас слухат як Украіні то знают та може австралийскы Лемкы слухают та до чого можут не знати Но то повім буржуйка о якій споминат пані Мрисє Ту мали такій желізний барз примітывний пецик такый ставляли в ваґонах якыма везли переселенців Но і посадка посадка ну од слова садити То треба повісти же в степах Украіны особливо на сході на полудню де вшытко такє рівне рівне і фурт вієй віє вітер то там специяльні садили такы долгы долгы долгы ряды дерев то был як бы такій штучний ліс але барз узкій може на якых три <unk> дерев якы тягнули ся вздолж поля на піл кілометра на кільометер а і іщы і слово ксьондз нот готу східній Голицині ксьондзом можут назвати хоц якого священника навет православного мото та прі вшытко знате то просиме слухати Говили ся Сталін і з тым о мы єдмо шы так так так так так так так так так так такы як сказати по доброму самовільно Чо нас не били не вганяли си нам но а потім другу туру тіжы вже єхали в <unk> цим од як вуціли ті всі Ну то най буде выни несамовільно єхали леж іх примусово выганяли Інжы і не звали брати єй і лже хаты палили же хаты палили як полячы хаты Полякы підпалювали хаты абы ся Украінці гет зсупали Збыткы робили і в Тыльові полили Нокали та одказали же того зворіла того зворіл же вони палили Полякы они вже робили збыткы а якы то были Полякы то были тоты Полякы же Жыют в тім селі Е нє нє не втішыл но в нашім силі багато Поляків нашім силі раптом был єден круль шбу полністю Поляк шуни святкували польскє свята своє я нам ід не знам ци они Ходили тубо тагыйка была моя товаришка Я там до них ходила такєм си запомєтала же бо гнаси нихто ялибку не робил хаті на різдво різдвы яличку не прибрали а выни подякы бо знай так памятам же тота єличка стояла в хаті на тій єлиці Были пубішені червоні ябличкы тыкі кутістиян кутістойонстоя то яси тото єден той пояк а так ся был од нами пубішыны місяныш небагато але было тоже мойой мамы нібы такых дідів Дідо а сестра Дідо маминого татар сыстра было віддана за поле като штыльмахови будит він был Штільмах што шобулы лісниці то были Шыз там пару такых было шы але вони не святкували ничого польского так як мы все знами і в нас нихто не знал ниякой ворозьбы шытытам Но як знал ворожбиню тому розумліні не было ніякой ворожнечы між нами між Поляками Были стосункы такы прия приязны приязны я такого навід ничсю не о знам не памяти То Вы як бы ваша родина писала ся выізджати по пугріли хыжы ци то не тілько мы нашо то так але вася якы як вас было Та всі іх лем єднакы іхы нозели ако бы єдны писали ся другы не писали Тоты з же знами ішли писали си а другі ся писали швид ся лишыли котры мали де быти дым іх хаты ся полишали мали де быти тай тоты ся лишали або переходили на польскє А же были такы люди же перешли нопольвували такє гономы люд а от наприклад ґубик такій был ґубик тото же мого тата до рідний брат шоуни перешли він цілий час з пудяками мам звязок Він цілит ся з ними з тыма Поляками і він перешол на польскє і то же отвни навіт же потім ся ся поріднили бо круль той один Поляк же у нас жыл круль то же того круля сын сілженил ту доньку тріку там же все пішло так Короче жывни пынині в сітам але повідте што значыло перейти на польскє треба было записати ся Полякам ци явно а што си записувал чыло перейти на понотпы Як там переписал ся По як ци як Я не знам як то жы за чол до костела ходити як дуда Да і як ся лишыли то там всі ходят до костеля котры си лишыли він цілишом тамі тамі жыє Жени жыє был же помер Але ся родины ся лишыли і так же там ся лишыли піддавали пожынили і все значыт можно было записати ся же ти появоя туж суй намашной там вывозыти сых люди Но то ты не маш до того суму нах можно было зробит так мож ме было зробити Але лем єден чловек так зробил Но я не зм зыківку я не зм Я того не можу Але вы так і чули Но і я такє чудо такє знаю за заґубицька бы ту ґубицьок там як разку над з ґубівкы І моя родино мі там постия ним нику не влязут як раз тота ганят шу за крульом ту єй тату він щы якы Ну же ся куди скорішыш ся до фронту тото він такій был знайти як вам сказати діловий Він Іванничний Він не там господарка його не дуже цікавел а він мал донькы синоту ниті дівкы робили на господарці а він так все в дуклі там от отикій го такій такій він был І він мал ніби з тыми поляками той звязок Є так вінже і лишівці з ними з тыми Поляками Жінка його добула та і він Поляків на Леполька єй стріны на та родины вся выіхали же они не были жадны Полякы а же просто дівка ся оддала за Полякы а дівка ся оддала же як ми выіхал як мі ся перепис ага юкы ся одда по фронті бы мы же поіхали тоже тоту погляду товды Тоже потім они ся лишыли то потім но і выповіли же стосункы з Поляками были такы нормальны дбальны люєні н не было ниякой ворожнеці між нами Нє Та де То тоты Полякы якы ходили полили хыжы же голавы ся выберали оти зміст татці звідкі ці здуклі ціздовці хто там знає якій то нє то не нашы не тилівскы та хоц в тільовій якажі іх не буду то які сюжі З вашой родины вшыткы были пересылены до ряньской Украіниці дахто лишыл ся в Польщы або може на захід был выселеный нє Вшыткы были пересылены зашыткы были пересилены Ны Нияк то і вшыткы до Кіроградской области до той охтовды той тов Тотовды кілько вам было руків но то тілько мі было девят же было мы як раз я і сля же мы мали тыл дой кляси я перешлям і як раз Лже вересень мы іти до школы і мы пішли я не памятам ці єден ден до школы ці тілько і тут же фронт ці наближал же близко І так же мы до школы ходили не ішли так же я до <unk> до <unk> клясы там же не ходили лиш другу клясу скінціли там ну і в шо на тім мог туж Бо мы выіхали з стильови <unk> грудня і вашы тоже <unk> грудня Як нас вывезли Стильовы як дуда смут пріхали в кєруградску обу а вы можете оповісти як то было як вас вывезли як было же назвы возили Мы єхали першым першу туру то всіх там я знайду к закликали до ґміны ы ґаздів О і там запис выписали во всіх ціли родины выписували тоты евакуацийный листы з цілой родины Но і сомы так ніби як по злоді єхали першы першым тым Но но та яз не знам як там же тілько то потягнуло цясу Але так знам же нас звезли то было же то грудин ці листопад листопад был листопад Але лже мороз і сніго можы і грудень бо снігом же дуже курило пригнали Полякы ы ноякы дале польскы фірманів фіры Полякы і нас на тоты фіры погрузили як погрузили Там взяли ляду якы там ляхы могли до той лады піти і Перины там заголовок ну і курогы Тепер єй слухайте як нас везли Тодо вы повіли же люде но так бы самы но во не або не мы самы не хотіли Мы не тоже самы хотіли бо потім то же насилу же другым тым є лже выганяли а на мышы так як по зводі пообіцяли ш нас привезут сюда обіцяли всякє добро як бы самы хтіл нотал то ну то мы по згоді не то шуму сово а по згоді писали ся так Івезли нас до тотаґя памятом тоже так шо місі лише люх памяти Як нале на той віс нас погрузили погрузили ціяру ляду а то страшна была якась курява мороз і ляду так позыли ззаду А нас ся было мамина мама баба абже стара же хвора была захворіла через той фронт о а я мала І нас обі так як то лада ззаду вышше а нас так за ту ладу плицями положыли І зверха нас накрыли єй якусь ту но яка си кляхтат лахту в якусь там Оту плахту накрыли і так нас везли Так нас привезли до вырублика ворублику Я не памятам ці <unk> ці два дни сме были Памятам же сме были тіж ми ноцювали бо мама моі мали там знакомого ворублику він пришол нас забрал і мы в нього ноцювали І потім нас же дали нам ешелон туварняк Товерняк такій товарняк шыб з вікон без двери без всяго В зимі в зимі в зимі морозы куряла Напереді вагоны З людми Там в тім вагоні Не знам тілько нас там было же но наша родина вуйкы і мы Не тільку чоловік а ззаду худоба была і так нас везли Зробили ні ви як то так з а звідкід доськы были Ти я не памятам же зробили такє пріця І на тім пріцю Е мы я не заюці всі Але я і баба знаю же сме спали на тім пріцю баба під самым вікном під стіном А ту то якій казиматы дулы тым якжу ся і морозом Мама моя цілу ніч не спала ці то ці нічі ден як там коли было сиділа бы за тото вікно залжыла цімо з якымось ляхом бы на нас ціом не курило Ну а то поізд єде то здрає І мама так сиділи коло того вікра і все руков затыкали то вікно аби на мене і на бабу не дуло Моя ся як єхали де де ставали Я знайте як то вагоны або стає або як рушає бы дали тоты буржуйкы лиш поставлят на ту буржуйку шой там варити ці молоко кєпєтите а то як вдарит все пішло порозливало ся Мому братові дверями як зысували двері руку розтаращыли Не ма чым ні завинути ні пулікувати ні і зыма Боже Боже То тото просто я кажу І тут в майзі в кінці і ту баба наша померає Увагонів пойді померає баба І то же нас привезли на остатню стацию на Людмиловку Же на Людмиловці даст там выгляівска о гын то може Миколаівска Людмиловка я не знаю жы знає як але то была Людміловка О і на тій Людміловці нібы мы чєкаме шопа мают по нас приіхати в фіры же нас розберати по кулоспах А бабу были доськы зробили з досюкы труну і были іх знами ксьондз і бабу потам поховали в посадці на Людмиловці Просто по садці бардювали не было не цмонтаря та якій цьмонтер де там взагалі на тістациі навіт чуть хетів не было ж так далеко там видно было Баба вмерли удругій в потягі та приігали і ся кулийом як і напивні был же сму приіхали на Людмилоку для так памята шу бабу уж там хоронили я ся якысь такій шок дісталям шо м негодно было приступити шу пішла ме гет такы пішлам і пішлам найде м не було як аж потім як там бабу тім засыпали аж жыта Я думам же каждий Бышок дістал та в тым припадку бо такы обставины і зима і так дальшы мала дітина і то просто штоси такого же такє Повіли сте же был там і якыйсий священник был священник напевне Може і наш священник іху тисю нас правил Ну православный блайы То был священник як мал номено Ци можем Нє ви не знате але то был священник який іхал з вами знами іх разом разом єді мал бує Нє ни увагу ні в єднім поізді в єднім Єшелоні З кым з кємось хтось там з кымо звін єхал з яку зродину мусіл єхати і він похоронил і він похоронил бабу на так похоронил там бабы Баба баба Як мало номену Баба ґубик мрія ґубик мамина мамина мама Вона походила з вірхівци А в тым часі мало десетків кроків Знайти ку она могла мати років ну верх <unk> так як думал Приіхали тоты фір і товды давай всіх розберати то по тікірлоградскій там по тім районі то розвезли кого куда кого куда по всіх тых колгоспах І оттам наприклад де гавриякы были бо то была ахтова і зараз ахтоу старуком так майже вкупі Старуком был богатий кугостам буты і баштаны і пцьоли і все жебы не жыли добрі А тахтова там ничого не было Же така была бідноташы я вам не можу сказати як мы там бідували ті ті охтові о Другій тоже бо то оты а хтова а то я не знаю там писало ся якій рейон то был вікязівскій реґіон а това вітязівскій район было Та Вітязівка Ту но так як я памятаю штє было і сели щы якіс навід ін місто бо через ту вітязівку мышли там было село Софіівка там потім мій брат перебрал ся жыти што мы ішли через тоту вытязів од Софіівка то же вони там так жыли ім так так так так так так так так так так так добре было кого збогати і заробляли но ним слоншы были добре А меже в тілах тові то так бідували як выві тати і мамы пішли робити до куголоспу тати і мама пішла до кугоспу робити І сестра сестра пішла сестрі було єзнай ці было <unk> років не было То же спочатку там навіт коли бы не было мови там пару тых волів було то б вона ся брала свою вышебрали своі коровы своіми коровами там робили лорали тіжо а потім вона тыми волами робила Той брат Петрошы Не знаю што нібы старше від неі што він робил но той молодці ту ничого не робил і я обіжю А Ваньо был Німеччий Ваньом же приіхал туда до нас з Німеччыны То вы пішли в родяньску Украіну Без ваня Безваня А як то ви пішли безваня бываню был Німеч но але другы родины то чекали тых же майдерытали джекали другы родины то бы они вже по тому приіхали Він по тому же приіхал і приіхал з тыми же вже другу туру приіхали То він як раз з тыми і приіхал а я одфучыли вучыли о і остак ся довідал де мы ся він як приіхал в Німечыні то він перше бы влучыли бы вже не мал Де бути Та але чекайте але чом такой не дочекали сте ся а як мегли ся дочекати вы повіли же выєшли по своій воли же вас не выганяло війску Но чом не зачекали старшого вашого брата што ме лише нієдны Й наша догріє нагайте Я товды до чого не розумію Бо я знам же барз дуже родин было такых же повіли жебы они уж ішли а они повіли же они не підут бо іщы діти не вернули з Німечыны будут іх чекати а товды будут переселяти ся А вы переселили ся выповіли же вы ваша родина переселяли ся же іщы вас війско не выгеняло же вы самы ся уписали То чом же вы не чекали старшого Сина О то мі цікаве як так лишыли во не знатя ци приде ци не приде як так з чым то было звязане же не почекали а так летіли так понагляли ся до Совітского Союзу Ци може так любили сте той Совітскій Союз ци вас няю бе іде так знали Што Соєтскій Союз не так же зрозуміли бы знали куда нас везут А як ввазли як всів Як всі вуйкы єхали вся родина єхала выни не мали никого німечыни тілько наш ваню был Но то што бы мали ся лишыти від них Ак по перше ті хтось там знал якій закон або што Тато не тыко ме і Кырпанів Микула был з моім братом і Мочків был то всі так приізджали по тому по тому приізжали же Хто там де знал што як о наприклад димочків то він попал під Америку під американцю зону Так і поіхал в Америку і так о наші підрускых наш і од Кірпанів О і приіхали а то декє а ви кажды комуністы По перше шмій тато мій тату взагалі такій неутральні дынь цьомі тато такій знайте як вам сказати все берили сме не лишы текій буйбу а вы мы бесідували же выходили до школы лем першу другу кльофляцу А пак уж не было як ся вчыти бо был фронт так та і як в Кірюградскій мы приіхали в грудню до <unk> грудня о відразу до шкули я не пішла Допельніше м не пішла бо то шы треба было і як то сказати і было мати бо тоше і не було можы вшысі убрати взути я не знаю ци я того року пішла ци не пішла а на другій рік я пішла вже не до Третьой клясы а пішла до Ілясы Тому Зайте чуже місце і мова все Опропущы нам привыкати Но мені не трудно было я не знаю як дітинстві то так як дітиству ту мені не трудно было дітям было якы Лем же легше што тым дітям были діти од компаніі Товаришкы як Доросли ну мы пережде вони одразу нас называли Поляками Полякы інакше не казали дишы полякы Поля Поляцька пішла нас Поляками Люди были добрі то не машы казати Мы як приіхали нас поселили було дві жінкы было стара мама і дочка Діти не мала чловік был на фронті Ну она тогди мала знати тілько років та як не можу приділити коротше што ну не тыка молоденька берг діс було діс може є так дума о Одна кімната і нас поселили <unk> як пятеро тато мама і правды ну і нас ротверо та ваня не було четверто о так шестер дуж удній кімнаті Ліжку одно стояло то правда то же выни відпустили нам ту ліжко бо внив біві там была мода спати на пєцу там ся на пеці і мене взяли до себе то я з ними спала на ті пеці А як вас повідали піст ты пєд і ци повідали На ліжку повідали Пустіль Постіл не Пусті а постіл Постіл Постів А пет пет то называли Той што хліб пекли то был пет А то де варило ся кухня так як моя называла ся кухня О на кухни ся варили А там был пец Там інакше было Там інакше было там кухні не было бо там лиш был пец той там ся в пят сохварили єс ту пят огварили на рогаць казан і в пят І же поприпят ся было лежанка така шырока лежанка так як лудже трошків луса як стіл то же так вногы муруны цілили плинут глины так што на тіли жанці мож натоже было спати так коло пєце от сідали і спали на тіли жанці называло сі лежанка Дивно вам было же то дакус інакше як думал Осі як было дивно та мене могли привык моі мама плякати не переставали но але самы ся описали іхати Но ашобу на якій был выхід Но а якє бых і де ся было будіти як не було ні хат ні ничого Де ся буду будіти Но самы вписували ся і хоты Но тато всє першым тым три налотвато та всі та всі так єхали То лишыли ся діс якій поодинокі шумали што іх хатини згоріло так як тут же по тому одфуціла лей чузі хата стояла шыни мали ся де лишыти што жы потім приігыл А так не то жы хотіли не хотіла чекати бы тебе выганяли ци як то вын нас выганяли то не то же ішли просили што брід нас бы мі хоцім єхати Тото пришло такє з уряду шо нас высиляют і всіх скликали і І підписуйте си і все Ох то ж не то што самы хотіли хтось там хотіл знал якє шо куда Ніхто бы вы так повіли же самых хтілих Ну одважыли так перший елон так як ніби добровільно шлем під непідпонвоєм на добровільно вы мате на увазі шы просто на війску выганя так не підпонвоім бы цих тота і підпонвоєм выганяли другых А мы Мы іхали ся так можно сказати добровільні але лишыли ся іщы тоты і по другій раті лишыли си іщы в селі люде друго по другій раті Но та ше хто там ся лишыл та ся деєкі лишыли та якыш моя отета Ташеє кажу малюва тепер тоты ґубичку вышыєкажы же ся переписали тепер то і гулюта О тепер штыльбоху же моі моє мамы татова сестра была за Поляку Твій был лісниці Поляк о ту вни навіт і ходили ходили до православной церкви они докатолицкой тоді то не то же костюль был а католико грекокатолицко так те Але і пак выселили на захід тотых люди дужых непояків Но нашы тіж є лишыли а деякій гін захід туда на німецкій колоні повысиліл Єте кішынь на німецкых колоня Дрогы слухаче гнеска нашым гуйтьом была Мария Вуйтьо пужу Буйко Она в <unk> році вродила ся в селі Тилява і о нім гнадска найбільше бесідували А тепер пані Мария жыє в місті Галиц Івано Франківской области На тім завершуєме нишню передачу але знайте то іщы не конец будеме мати іщы продолжыня но а тепер уж трасім ся до Голиця допроводила вас Анна Кырпан Оставайте здоровы до стрічы за тыжден