Архів
лемківского радия

Видам вас мали моі слухаче при мікрофоні Анна Кырпан днеска маме <unk> Бесіду з Єфросинійом Курін же родила ся в селі Висова в <unk> році В родині Куринів было <unk> діти єфруска <unk> Коли мала прийти на світ <unk> дітина мама вмерла при пологах і дітина тыж Тота смутна подія стала ся в <unk> році коли є в Русі іщы ся не сполнило <unk> років Забрала єй до себе уж оддана старша сестра Ганя і была для єфроскы за маму а молуця сестричка для старшой Пак была за няньку бо няньчыла єй діти Коли Ганя оддала ся за Петра Демчка они замешкали медже Высовом а Бліхнарком Але тот хота тото уж належало до Бліхнаркы і зато бесідували сме і о Высові і о Бліхнарці З першой і другой части нашой бесіды могли сте довідати ся кус о родині Коренів о выселіню з Лемковины о початках жытя в Едяньскій Союзі о селі Великый Ходацьків бо ту ту замешкала пані Єфрасинія Курін ту она робила в Кульгоспі ту ся оддала тыж за переселенця лем спід Перемышля Ту вродили ся діти а тепер Юж ся дочекала не лем пра внуків але пра пра внуків Нова тім вшыткым юж побесідували сме Агнеска хоцю довідати ся кус утім у чім все звідую коли дознам ся же чловек походит з Высловы У Матери Божой же зявила ся на горі Явір Тота тема близка нашій респонденці іщы і зато же Фірия Дімянчык тота же причыстеділа єй сой выбрала тота же контактувала з матінком Божом през долшый час То тота сама Фєрия Димянчык была мачухом для мамы пані Євросиніі но і гейбы бабом для ней Пані Євросинія не знала свого гіда маминого няня бо Теодузий Димянчык згынул в Талергуфі Не знала она і бабы Баба Мамина мама так як і мама Вмерла при пологах По смерти бабы дідо озянил ся другій раз Вдувец взял сой вдулу Фірию з трьома дітьми Ну а тепер не буду уж оповідати далей най оповідат о вшыткім пані Євфросинія Курін Просиме слухати Цікавы ты ня я прочытала тоту книжку Штефана Курила про Гору Явір В <unk> році стали ся тоты подіі же явили ся Матір Божа і же там поставили коплицу тоты часы же певне бы бы мали дашто памятати як были якысы може Святкуваня святкуваня выкых марланчыка якій являла ся Матір Божя то што єй гілка оддала ся і лишыла ся в Польщы а іщы діти то пішли до Совітского Союзу ци актал два браты Штефан і Філип Сі не віриє Ганя Ганя вы з <unk> року то най молодша А тоты обидва были старшы знає там точно два рокы ріжниці єден медже другым то вниту худачку і погмерали ту Худачку обидва ся поселили а Ганя лишыла ся в плащы Булна бы оддана за він на почті был начальні на поляковю з польскы родины те нібы він так по лемківскы бесідувал ансамбля Поч тако здровю зараз двоповерхові домы ґнєзном цілебін Там тепер ічыє Туна потім тоты діти перебрали ся до Ґорлиц і уна в Ґорлицях і вмерты братя контактували В том на нашій мамі был хрест храз такій деревяний як поховали обоє тім переє як люде выіхали ну ту ся а потім як мож было же Перейте до Польщы і не туды на ціла та наша родина мы ся там навет скєнули і тамты поставили желізный Крязд і туй славку Нібыл внук Мамин напису нурову в Чернополи табличку з ним тіє Ну тота дата Іслита ту знимку тота тота єдно мугили єст з тым храстом а там дальше шукалипені той бабірі так згадуют а решты всього зелененька трава Зіли зелену травецю люде выіхали гробі ся бурзували зрівняли і ся То тота вефіріє было мойой мамі мачохо а тот дідо загынул в ґрацу як то брали Кєм він был чого за што была яка тюрма той ґрац то было в Талергофі Талергофа так В Высовій барз дуже москій та барз дуже забрали до Талерлофу то він згынул там так бо наказала Ганя в наізділа до той Высовы же в церкви там дезє написано Туты хлопі Назвиска котры погынули в тім Ґраци То тот Демянчык Теодозі Теодозій Не вернул з Іфірия само лишыла ся з дітьми та як тотіх жени ся поженили А тота невіста зроби тута того Филипа жены То повідала так як мі любили Ну в Ґлува з фінам де то наповідала як была там за невісту чы бабы фірівут сіт так она была баба сім людям такы такым хто є там баба і ся баба фіріє І кажы я чысала ту і лем в сінях а баба лежала юж на пустели стали спати І так ся ясну зробило втіхы же ос освітило тая бы знаяка Той те я ся настрашыло бы давали дирва до пеца жебы сохлир як палили пец Йой певны ся дірво заняли за кіснины тай двері му творіла до той хыжы баба Каже тиху тиху небі ся ну моль ся Щез ґутомін Тута баваба тотальнібе узял на то повідала то Євні Цучу Двоє така зовмішла єр як на тоты Словакы за Німців не было в Польщы навет такоє манкы якы дітям треба Но так є бла і вниз переходили границю а та якых была строга тота границя то хто двоє ішли бо шляґір Демчку мій шлаґір Петро і другій з ним там Кудякым І каждий раз сме під тот явір підешли а там іщы майже якы суметрів до той границі Двох нас ішло Раз освітіло освітіло носака Яснины Думали же чути може пограничникы освітілю мы полігали бы мы думали же нас виділи і будут нас тых і матину А то кажы хвилі кацут яснено над тым євором на тым крес тумбує ту был з початку храз аж понтів ту каплицю збудували і так само нелегко бы люде мусіли люди дати нуют же дерево долтіш орубили там Выли такы люди же протестували не а так в каждых каждій громаді Но то власні Были такы люди же не признавали реґужы а такє ся остало там щы де сміяли ся з того іх То як поставили тут воюш каплицю требу было образ вілтар Матери Божій і той маляр ім малювати і на котрій руці матінкы Божы мала Ісуса Христа на всіх образах є на Лівій А то добра же наєволі тумати Боже тримає на правій руці то ходила то баба Фірія до пере а мы ся так повідали мі аня так іх Доброму так єй ся приснили в Доброму в старій церкві і стара книжка де сам за тым і в ній єст такій образок І така має быти туто той образ до той каплиці Ну бы ту при нас плесті нас в церкві єст невеличкє такій образы потім ся такій файний чловек зном зробил єден майстер єст той матіден Божый з Высовы Тутой то на тоты решта образы Кажды матір Божы має на лівірвиці а ту на правій така ріжниця Ну а чого так Але Матір Божа хтіла жебы так єй номалювати власні заба повідала снаг снагу на то все з тым атінком Божым говорили І то же будут люди выганят ся баба проповідала а такы декотры мудры яйці сміяли ся з тыже Баба Немудра Бо а то баба Фірия повідала же Божа так повіла же будут люди выта Будут выганяти капличка буде зніщена і так ся стало Бо казали же якій ґураль і хто там де они ся взяли з дикыма віцями же там заганяли до той капличкы Заганяли на ніч а потім ся взяли люде Тути же в Америці но може і тути же там же іл Хто міг і то одновили же перекрыли в бляху Так і там така як верандочка така єст ту там образує та можно было коли будь зайти бо тамты двері решта за кыненику там свічку сіставити што хотіти там молити ся там люде приходили мы так само ходили як уже така о тота розруха то мы ходили ся як пращати там Коли вы мали уж іхати так І выходили прощати ся тадино на гору з Макінком Божом А уж знали же будете видно так то быдали ту долгу ту так сходили ся з громады Оты дикя і так співали добрі ном тут добрі Мариі Апритові Пришла час гузєнам усим тя лишыт Юж ідеме Господ з нам і сут хріст з ангелями О ти мати Божы Де нас охорониш Чули ме прекрасний глас як Мария Кличын діти моі хоцти в Ґомі більш пришол час То тота пісня Так Та тота в наже мала продолжыня і початок є такы частинкы так вы як том співали люде ци сам люди приходили <unk> травня Был одпуст одпис і на Пукрові <unk> жытя То там люде о процесиі ґупа з дві нору дам мож было вісти розмійтем тота кєрничка і воду наберали і там на ніч казали жебы я не было там на ніч а на ніч далекы люде тату не єхали де было очобців не было машынів ци пішкы в людях ішли Ешызеликы То был великій одпіс Але колис давно то была така гора же не было там ді росли высокы дерева такє двоядзівці А тепер то там такый ліс го тота доріжка там было так крута ту далі был такій глубокій потічок єст єс де по лівій стороні такій якє очок та єй злипшы так єст так оно єст Лем там дос высокы дерева они выросли уж за якый цян там на полях На тых полях де наш ся мали поли кажучым Одію туты у хуронці же ходили чашкы а мы тыківы дівчата лем по сим слечны кликли цю ґаркали Такы вылю Як одкрыли тоту границю за Німців то было якій ріг не можу повісти то міс Ячмін грабали вязали в снупе якая то міщы была вязальниця Яту дівы выякы чез кєд же тай човни там іх богато было ті мали такє твічыня Ів не виділи же та бава сям участ дітым прилетіли до так тоты снопе так і так і монументальном ту повязали тот кавальчык того поля Такы люди вели добры а такы Тоты папіросы як у ней ся курили то так пахли чыдым кєв інтеліґентны дузыкы были люде інакше Але так як по другій стороні тоты люде офіцийлі в дальных селах то фактичні были такы самы люди же бесідували так Сют Чуйт інакше бы то в каждім селі наприк в Высовій більшы на ту не мягко Ходили били ганчова ходивы бивы рубивы бы ріжницы В кажднім селі інакше В Бліхнальці на ці Ци то так цитвер як то тепер туту мову вымамляют Чытают ту так ціцу то як кажут Бліхнальчане бесідували До чом Ной чом то не казали чом Высові было чом А там чом такє ци такє якы іх Чой ся так можливі ріжняти люди янує силют сел Але і ту так і тудак Ного были монешні як горных пресловы Огромаданя Тім же те припомил Ізови осоґо стояня Европы Повісне мі такє іщы про Гору Явір іщы про тото Были якысы такы припадкы же хтоси наприкы пришол хворий ци там молил ся ци пил тоту воду і зробил ся здоровий ци іщы штоси такє якысы такы річы ци вытім бесідували ся ци штоси такє было Што с такє з того же люде в селі оповідало стало стринавет Камінчык як несла там баба так сві єй рука боліла то так тоту місце памято зяла так під тоту гору як недалеко взяла камінч такій і несла аж сам аже в тім місяці ся поділил Перестало мя вліти але тілько так было з того то як то было же хтоси ішол дадил і і што взял камін взяшы камін такій нібит Для чого де тут камін мал там по тім лежати на тім єврі Алек зато нас так просто як така пукулация так жебы м ім же мало помочы І ту волю так пє брали высвяченой Там не была щава там была нормальна вода звычайно на Еворі Першых не было ну така такы кєрієчкы так ся наберало потім же бы поставили тоту на корбу Кызали рішы з Рыґітьову Ґладишовы там потім ся єден другой звідул кохто з якого села А таяк з тых Словаків з тых Чехів таємны мож ся там Але так діє масово была границя там было близше Циґли было бы недалеко <unk> одпусты колисо то были такы як і ярмакы та што ся продавало мож глядіти вызы тато тото памятам і возіли такы медівникы малюваны такы розпіцияны як і тоты там всі купували діти вло то іх богато і хур стояло жы довезли певно такє крамолівы як мали склепы тай на но тот я вірны ярмак і в Выслові стояли Хто там іщы по дурзі тыж купил І было такє было І тых бідных каліків розумітых Ту най страшыли так жебы крадут діти і рубят ломів дім рукы ногы жебы потім на них зарабляти Але ці такє вназня не было то нечувати но такє увіданя Жыде бы ся набрало тій котых такых бідных діти Як приіхали сте гев то виділи сте даяку ріжницу як ту місцевы люде і там де сте жыли на Лемковині не было такой ріжниці Аж великой бони так само не были богаты тоты люде што туди ся лишыли бо полякы може котрий был богат ну туды візджали тіяк там оні выганяли А тот є тата так были в сусідстві кувані місцевы мали таку скриню як ма сказали Лада Лада Лада была тота в них і евазонук своі Воліяндер І бумбертель поза тоту ладу а тота лада так замістола і єдно плестіль там в тых люди в місцеві де Ну то і нашы такє привезли по тім Ци скоро сте зышли ся так Привыкли якоси скоро ту як то было То так была ріжниця великы бы нины принимали нас так як за люди так як та ім ся здавало же Хотіли ту іхати дяк зо мну дочцту а тота бесіда ту загалів не сміяли ся з нас то здавало ся здавало ся жывы ім здавало ся жывы самы хотіли га З так заволокат розуміте як кому ся хотіло як тото тамта до мене не буду казала там была сусідска дівчыны ту мє такували одразу мі ся скомпанували будіте молоды тоту скоро ся єдну з другым порозуміє Але так загально ту недолго ся ділили долго аж потім ся стали женити єсякых рукок то же таєк <unk> ну так <unk> приіхали там дем тота нібе нібы чут же ся так обєднали бы мусіли зрозуміли певну тоту же каждий штоси мал дома і за хвильку мусіл лишыти мусіл А хто то бы хотіл зо своні за так аж добровільно піти певно так є было певно записане як мусіли ся ту сполнити Для тых хто лем тепер донес ся долучыл повім же то передача в якій бесідуєме з Высовянком бо власні з Высовы походит пані Євфросинія Курін Она родила ся в тім селі в році жыла тиж у Бліхнарці ну а тепер по выселіню селі Великых Ходачків коло Тырнополя Но то власні не буду тепер уж о Высові а повім кус про тото село Великых Ходачків де мешкат уж долгы рокы Єфросинія Курін по мужу Кулик Пришли єм тальфы Ясний Красний Змулый Ден і селу в Білим Убраню барз мі ся сподабало бо выглядало барз уроцийскій барзгарді Село тото лежыт коло дорогы же з ходорува ци з рогатина провадит до Тырнопуля Од Великого Ходочкова до Турнополя лем <unk> <unk> кілометрів не барз далеко В селі єст дуж дуже переселенців а медже нима і Лемків Певне зато зявила ся ідея зробити ту лемківску реставрацию она зове ся Лемківскій Хутір ту доправды подают лемківскы стравы Но я лем зашла посмотріти то не спрібувала люди сой хвалят бо справляют ту ріжны свята імянины уродины ювілеі весіля І Цікаво там єст цікаво там вшытко урядяно зроблено але як щыро повісти то тот лемківскій хутір цілком неподібний на якысу лемківску загороду Але очівидні ґазды ничой з того не роблят Кєд бы хотіли сте лишыти ся в селі великых ходачків на душы то власні ту можна занончувати При іх реставрациі сут і готельны покоікы На жаль я може і немудру зробила бо не лишыла ся ту на ніч Ну і прикро бы іщы дашто могла бы м ту скорыстати наприклад хотіли єм піти до місцевого Музею украіньского писменника прекрасного майстра Новелі а тиж священика Тимотея Бордуляка де провадит екскурсию місцева учытелька Хтіли єм більше ся дознати о нім а тиж о істориі села але тым разом ся не повело А яка то істория Но істория барз непроста і уж знате же Лемків поселяли переважні в тоты села рыдяньской Украіны де перше жыли Полякы ци Німці Так было і ту великы Ходачків і доколишны села творили гейбы Польскій Острів Были то давны марзурскы колоніі де кількіст Поляків все чысленні переважала Украінців на і розумієся Жыдів При початку дцятых років ХХ віка чысло Поляків іщы ся побільшыло Треба повісти же тепер в Ходачкові жыє приблизно <unk> мешканців а перше было більше При кінци ХХ столітя великій Ходацьків навет претендувал на статус містечка і товды мешкало ту <unk> усіб переважні Поляків статистика твердит же тепер <unk> і <unk> процент мешканців то Украінці Но при тім всядиль ся подає же в сороковых роках на місце выселеных Поляків привезено з Польщы <unk> родин А медже нима было і дос дуже лемківскых Здавен давно в Ходець куві была грекокатолицка парафія і єст она і тепер Церков Покрувы Матери Божой поставлена в <unk> році певне ничым особливым ся не ріжнит Оно особливо хыба в тым же од <unk> по <unk> рік Парухом ту служыл автор новель з народного жытя отец Тимотий Бурдуляк Ту коло церкви він і похований А коло церкви стоіт плебанія тепер то клуб І там єст номерияльна Ізба писменникы Предходом до храму памятник Бордулякы Близко него інчы памятникы Єст ту і Бюст героя Радяньского Союза Цолдаєва же вызволял ходачків од фашыстів і ту згынул памятник героєм небесной сотні то є тотым хто невинні згынул в Кыйові на Майдані в <unk> році Єст і монумент в памят Украінців несправедливі выселеных з Польщы в <unk> роках Окрем грекокатолицкой церкви был великым ходоцькові і величавый ци навет повіме і величезний кустюл Днеска на жаль то лем руіны Але знищыл святиню на час нищыли єй конкретны люде люде совітскы без Бога в душы Давно дах юж ся обвалил в середині храму роснут крякы і дерева мерзлота зопустіня Але навет тота руіна робит на каждого великє реґіны Певне гардий был колиси тот кустіл Римокатолицку парафію зорґанізувану ту в <unk> руйці а завершено будівництво костела в <unk> За <unk> років кустел утішытелькы Ділы Мариі побільшено пошырено а в <unk> р перебудувано і додано новы цікавы архітектурны елементы Гірко єднак видіти што ся лишыло од той красоты В сороковых <unk> роках в храмі розмістили шкулу майстерню трактуристів Пак ту сыпали зерно а пак складували мінеральне добрыло мінеральний навіс Уж в шісдесятых роках з гордой прекрасной святині зробили руіну яку на жаль нихто не ял ся одбудувати Повіли єм же істория того села не проста і вера так оно такой єст Певно зато же великый ходацьків стял на влажній дорузі І не обминула го ани Перша ани І Світова війны Село было нищене было палене были ту буі а были і інчы траґічны подіі В <unk> році зачепило ходачків і украіньско польска війна а в <unk> В часі ряньско польской війны тоты околиці заяли большевикы і встановили ряньску ладу Потырувало тоту лем місяц од серпня до вересня А пак Червена Армія ся цуфнула одышла за Збруч великій ходачків нашол ся розуміє ся в польскій державі Другій раз райяньска улада пришла гев в <unk> р <unk> вересня коли совітскы самольоты бомбардували желізничну стацию в Великым Ходочкові Но а третій раз в липцю <unk> рока Но і дальше был тот совєтскій період В <unk> зорґанізувану ту кульгосп імени Пархоменкы Чытали єм список люди же были вынагороджены за добру працу в тім кульгоспі і барз дуже там єст лемківскых призвиск Але вернеме до костела Коло того храму в єдній могылі поховано вшыткых люди якы згынули <unk> квітня <unk> рока Сядиль в радяньскій літературі писано же того дня в селі Великых Ходачків нацисты забыли <unk> мирных мешканців і майже цілком спалили село А з <unk> хыж ся лишыло лем <unk> неско не єст такє однозначне бо маме тепер ріжну інформацию наприклад чысло забытых ріжных авторів якы пишут о тотій подіі Выріює ся од <unk> до о <unk> ци навіт більшы усіб Не знам чыя правда В ріяньскых книжках писало ся же акурат тугди вышла находачків Червена Армія і туты рвали буі Але з документів з свічінь выходит же было інакше В тотых околицях діяли совітскы партизанты ну а коли фашысты дознавали ся о звязках з партизантами то могли одраз знищыти ціле село І то без ріжниці ци они такы там доправды діяли ци ніт Очывидні штоси подібне было і ту В акциі в ходочкові як подают джерелам брали участ выякы з дивізиі Сгаличын В тотых околицях діяли не лем радяньскы партизанты але і партизаньскы ґрупы украіньской повстаньской арміі діяла І То было і в часі німецкой окупациі і пізнійше Но і з тым вшыткым тыж не было так просто переселенці з Польщы не могли нияк зрозуміти што ся діє докола і якій мудру ся заховувати Тяжко было ся зорієнтувати хто пришол вночы і вымагат дати єзды ци упівці ци тзв стрибкы выякы істрібітных батальйонів ци просто бандиты Не раз трафляли ся такы припадкы же тоты самы люде служыли як то повідают і нашым і вашым Были такы упівці же ішли в тоты стрыпкы спецяльні жебы знати што там ся діє жебы вывідувати пляны Но были такы спецґрупы якы удавали упівців і то іх специяльні школили но і власні в тотых околицях по війні діяла спецґрупа майора Соколова і в тоту ґрупу трафляли упівці якых лемковидистам удало ся знімати і якы пак мали ім служыти і не лем просто служыти а далей одгрывати рулі лупівців жебы выкрывати загоны УПА Но вшытко тото выглядало гейбы лупівскє формуваня При тім было дост такых упівскых партизантів же іх дало ся завербувати В архівах єст дос і такых історий наприклад про такого партизанта муху Якій шмарил на себе гранату бо голо окружыли мынкведисты але граната не выбухнула і муху зімали Ну а пак його завербували і він уж служыл совітскій владі і майору Сокулову Майор был барз доволений з мухы бо тот все дашто добре радил наприклад порадил зімати і долучыти до іх ґрупы мельниківців они міцно не люблят більше радикальных бандерівців і раду будут помагати іх нищыти Вшытко тото было барз вымішане вшытко тото было тяжкє до зрозумліня і не однозначне як даколи нам представляют І з того вшыткого можете сой зробити высновок як трудно было нашым Лемкам зрозуміти што ся діє дооколо Но і наприклад не могли зрозуміти навет такого цю місцевы мешканці великого Ходичкова медже собом бесідуют переважні по польскы але та як бы крыют ся з тым но а они як бы не вшыткы Полякы а до них переселенців гварят по украіньскы Новласні отім оповіст дали юж Євросинія Курін У не ту худачківскы люде місцевы то они медже собом ся спількували по польскы на польскій мові бо ту были сел майже польскєли ся вшыткы выхо Нє лишыло ся але у не Та як чысты Полякы ту нетаяй выіхали амішаны были та як Полякмо Украінку або Украінец Польку і такых ся богато были шалужнів всі были звязаны А внисє спількували пуплойскє бо так само пуляк і іх таєк пригнобювали в ним мусіли горяти пуплоньскє бесідувати было так тає потім пізнійше Каже садили дуган <unk>onta не позволил шолтыт ся той війт садити як ся не запису на Поляка Надійку іх принижували Бо так же по більшы так само не мусіли платім платів не зрозуміли і чучали же так але як пішол так гото то на польскій мові ся так спількували дрома пришли гев а ту люде так медже собом но улицях та тото по полецкы о поукраіньскы неглы а по етім вниже та як на улици на той діти до школы Юни так помали помали а медже собом в хаті а так чули ай нараз підходило м там до той сусідкы Ту не спількує ся а як Яв найдуб обертают по украіньскы Є было легше по польскы О ту більшы Поляків полиця то было більше Полякє то было польскє всьопольскє та як голосил Великій А церковця меньше Але Церква старійша церква давня а Костєль то він был даяк за тихо жыя з жызныма рубіли но старшы жінкы од мене то не носили відром тяглу мальцю по трапі на той костєль ту за то мусіл быти десь Які де <unk> рокы <unk> рокы так Тутовни доповідали є сму такє было мы Накладали на кажду родину каждий дім як бесідска рада тій кутійку повинен служытель на костел грошы Дегти хочеш Омал дати Навет єк ты не будеш ходити до того так мал дати Узакято він файний класи як мы В <unk> році я іщы ту не был то моя тота свекруха ходила ше до того села было відправа І польскій ксюндз жыл там з рядом текы Хата є она там тепер єстна потім го забили Кробили тото же го забили так як той же ся тута скінчыла відправа А зробили щы было самостійне же мали люде поле здавали той континґєнт ту возили і з купчыни звузєли до товку села Вела Куморатика то я іщы том ні робили єдну той сезон тре было перемусити ту зерну біяти то я там і в кустелі робила а там были річы такых файлів з хрестів образы Крісла ту крісло зобрали до Кізлова до район субі бы выл квыстелі тосі сідают там было богато тых кресол І є была така як чаша з такыма дзвіночками як они ся то же называли суплікация дністрация демонстрация тотой голувату реґону вышол на ту зерну высоку і взял тоты рукы так буцім благослови так ся насміхал то оказали же взяли чашу хто є до того реґіону то было голова того реґіону цурскупчене свій хлоп а його сєн зробил си попильничку з той чашы і зачало ся там штоси робити чудо тамтівы в тій кантуарі в Кізльові І настрашыли ся Швидсьом тукло шлесом рубіло ся перевертало і потім він та як ся пішол до люди радити што то робити каже то треба не донести туяку річ до церкви Не до контуры ото ту так само мі дал такій вобраз зок то і то і сам хлоп Кажена як будеш ся є выдавала будеш мало новину так нібы з цеком усмішком але я взяла я том і дугані бы довели такы рамці Да як ся розлітало мала я том гані ну том долгу буду а тепер же то Ны шкода тепер я шлогы тот костюл і він розваля І шкода то был Божый дій Бож там службо Боже ся одправляла І такой шкоды жестуют такыны Та і нихто ся нібы то полякы приізджают іх знимают І єден час сказали же хтось ся там возме же буде ремонтувати без помочы люди не зробиш того бо аж на тій копелю нихто не вложыт до того як бы хотіла держава бы така руіна не стрияла то бы з помочом люде іщы біцкы люди дали Але нихто ся до того не бере а вночым раз ся нещыт А там пайны муры тыкі ге Капіцальны там і хлорикы та ся то выни зробили той маґазин а на другій по тім то зерно забрали же І зробили кузню як ту РТСну там ремонтували то повырізали валкы палияли там сель так же страшну так ся ноту ремонту так гель І так знищыли ся але і люде І тоты плиткы та там было доріжкы вельожырных до дорогы тота порозберали по двірях ся пустяли таж бія тото тіло посвящуваны то дна чуды дотягнеш і так пішли даякых домах не так як треба Не так повело ся як треба не помогли тоти доріжкы але люде на тіку як той храз стігали Казали же летіли дівили ци там де ани по золочу ани ци якы ґрунтка зыл них пали Были люде і людиска і в каждій родині ся знайде веродок і в каждім селі і в тім тій цілі тепер раді Нема єдности і не знати до чого ни так само доведут ото струту церкву тоты свята тепер хотіли зєднати Так ну Але тіж ся так даст Я не знай То давно тото пророкували же так буде Буде єден было так другій вік подумати та і сускриштош ся людил раз Винне быти єдно до я іщы повім так як мы зачынаме рахувати рокы од Різдва Христового то мали і чысло бы так чыслити дати же на Різдву мал бы быти новий рік были ме так То не мало быти о Окрему Різдву а Окремунови рік Як чыслиме рокы вшытку од Різдва Христового то мало бы быти Бывімо так перш січні а то Різдво бы мало быти то якоси бы тыж дакоєт іх тоты кыє І туды был попередній священний він тутак до нас трух приходил бы Як ходил були та я го ту примала все тако то він так само так казал же нібы засідают там і плянуют же повиннути Але тіл носі так засліт він же давно помер І тепер того року же зробили ца іх ге свято Але ге ге ге ге ге ге ге с Зас вертам до того самого выділи же Фірия Демянчык дознала ся од Матери Божой же люди од тамаль будут выселяны І як реаґували Як люди повіли і повіло же такє чуло такы рокували явны помнины то як повідали же такій то тамта як заєдну хлопати шустер він нояк шустер чоботы робил не видно А як його прізвиско я не зобыл доказали же він так зовсім не хотіл ся до того притулити не вірил і насміхал ся з той вабы притулити та так жебы жы склад мусіли люде дати як будували каплицю сама не вершла та ґу медже мусіли люди повіли так жебы каждий штоси давал Но то так в певну обвіры Та як уфіры він чорну може то не так не зато але мож ведіти І сильно взяли дви ні меншыны але а дочка таханя Зрозум зышла то я єй добрі памятаю Івы двоє родиці повмрали так неавдолзі а тота бідныганя ся лишыло так літово помедже хати там потім такє вуйко зяли недалеко нашой границом І за кривды кумориты сенє та бідны там і кричало і там так Но та так собі люди же не треба было може так не треба Было так протестувати Бона бы так само не могла такє пуздумувати та баба як бы не мала зловисту матінку не могла бы не мусіл быти провідіня Боже мусі любит То ваш дідо мамин няньо оженил ся і взял сой пірі Фірию та можна повісти же вы найліпше бы мали знати тоты вшыткы справы ту історию повинна бы я вела знати як бы ви як ся нута і людина як то казати Чы не досвідче на того жебы яну дебы вылежыли тамты сестры старшы то не бы знали мене так певно тото аж не увіхали ну і тенадцет років <unk>натый як Але коли іщы мама жы то были маленькы то є мала сім років і мало быти в вересню а мамо померла в липню О был тоди сім родив сын Словко туєм І зато жебы наприконт од мамы могли бы істи штосы там Южевы а пойтім таєк Ну але вы знате же в Высові тота церков тепер православна ся в центрі села стоіт Но ну тото знате же то православна ЛЕТ была грекокатолицка церков коли вы были маленькы а то уж в <unk> ци якым то зробили православну там до Бо колиси Но грекомкатоликом неві невели ля невели теж православны бо не мали право до того і такє самы было і на схудачві Было православне не знайду в якым то році як же тото зробили ци волю тым грекокатоликам Але нашы худачкы і люди та як бы тут більшы тых Лемків і они певно та як мудрійшы протів тых бы ся не ділили Выголосив ксонджы нині буде нашым нобінтом Рус Бубів на тых зворах што ім там казали буде буде грекокатолицкый сам священник якій дякы прави так той сам Він повіл же наприклад одзарами то буде рахувати ся грекокатолика і каже люде повехли ойце на двір Станьте на праву грекокатоликы на ліво православны бо люде были сбы самы выберали сяк так і было пару тых православных такых як тові співала то же жінко моя подружка в Хворі каж і я з дому православна Ітуй ся правило та яка тем ріжниця в тім як котры з них знайдут ту службу Божу вченаль віруюты самы і в накаже чоє будусі одлучало од люди гуртом сі стали нове праву всі Греку Католий Але ні Той не єм то так заказу Де будеш діти Яка бы бы церкви была отворено тілько стеркв деме доля заведе не упускай єй Ну заходи на хвильку але пумулисі будує в ложідів О і ся І я з тым жыю Я з тым буду вмерала Бо я не хочу інакше є то А то же унитам може ксюндзы хто і ниме там кєрує тоє іх є справа як не грішат то не будут одповідати за то не знайдеш там раз ксондзес судє так обіз як я кажу не судім не будеме посуджены Він є духовна особа він як што зробит зле там то він буде одповідати а мы грішні повинны самы за себе ми жебы то выполняли жду ном там запису заповідял І вшы не треба біж Шануй віце Матірин Не вбивайне Не роби ничло і все Тай так зо церкви зовтос Я вірту так само та як тоты Туту каплицю тота як туты майстрі тотамскій книжці є написан Вы я тоту книжку чытал Та він там льганя моє казала же в деякє місци він так може і не знал може дехто му інакше повіл не так все правдиво як він там писал але в нібель в <unk> році далены од сел люде та До тамтый был морочко Петру то было майстер головный є макар звысово на даху на тім деревяну тоту што том по дереві А то ыфіриі два сыны жыли ту Та Видно ту ходачку Той што ту сут іхні діти Но тота як того філипа він мал тіль на єдну так саму тисєнку мерк а другій внукы а другій А другій той Шыкы коштовініх молодых дітя Я мал намену Я забыл Штефан Филип і Жефан і Штефан а і они пришли гел і одраз были ту переселены Так так ту гучачкы они засіли польскій будинок тот Єден і другє такы ничого тут є хаты позанимали Іно Філип Мерту а ты Стефан мол Чыкає Іван Йосиф Петро Міхайло Іганя Пятеро іх было тых діти мыни повмерли сіду до єдного же А він пойтімы выіхал як бы вмерла його Тажены Но Микулаів там до своіх выкой кумы До кого він там поіхал Він был добрий той хлопчич Штефан і майстер такій побудовы Але він поіхал там і там ся лишыл і там вмер Тамін Пухуваний візниця на похоры Він в Миколийовской области вевну ПНтує Штефан там похуваный дядь выщы казали та хто там до нього піде на ту могилю Дотам бы зараз теі так буде новале Бо ту той Филип то моі памятникы та і така доля людска І і іщы і на мене саму чого си тота выслово справила выражіня перший раз єм было і ходила м по Тотій горі по Яворі там мня запровадили треба было вити бо треба было даси уж там на оця збыти А я так не хтіла з того місця зыйти і так не хтіли ся мі дас витим было так добрі не хтіли ся лисяти тоту і черж під дерев і деварити а треба было дасити а я так Так не хтіло мы тало до тім моменті Ловрі нам ту добрі Мария при тобі так співали А то што як уж мали вити то што ішли прощати си пах дах но не може не всі мы худили нашы родины Будили худили і там такы щы люде там ся не было так пусто жебы никого не было І так си співали там так мі ся туто запамятал Же добрі нам ту добрі Мария при тобі пришол час одєном у сим тя лишыт ідеами Госвы знам Ісускристо з ангелами опри чес ся діла най нас одпровадит Туто тута пізня такого остатня а так Загально то так співали так розуміте до матінькы Божы то пізні богату єст але так ся як змішало єдно з другым І туй співайте і туй співай на помурові богату т іх пісе то і зарваницю і Я была пару раз тепер Хіба бы мужыкули іщы меншыну Але де я кажу матінко Боже з нами всюди є ту і там і не треба мулитись і вірити щыро Вірит ся А цікаве за тоту фірию же в книжці прочытали єм же матінка Божа повіла коли она мала бы вмерти а то мало быти в четвер пред великудньом ци як а она повіла же Не хтіло бы было най бы нормальні су єй одсвяткували в Ликовні свята і товды уж повели куй Ци такє можно но а матінка Божа повіла Но добре Добре най буде за тыжден І она повіла же она мати в четвер по повылику і такой вмер і такой так вмерла я течка не знашы вышла десит дати єй неба вернула як бы спи о ней уж вмерла Видите тиж такє же той цікавый єст Но і я так розумію же тота фірия же то была цілком проста гілофе цирянка Єй просто просто така же чогоси єй матір звыдюрала Авыділи же таку знимку то было така як як листівка же тота каплица і фірия колоний виділи сте Пен Я собі так уявляюта як уділом на Явір сей ций мус обєдів бабцю баб баба не казали не казали бабця но баба фіріє звычайна селяньска жінка Ты так Але выле обдарованы якусь Божом селом на Суму Выле обдарованы то правда То правда і правда І так жебы походити зо такого можна повісти святого село Но мно бо такє село лем єдно на Лемковині ны Але я повім лем єдно на тотій Голіявір были мі барз добрі же кєд бы я не мусіла там де сид деси треба было быти неякус годину то я бы там не зрушыла ся з місця а так лем бы м хтіла бы там быти і не сходити од амально Святе місце Щыро дікуюк Дорогы моі час уж завершыти нашу бесіду ци ліпше повісти трету і остатню част нашой бесіды У нас в густях была Євросинія Кулик Здуму Курін же вродила ся в <unk> р на заході Лемковины в селі Высово Щыро дякую єй за вшытко што нам оповіло і пращам ся До села Великых Ходачків же єст в кузівскым реґіоні Тернопільской области запровадила вас Анна Кырпан Оставайте здоровы до стрічы за тыжден