Архів
лемківского радия

Витам Вас миле слухаче при мікрофоні Анна Кырпан Днеска буде звучати друга част бесіды з Дони Лом Говышын з дому Кунко Она проводила Лемківскій Ансамбль Від Гомін Бескідів в долині Цілых дванадцет років Будеме споминати о тім будеме споминати і назагаль о єй жытю Най жебы побесідувати з том паньом пришли єм до містечка Долины же на сході Іванофранківской области Долины належат до тотых місць єст іх дуже в карпатскых долинах і в Польщі і в Украіні де добивают газ і ропу Воропі уж бесідували сме тыжден тому бо пані Даниіла вродила ся в <unk> році в селі Вынівка якє дахто може зна яко і вынґлюка Но і тото село славне з того же ту оддавно добывали Рупу Коли тот промысел уж розвинул ся шырше то і мешканці нівкы могли з того дашто скорыстати і то были не лем материяльны статкы Село же ся з Богатило на Рупі і на зарібках з вельком Лаком поставило соіх велику церкву нову школу чытальню дужвынівскых діти могли уж ся вчыти ріжных ремесель а навет наук ци якого мистецтва як то музыкы Скорыстали з того і в родині тата і мамы пані Даниіли зато і таты єй і стрыку і тыж уйкы мали в руках якєс ремесло а то ім барз ся придало по выселіню на Украіну Вынівку высиляли в літі і В вересню <unk> рока і выселяли на три Раты то дакотры трафили до Сталіньской днеска Донецкой области деси тамде Марюполь а інчы до Тырнопільской области де си Кулочюрткова але пак до Здужіво Нівцян нашли ся в Бориславі львівской области Не дивне бо там ся придало іх досвідчыня они уж знали як робити при дубываню рупы докотры оцівидні з той самой причыны переіхали до долины як і родиче даны кумкы А ціле Мамину і тотового тиж родина замешкала в ґалицкій Каліфорніі Бориславі Зышли ся в Бориславі Лемкы не лем Звенівкы а інчых лемківскых сел такы Борислав Мимоволі стал ся єдным з лемківскых осередків на Галичыні Но то до Борислава іщы ся вернеме а тепер повім вам же дана пішла до першой клясы в Донецкой области а за два рокы родина переіхала в Іванофранківску област Будту в долині Замешкала тоту ломама а Дані баба Лорина Кумкы Ту вродила ся в <unk> році наймолудше єй сестричка Люба а середульща Оля родила ся іщы в <unk> році Коли дана скінчыла шкулу не мала якысых шаленых мрій у будучности як то переважні лемкы переселенці в <unk> рокы родина жыла барз бідно І ходило найперше о то жебы найти хоц яку роботу жебы зарабляти хоц што Зато молоде дівучка з намовых своіх коліжанок поіхала до Борислава там замешкала в Узмы і вціле ся в учылисті на електрыка а пак долго робила на свеній фабрыці яко електрык Оно і днеско як посмотрю на пані Даниілу ту мушу повісти же єй нич не бракує Але певно в молоды рокы то была перша красавиця на Борислав Но што то значыт лемківска краса Не диво же залюбил ся в ней лемківскій перебок Іван Співак тиж електрык но і Іван і Даниіла побрали ся щестливого подружа родила ся дівка Галя Тымчасом пані Даниіла задумала ся же єст в світі дашто такє што любит більше од електрыкы а то музыка Може ту плену кус і уйку кузма же тыж был музыкантом бо виділ яка дана здібна Даниіла зачала ходити до вечірньой музичной шкулы а коли зрозуміла яка важна в єй жытю музыка вступила до музичного учылища в недалекым місті Другуць Здавало ся тепер сполнили ся вшыткы єй мрі має доброго мужа Ваня рознимилы дівчатко галя уж іде єй <unk> рік а іщы може тепер жыти тым што уж давно плекало в душы музыком може тото студіювати І товды як чула ся така щастлива стало ся великє нещастя Траґічні згынул Іван Дана нияк не годна была прити до себе потім нещастю але вчыла ся далей а пак вертат до родиців в долину Там нашла роботу в музичній шкулі там нашла пак і другого мужа Дмитра з якым жыє доднес там вродила ся і друга мамина Втіха Наталя Тыжден тому бесідували сме більше о вынівці а гнеска більше буде ся оповідало про жытя Даны Юлий Гаврилишын і про ансамбль Відгомін Бескідів Коли пані Дана оповідала про вынівку то бесідувала переважні по лемківскы а тепер покус покус перешла на украіньску мову Но што зробиш Даколи штурила і даякє росийскє слово при ці пятнадцет років мусіла бесідувати по росийскы Ай чом Но тім дознати ся вкус пізнійше Но то просиме слухати повіст як уложыло ся ваше жытя і як так ся стало же вы звязаны з музыком З музыком єст звязана Е поім вам одразу зо шкови Як єм была ще ще коли ся кінчала війна як ся Вуйко Мыковий вернул із Німеччыны Мы з ним співали мі скількы то было років слухайте то было з <unk> року То было деси <unk> рік то я з ним співала на два голосы Зумене была здібніст до того розуміти я як пішла ту до школы бы я там два клясы Вчыла ся в тому ту я пришла тут в третій по мойму Высотам донадской таком гарло было рукраіньска і украіньскы бешко Бєшко украіньска і украіньску мовы выклядали русийска тыкла жбивы Але не в першых клясах мі ся здає А кілько вытом прожыли У три чытри рокы Я вже там в школі была А до того рік певно ще до школы не ходила Зміте виту приіхали ту в долині нам дали як дали хату бо ми жыли на тому то ми ходили в першу школу В третю і в четверту клясу я ходия на турі Бо нам же хату дале там по латуті на як зараз на выгоду іхати то смы там мали хату же як нам по документах дали то я ходия на туру В третій четвертій клас А в пятым жем пішла ся дав додлиньску першу школу То момено родино такы жебы музикы здібной співали і тато співал і то мама співала тато співал гарний то же слух і ну не на стількы мал голос сі яктикійно але співал гарно співал І хочу Вам сказати што наша вся родина там кумкы в Бориславі всі співучі Всі видно так тото бо ся по бабі Орині і його брату то і діти якій співучы товенівка Співучі люди были Но і мама в мене дуже гарно співала і Микола вже єй брат рідний то вы не были мама была наймолодша а в віку был два рокы по моім від неє старшый то выни співали на два голосы і то знаєте такій слух мала мама і Дуже гарный слух малы были іщы маленьком дітика я взя співала так з вуйком мы співали на два голосы і вуйку дуже зо мном любил співати Был він мал гарний тож голос як мама такій і він Але не памятам якы мы співали але на два голосы і він так любил зодіанів поспіваєме си трохи і я памятам то мамо вашы якы найбівчы любили співанкы Якы співанкы Я зараз вам бо я декотрі співанкы навіт вчыла свонсамбльонтала нарідна На купу голосів якых єм мало Як Е Мама співала зараз вам як єм ішол од милой світ місяця высокого мила вік ногу творила чым выдишов далекого Я выдишол штыри крокы вынам я закликала Вой верни ся мі миленькій чемятя прогнівила прогнівила с моє миле Прогнівила як є был єм під віконце мати мала ічого Уж давно не співала підказы Так потім Зродили ся таркы за гора мидемо минанок з кошыкы мы пісня потім Як єс інограм ге ге ге нудка шалене назвало ы то співанкы Звенівкы значыт тот жалены не значы з звенівкы а тота звенівкы і тота звенівкы што є співалом Зродили ся таркы Звенівкы також потім неєдна дівчын Он сері хлопця а є місиі роти ниця не трафляє Неєдна дівчына сері хлопця має а місиі роти ні ниц ся не трафляє Знайти єж дуже памятам Ой хто штає пірєчко єс бера Єсбера ой хто ж моє Ой хто ж мене молодую за бере забере то пісня мой мамы На куротці пірячы ге любиме ся де кого ге ге Ой хто хштоє пі річко ізбра то ж мене молоду збере гарню пісня блаже блаже то же і хочу ом сказати жебы ом то пісній з кємі німи друже моя доля Сависонскы дес мож ся думатист лем Яницка пито сой личо із Переважні тут якых сел сут лемківскых сут люде Тут Но в вашым ансамблі были в якых В мене в ансамблі были різны были і з Ватліны Были з Чорноарік То же вже на тому світі Были сбындарівкы Были просто місцевы люде і од дзвенівкы были сестра моя сестра і дочка яне было <unk> чловіків ансамблів Ансамбль был великій гарний Я знам же коли уж было можна бесідувати про Лемків такы шыроку та то зачало ся творити лемківскє товариство і спочатку зачал ся зачали орґанізувати Лемківскій Хор з самого початку то деси при початку девятдесятых років і ту створили Хор якій якій сий час діял співал а пак розпал ся розышло ся вшытко Керувала Дарий Іванів на музичной школы Лемка Бура Браі яка не Лемкыня але взяла ся бо може проводити хвор і проводила і навет выступали з якым супроводом музычным были музыканты Были насіж з музичной школы і просто помогли в музичной школы і про минул час і окусы розлетіли вытіли ся розлетіли ся поем чого В нас ну так як всюди люди Лемкы докошні святы знаєте Днівайте ся б мы Лемкы але повім так правда Розуміте між нами в нас товариство якє ся і дотепер тримає то товариство і була Я не знаю відкє выне є Вы на Лемкіні але відквы не є не знал Тота жіночка була щыгна робила в тому товаристві всю віну Зміте розбраткібу што реґру Втогыло в <unk> році Вы знаєте я мала до того чысу ансамбль Від гымін Бескідів оцей А до того чысу я мала шыхлоре мала церковный выдному селі Церковный хвор мала мала спочатку у Рахыні Мамшос пілтори року мене вызили і є іх чыля хорбу дому я у Ракові Бы один і той же священик там мал і там мішла просил мене што поможіт мні в раківскому хорі Была я там Потім мене стали боліти ногы і я не стала юж бы диво тяжко было дости дальшый хварт так і пришол священник до мене каже Ярославина і дід Дуже Вас прошу поможіт священку в Лопєнці Ярославю на вас будут взети лиш сідіть і поможіть ну і не можу відповісти Змілю і ходила м там в Лопєнці була коло року знов мене запросили в струтин Нижній Струтні і там ємы робили той хор Там люди прекрасні голосисті єм лді єщо робити Розмити я єм зробила той хор обєднала ну зєднала службы Божі мы провадили і все было добре ну о мене треба повісти же то был час Коли церква выходила з підцілів людя підемна церкви і треба было помер нормально створити жебы нормально церкви вшытко ішло было знало талий порядок люде были не призвычаєны до того Деси были тоту підземну церков было Але деси том в хыжі ся провило але людиж были одвикнены Ну і так і так вам треба было всяди помагати Я помаграла дале вельчас так Але в той час я вела і свій ансамбль Пришли до мене після того хору хор розпал ся і стало ся так же вышло нефайні пові ме так Поскуйні вышло был добрий хор і ся розпал розлетіл ся і треба было на тім будувати дашто нове так Я так зрозуміла взяли ся той ру не взяли ся відразу Я тоді бо мы были в Русиі до <unk> р мы были в пятнадцет років Русиі То як то было бо я тови повіли же то вылині то в Борославі то в Русиі то я не знам то Яту била може так зробила Вы просто одповідте як то ваше жытя ся уложыло то виту ходили до школы ту доводи так єм ходила до школы в Другабці закінчыли музичне учылище Але я вже мала професию я в Бриславі я вчыла ся на електрыка є електрык <unk> розряду Обслуговувала швейні фабрыкы всі машыны ріжучі так дальшы моторы і світлю все Я доруцювала дванадцет років електриком на швейній фабрыці в Бориславі там єм ся вчыла З початку по електрыці закінчылам І там єм працювала на швейній фабрыці Там єм пішла в музичну школу До того мала потяг в вечірню музичну школу Я вже была замужом уже мене была дочка І мені чловік не раз вызыл акордіон я в челесомузичній школі І працювала на швеній такій жыли тиґу так своі Яшы Для співал Народный Аматорскій Фольклорный Ансамбль Відгун Бескідів Центры Культуры Кєвник Галина Курус та Ансамбль Рудной Музикы Карпатскій Музикы Реґонну Культуры Крівник і чом то ви так до Борослава Не знаю Знаєте мы були молиді як закінчыли я ту школу і малам крижанкы А колежанкы приіхали з Борислава якых ВБели на роботу мотористы дізыґлісты сварщыкы ну електрыків там щы не было Але електрыкы были мщыни з ним покылюґували а тоді знаєте як было <unk> рублів мі зароблял татот рублів А тоді было все такы після війны тото што такы бідно ся жыло тому я хотіла крем того што я мала якусь професию і єщы хотіла заробити штоб я мала штоб я ся вділи бо Ядівщынам была штоб я ся вділа шя Могла себе обслужыти бы на татові рукы все не ляжы є вже пісні після в школы поіхала до Борислава Ялек по школі Я попрацювала рахівником у середній школі І потім мене дівчатка загітували і мы я мы поіхали в Борислав учылищы Закінчыли учылище я стала працювати там на швейній фабриці там є вышли заміж од і там є пропорцювала <unk>надцет років на швейній фабриці жырным електры І там я почала учыти ся в музичній школі і коли закінчыли є всього три класы в музичной школы мені выкладачі кажут дана выте каздібны жіночка єдте в другоц і без всякого выпыступите в учылищы Музичне музичне учылище Я пішла підготовля ся трохы і пішла Там треба было співати бо Я ішла на дириґентскій віділ Од і я ся поздавала і поступила в учылищы Пучала ся вчыти і в мене траґедия в сімі Мене вбил ся чловік він был також електрык Є це вже мене другі От так І розумієте і так от такє жытя наше Тут мо і были батькі в долині А там я перевела ся на золочний віділь є працювала і вчыла сучы є працювала же електры комколю не стало ся од Згынул мічві то же были лектер помір упол зі ствомй і стала ся ґабіда і потім я мене перевели на золочний відділ Я думала шпевно тіну учылищы Міні дали можливіст знайте здати сесів Я готовила ся а співати коли я выходила грала музыка ним Іні все такы выкладач підтримала мне тік на всі учытелівы я написала заяву на Академ Відпуск міні недалек дем Відпуск сказали што дана рік А потім другій а потім ты забудеш літянеш Ты людина здібна мы знаєме што ты вмієш і розумієш і працюєш і знаєш і мы тби ну помогли м єй розміт першу сесию здати штоб Ян бян не мала є плакала якы мі грали я мусіли співати диригувати і буду тяжко І так Закінчыли є там учылище вже працююче яй закінчыле учылищы Я працювала на швейній фабриці потім я поміняла квартиру Сюдина на тоту і працювала на гелектырком а потім пішла в музичну школу коли уж закінчыла є і мне в школу нова школа Я выклим сльфреджю выкладала музичну літературу фортепіяном выкладала Ну і могла м навіт акордион выкладати як не было кому то могла м робити Мі подобало ся імно теоретичне та сільфеджыю є тяжкій предмет а мені подобал і я вміла донести до дітей і малям має до того дар і такє припрацювала всі рокы депенсиі музичній школь Коли слухай ся гнеска бесідуєме з мешканком міста долины Івано Франківской области Даніілом Гаврилишын Од <unk> р она провадила в Долині Лемківскій Вокальный Жіночый Ансамбль Відгомін Бескідів Пак стало ся так же не годна было далей рядити улюбленым ансамбльом і на єй місце пришла Тамара Савку Агнеска кєрівником Ансамблю Відгомін Бескідів єст Галина Курус Не скачуєме як выступил тот ансамбль на ювілейным концерті в листопаді <unk> рока Власні святкували сме товды <unk>літя ансамблю Не розумію ся так на музиці але Хочу повісти же на жаль тот выступ то было повторіня тотых співанок же мы ту в Украіні все чуєме в выконаню інчых выконавців выконавців і ансамблів власні тотых найбільше популярных співанок А в панідани як она повіла было інакше Оповіла мі же не лем глядала цікавых ориґінальных нарай співанок а і розписувала іх на партиі жебы звучало богатше цікавше Но і сама укладала музыку до поезиі якы єй ся сподабали і вводила тоты творы до репертуару ансамблю На жаль з тотых часів не лишыли ся нам якыс голодиска ци дечка мусиме слухати лем тото як ансамбль звучыт тепер жебы сымоля доше бесеморы і чудячы ойку жебы сыморже бесемолят і чуды же системо глядом про языю св шукай ся пяти Но тепер од ансамблю Двомін Бескідів і од Бескідів лемківскых і бойківскых гір перенесеме ся далеко предалеку аж Якутскій край В Совітскым Союзі честний чловек кулисси не міг ся доробити на прустій звыклій рубуті Зарплаты были невеликы а як дахто хотіл кус більше мати мусіл якту повідали іх хати за длінным рубльом переважні в Пілнічны краі Совітского Союза переважні на Сибір Там з огляду на тяжкы умовы платило ся більше і як жыти скромно а грошы складати на ощадну книжку як вшыткы товды робили то можна было привести думів якійси заробок Но не было то легко але то был певне лем єден такій офіцийний спосіб дашто заробити Такы зробила і дана з мужом Дмийтром разом з дітьми они поіхали в предалеку далиць Якутию Жебы сте знали же Якудия наскал назові ся Республика Саха то найбільше в світі адміністративно територияльна одиниця по польскє то буде єдностка Оно така велика як ціла Індия Але то не держава а она єст лем субєктом Росийской федерациі Як не мате мапы деси коло себе то повім вам же то єст пілнічно східня част Сибіру І так нашы знакумы поіхали в полудньову част Якутиі куст теплішу Тайголу част бо в пілнічной части Тайга переходит в лісотундру а пак в тундру В студеній якутскій землі схованы величезны богатства золото лугля ропа желізо уран і інчы інчы ріжны скарбы Якуты все протестували проти того же вшытко з іх рідной землі од них заберают і хтоси інчый корыстат з того богатства Все они бороли ся за свою культуру за свою мову за свою землю повілям же Геологы нашли ту і золото єст го барз дуже і єдно з такых місц другє в Росиі по кількости добиваня золота то ніжданьскоє власні в посолок Нєжданьскоє приіхали Дмитро і Даниіла з дітьми Но далей просиме слухати Як так ся стало же поіхали стеіхали мы поіхали розуміте мы почали отут будувати тоту хату Мы взяли плян ну а мене <unk> гривень і в чловіка што ты єй за грошы можно было хату будува І поіхали моіх товаришів з якыми я працювала на пілніч І також вызвели мене як специяліста посойфаджыт теоретика в музичній школі і дириґента Ім не вызвели туди То были <unk> сом рік І уіхали жебы дашто заробити жебы мож было поставити хоч так так Хыжа стоіт уж ме ся в <unk> році вернули жем зробили ту хату тіль не было тато мы высылали грошы тощы таты же то нам Прискладали дошкы і так дальше і він нам покрыл хату він бліхари і нам покрыл хату а тут уже мет так ме зарубили знаєте поіхали там і так і тоты будували і дочка ся вчыла в же учылищі мы были в Якуті і пятнадцет років я там працувала в музичній школі Якы займали ся тым святом были Оповісти мі так не были Якы том жыли Як бы том дом знаєте з початку як єм приіхала бы м приіхала сама у мене друга дочка вже з другым чловеком має другу дочку і было вся скількы в першый клас пішла Пішла вал школу першу четверть закінчыла а я же там взяли мене на роботу я же в Якуті приіхал Ну як Приіхам з мішком книжок ну і дали мені одразу там де жыти До вересень жолтень ящы была сама листопад а в грудні приіхал чловік з дочкою і нам після грудня дали при місті не дали нам кімнату і мы мали своє Што там з Там єкути Ном До Вас приходили якутскы діти так І тікы там нитікы якутимо ріжні там были всякы і Грузины і Ермяне і якы напривікраінци наші з Донецкой области і з Франківскі Йохом было Як вы робили ту музичній школі ту до програшы а програмы єднака тікы мова А мі якось было я не знаю якы знайте мету школівчыли росийску мову і літературу але то не тамова Розуміти бы розмовна мова росийска трохы інакше і мені было з початку але не дуже не дуже тяжко што не дуже тяжко было бо міні як треба было там были Украінці діти моі там были якути діти там были Росияне діти там были Русины ну одным словом там сімя ружна І як міні треба было перевести я питал ся дітичкы як на рисийскій мові такы слово в ним мі перевидили помагали мі І так і потім так ну ніколи ніхто Я розуміти абы там Хтось сказал што там ло не знає або што такого не было бо всі приізджали з такым самым розумі де приізджали вчыли ся там говорити на русийскій честі моти якутскы діти Як они і ім было тяжко Вызнаєте якуты взагалі люди як люди не такій я хазяйскій страна то не Украінец што пустил москаля і москалі мук кєрує А він я хазяін страна Вот і всє І то што він хотіл він добити ся Были люди были діти з Дєбні і были всякі Але як іх батькы записували Ци він міг співати ци не міг співати што з теоретично вчыл когось за пару років навчы лем співати розвелем голос слух а была така дитина з Ленінграду дівчынка што три рокы не могла заспівати без мене нічого не могла заспіва А після трьох років заспівала дитины закінчыли музичну школу і в ансамблі навіт в інструментальным грала в середній школі такшы все ся дає як ся хоче так А як уты богато іх не было в мене в школі правда батько іх был головным інжынером на тій шахті де бы там добывали золотом ним были А як ту ся звали як нежданіньскє село нежданіньскє село і Хандига є такій реґіонний центр Гандихскій Якутской област Як том природы якы там што є там знаєте як три місяці наприклад травий місяц начынає ся сонце тобто до травня місяця дес там з піл квітня уже температура <unk> градусів розу а як Перше травня і де тепло уже розтаюют снігы не снігы а люди бо то там є всеткєвічна мертвыта і сю І мы навіт там садили бульбу Садили ме в теплицях правда помідоры гіркы перец Беклежане все то было в теплицях а на дворі сидили бульбу Чловік привіз дві татер на мулю з рікы розправили і там ходили конякы коні такі што працювали они потім по посолку так ходили пасли ся гризли штось там на помийках де уж в пайкых хто выкідал І тоты мы ходили зберали в мішкы мерли ты дні потім мы одобрали іх в Тымлицях і в Поліну і зрештою Лисві ній вже люты одобряли тоту землю мали ци кубу І помидоры мали і за іх консервували і мали всю всю консервацию наприкляд местиплицю же мали роблену свою Югіркы мали і помидорма Івозили нам картоплю привезили тым то жы собі там два чытри мішкы выхвали а нам три мішкы привезли бы давали ся по на душу надну людину там скіль кілограм писят м римбу Ваш муж тиж нашол том добру так тиж нашол Він сам будівельник інжынер ну і там робил проґрамі так Як там буду жыти тамы Іночы то звычаю всюди всюди мерзлита Тобто три місяці то є сонечко Вы на дворі маєте теплицю горот маєте а проходит вечер студін А вже коли підходит перше версня Всю ми і бульбу яку мы посадили мы мусіли пророщувати бульбу шуб на скоро підростала але там ціли цілий ціли літой є круглий <unk> годины сонеч Цілый час світ світит не заходит не заходит тільки зігнули ся і зновы ішло Зміли якось Як і вышли цілу добу так цілу даку цілу добу а потім зима знову тікы три годины дня арешто всю ніч грудні в листопаді уже такє є листопад грудинь січен лютий берзень уже почынає ся Трошы більшый ден так і вічна мерзлита там розуміте мертер може ся розмерзти а далі там мерзл Тому як бывали люди померли іх там хоронили то взрывали землю Не копали а взрывали мож мы было Треба жебы м підірвали і выбрали ти йому там там і він як зараз так він вічно там м і буде так так І хочу вам сказати ну як така гарна природа холодна Тут у нас є тепле бо східку сонце такій гарний може быти захід може быти А там то все є такє дуже холодне Красиве є тоты полярне сяйвы Єст сяйва ніч чысто біла Абсолютно ви лягают люди спати а мы як робили в теплиці і думем ой Мы ся подивила то же третя година ноч Же сонечку чынаю вставати Ну і кісню там не хватає <unk> процентів а так Розріджны еповітря так Кісню не выстачає <unk> процентів тому і там Надбалкы мусіт быти розуміти бо людям тяж бы дихати і ся кубува І хто дуже долго там пробуде потім приізджає ся сюди начынают хворіти і быває так што скоро закінчыт жытя Зпочатку было дуже трудно привыкнути бы там мясо оленина всє по нормі все по талонах розуміте выділяют Вам мясо з тількы на на вес посьолок і по списку по сільскій Раді Спискы по скількій кільграм там скількій єм мясо скількє можут дати каждому іде потім то все переходит китайскій яблука аписы нимандерины в змі приходят все гарне але може быти і замерзле підмерзле І все запечатане і все тількы о так все паж дво все так роздумали Шоб не было Жміте оден може то він си візьме там не знайшкі другє а так каждым шім стал І всім роздавали всі были і плотили ся близку Купляйте як вшыткой за гроші было і вшытко ішло але вшытко і по списку по мыто Были люди якы мали крім теплиці там собі робили такы невеличкы городы кєде садили си бульбу бо переважно уж не выстарчає то бульбы Потім же морку підвезили там буряка червоной і близко не было Молока тамта клож не матім же нам з госкуспна ферма была така дуже гарне было молоко але такє як буханка хліба замерзле млуку І розмерзаєте свіженькє замерзле млучко Вы розмерзаєте ся маєте і смак і запах і все свіженькє молочко то жы натуральне лише тощы морож Лета не сохраняли всю всі продукты так сохраняли ся Спочатку было дуже трудно покы мене узнали покы знали што то учытелька покы знали шты як я почала робити працювати в школі же всі приіха нас уцілка нова Ну і в цілка таку цілка приходили знакомили ся батькы завели ся друзі наші Украінці тут уже якраз Донецкы были перші моі друзі Але дуже вызнаєте такі были дружні люди шо кажу вам як Вам было было треба Вас не знали Я Вас наприклят не знала од до мене пришла якы сме єхали з відпуску І Галя же Наталька моя кінчає <unk> клас <unk> по мойму Мы єхали то після <unk> з відпуску сюди віци Наталя каже мамо диви ся ну така гарне така кульчычкє ну візьми мні Я кажу Галю то єст Наталю я не маю з собою грошей бо мы дам нам книжкы всі на книжкы клали А мы якы жали знімали робили тамкі заполнювали банківскє тыташ здавали сте в банкы поличали сте з них грож І підходит до мене жінка Також з Нижданінкы І кажде на Ярославін Нам добре знає а я ні Яй не знаю зосіб Кажу як вам нада а вона почула што є вам нада ям займу Мє тінь і єст Я кажу у мене туж є грошы Але в ніжданкій а тут з собою женыма Вынам і позычаі єм бруд Наталі Ті кажу А як я вам віддам А вы накаж як вам піду і я Тілько я приіхала додому зняла гроші і за якій час може за тыждень підходит внак всє хорошы гы все хорошы є віддали іх гроші Вызнаєте от люде ділили ся з посліднім іх вшытце треба было Были щырі один другому не было Не было брехні не было розумієте коварства того были не стількы один другы підтримал бы в склидных умов Такє я все чуло про Лемків О тото што выповіли мі тепер так є все чуло про Лемків што так было дома што так єдало Яры тримали сякі Ялы Разнам ци было так вынівці Венівці так было тиж Ну на скількы Я не можу осудити бы я была маленька але люде ся тримали купы Тримали ся купы я знаю дуже особливо як мы выіжджали Я знаю што один другому помогали як могли Але всякы были были і хытрійші были тикішы І скупішы ну а хто швідо мамочка сой ма Кы вернем місце до тотых єкутів Выли учытельком музичній Штай Ци вы но ясне выкладали то што была проґрама ци вы деси там стрічали ся з місцевом музичном культуром Ци вы чули Ю спів є бо в нас не было іх было дуже мало Мало іх было тому што іх был начальник того головний інжынер был єкут і там пару інжынерів были якути з сімями рішы іх не было было пару щы такых што приізжали до них вже іх родина те і там працювали Але шуб там якуцкє штось было нічого Але в нас наша музична школа была так як бы сказати вам Центром культуры в нашым посолку Я теоретик я дириґент я співаю гарно в нас в школі зробил ся мы мали Сыліска ясилістка мужчына же был сыліз потім мы спіл мали ме квартет і зробили ме ансамбль Я ансамбльом кєрувала потім приіхал до нас другій директор він мал хор зробил потім робили конкурсых хворів ту мене было шус три тых хворы Така гімлоблятория была велика жіноча то я мала хвор потім ще там була што малам хорі потім мі дале кунтуру геолоґів што малам хворити і всі хвори треба было вчыти то мене раз знаєти а то всю было за дур то не были всю за грошы то всє было за дур То не раз приходиш вже ні рук і ніг не чуєш Ну але всі хотіли зміт і всі змагали ся і співали і як мы візджали в Жыды дому то мні учытелі і середня школы з нами Зміт середня школа мы там было нас я Украінка директор Украінец З Кыєва был гітаризнаш Кварінец была світляна тоже з Украіны нас четвер было а приіхала ще была дві Росиянкы были піяністы обыдві нас было семро чловік в школі Якой то был тот посьолок якій ниждань Знаєте так гора тут під гором Едеріка так тыкла вона геть аж то давнес і о Кото Ріко Явсо зволи у Гандизі была оддан а відти шли притокы єй а потім Е Я хтіло знати якый тот посьолок же кілько люди деси жыло приблизно Вы знаєте было багато бо там была шахта Руднік был вы шахтьоры були утри зміны працювали там фабрыка де золото вы вытоплювали выберали вычыщали там і срібло там і золото было Не знаю певно в <unk> жы пише Ну і там был столядник цехлу торгівля мала столова була клуб буликій хоц старі фільмы шли але ішли фільмы ну і наша музична школа знаєте перше выни якы не знают чогось до мене выни всі біли Мене дочка вчыла ся в першым класі першій місяц тут получыла ся і там відразу приіхала I вчытелька така была дуже гарна Валентина Константинівна Івна Выном Дайте нам шточкы моі послухали кусь музуку Я ім роблю і кісказкы по музичных там іпергюнт і різну музыку там іщылкунчык беляти і є ім а як я пришла мені директор дал список і каже нам виділ культуры все платит што за каждит І я пластинок не выписули нам оплатили і нам прислали І я мала купу пластинок я мала музыку я мала ся дітям давати в музичній школі і дід думаний шли в кляс мене такій кляс был такій невеличкій і в тому клясі буде два де парт і містіл фортепіяно і дошка І вшо І до того у мене приходили по два клясы у тому тым розуміти все слухало музыку Як одна почула што я чытала тому класу де моє талка вчыли ся а другій є першый клас бы были два так до <unk> класу были по два класы Жмит будут люде брат то потім приходили до мене і другі клясы а потім і інчы класы першый другій третій четвертій і <unk> ну а взрослі От такій то справы мене може в нияк до того ансамблю дойти то якыси чудо Хоцю жебы выповіли як дочоли вашы ансамбль А ме просили знате ям прі бы ме ще хату тоту не збудували мы тік почали І я іду відси з будовы або на будову і мене зустріли там як сєрбилу На автобусні зустріли мне <unk>ra жіночка IТкаже Там дана Ярославна до вас має прийти шопєчка і хоче Вас просити бы сте ешли робити ансамбль Лемківскій тот хор розгледіл ся І далей што хтіли І тоді выни ся домовили што будут мені говорити бо навіт Даря Іванівна выназі мною опрацувала в музичній школі не знала і назнали што є Лемкыня Я никому то не говорила але всі знали што є Лемкіня і она каже ну знаєте я не Лемкыня то Може вам ся не подабам а от е попроси дану Ярославіну на Лемкінє і на вам Я так дум же вына під помож зробити Но і выни пришли до мене в Жыду дому і поговорили Я кажу все зроблю тількы не обходит мене явкы людей Вы сой самы глядайте жы мі пришли жебы забезпечыли такы вато а я працюю то што мі потрібне Ястофахова і я наксе людям тыж повім з тым мі были добры мене то николи не цікавило Наші Лемкы пришли і кажут Мене нич не буде обходити Я рыхтую бо маю роботы з тым роботы є багато Я кажу то вы повинні розуміти што я ся і не співам і на толчу ся з ними покы я вивчу партіі своі і розписати мні тератвірна на <unk> на шіст голисів то залежыт як і яка пісня якона звычати штоб мене не цікавили абсолютно кількіст людей В нас повинны быти все стабільны Добрі а Я вам дам такі звіданя был тот великый концерт <unk> листопада в минулым році было до ХХлітя ансамблю орґанізувано тот концерт Але ідут <unk> літя Товарива Лемківщына в Долині но і тиж іщы додали до того жем <unk> років як выселили Украіна і выступал Ансамбль Від Гомін Бескідів ноясне не міг выступати три годины а выступал были якысы выступы а між тым были якысы інчы річы І я хочу знати такє вы проводили кільку років тот ансамбль а тепер треба комуси передавати бы жыты далей і як треба было дати кукунсу другому але вы сідили слухали як тепер звучыт тот ансамбль Він звучыт інакше як товды як вы проводили Знаєте я хочу Вам сказати так приходили на концерт нашів чытилі з музичной школы І як перший концерт у нашбу а першый концерт Лемків был отут у нашому долиньскому клубі старому клубі то сказали шту вни не знали што в нас в долині є такій прекрасний лемківскій ансамбль Тоді в нас было вісемнадцет чловік тоді были дуже гарні голосочкы І мы співали Боже Великій Єдиний то є досит тяжкій твір але мы співали іх не всі на чыри голосы і співали ме дуже гадно І такій музыкант як Стацик Василь Він сам акордейоніст і він мал у долині мужкій ансамбль Не памятає якій называл ся Чы Явірчы І він потім як наспуш слухал наш выступ той был мы на день матері співали то він сказал што у нас в долині нема ліпшых ансамблів тобто ні хора ні ансамбль а будді і верховина і был венгеду Хлор Великій Іщы в Гебесебу Хор він сказал што слухати в долині тільк єщы Лемківскій Ансамбль і мій Ансамбль Мы тоді співали надзвычайно гарно бо всі учытелівскы говорили з музичной школы Боже даний Ярославина чест тобі хваляш Ты могла м зробити так я працювала одинадцет навіт дванадцет років Потім є захворіла знагаме міні было дуже тяжко ходити і я не могла ходити были так што внивали навіт на таксі шя підізджала на репетициі але то было рідкіст а я за своі гроші нускікі там поіхали не так просто розкєнет ся тым більше на пенсиі І захворілам так шым не могла прийти на репетицию Ту кільковы дванадцет руків проводили ансамбль од якого рока до якого по моєм <unk> рік Зачали сте так Наші вдесі зверели се то жемстра тіж Айде буде з ся лем пане Ла ма і малю Як вы формували репертуар ансамблю Я Я давала програму писала м ойчынашы наш начынала ся далі Ватра Лемківска Єдиний вывікіт для всіх то моє пісня яку є написала на слова нашо поліника нашого поета вещый композитор Ну де як Я знаю як то мож розказати але маю дуж багато творів своіх Сітів от то был єден концерт най Ішли дівцьо людскыми нас мене в конику нас неєдны дівчыны бодає ся кугуд знудил якє сіно грабала зелене на столи Чорны Хморы ґуры му і Гуры Зелены то бы танцювальны тыка Дєд собі заспіва кєд собі заспіва Трьома голосами Лісняш мы співал на шіст гусів Ям каждбушы Кєд собі за співа Трьома голосновами Ядам піде верхо Долено Гот собі за спігы выгопян памятай слів Трьома голосами Єдан піде верхва Звыдам слова Кєрмеш кєрмишы ту сут і авторскы творы і народны гм тоті всякі Я маю такій твір Любітю Краіну насывал Володимра Сосюриш кєрмиш кєрмиш што не буду в Бреславі мы співали той кермиш як бы выходили на сцену мысли што тут забывал кєрмиш Ерва Хомыка так так так так так так так так так так так І што і вы выдумали музыку Но та до того так м Я не знам той пісні ну то пісня така ган ту єст не памятам не памятам Керміш Ґарш дес має Лісловом Уй Нас манаку нику нас через тот золени Лас Нас мы вымогают Я там дівчыну маю нас ма на кони губы поточа поточа ге ге ге шол то ґєкляга коча ци земна водичка ци шуна ганичка поточе бы доче Як земна водичка Де ся мі нагапити Як шунаганичка як шунаганичка буду єй любити Та маю дуж багато творів Бойківскы фестины на слова на дієдичко маю то был лемківскій ансамбль Але мали сте і нелемківскы творы мали сте ріж мали мы ріжні творы знайте і лемківскій і навіт народні навіт маю пісню про долину Бы было до дня міста долины написали ся мі пісня про довену До Карпат бы дати тот руку іркают нафы Хвили Ю прозорую цим мрію дого лечого заробляжы Тут выглім квіте білы Сніжні што зберают уж шырокым полі Глянеш і народжує ся пісня мусатє мемовы О Долині Нонавя і Новідня Місты Славы Бойківского краю Ніл щастли вых молодых і свієтлих Я то дію як мати ліпшою плачыт ся чымусь Я любила то єн самі дуже знайте Взалі я люблю свою роботу є дуже люблю свою роботу Єшли дівча лучками гілучками лучками лучками єсли варту з ружками з ружками з ручками Бачте все розписано на три А дай на чтер гусе Од шырым поль студеночка Шырым поль студеночка орґ з неє пют А уж мою наймилейшу а уж мою наймилейшу дошлю бы ведут Мам друшник є така пісня бойківсці фенты є бойківскій наспіл То є на слова Ліника і на слова Ліника ме мали таку пісню Великдень Малам таку пісню ге зріздвом Христовым братя Лемкі Тож сестры братя свитам ге ге Здоровє щестя Вам бажен діточка минука мі роди ні Іріні на сі Лемківщыні то заспів а приспіл Євнаска перше раз но свята га Громада зішла ся бага та жебы коляду послухати дитинства в горах пригадати То так слава хломика а музика моя Мы о цю пісню співали у Львові в театрі опериі баляту На тому то нам дале лиш навіт не дали нам куляду зыспівати А лиш оту пісню всю сестры і братя во свят щестьо Вам мало бы быти жылами желата діточкам внукам і родині у рідній нашій Лемківщыні Дай Божом щестю прожывати краіну майкіршынувати о землю дбати о родину і рідну нашу лемківщыну і жебы наші любі діти Понесли гет по цілим світі о красу і велич свого краю ней Бог но в тім допомагає Зріздвом Христовым Громым Роком найжытя іде славным кроком в участ і славы Украіны рідной нашой Лемківщыны Ну тото я сама то писала сама тото моя мельодия тікы Словачый ну співали моі дівчата богато моіх пісень співали Мы дуже мали гарный ансамбль і хочу Вам сказати нас бы навіт нашой музичной школи была бы женна фіксивна она мала дитячий хор у церкви То вона приходила до нас на концерт і каже одподвіся як діти як треба дыхати Як грабацитне диханя розміте нутує такі нюансы які треба просто тот знати Я вас два місяци не выпустила на сцену покы сте не зробили то што я хотіли то было ся чути Де вы з ансамбльом выступили Вреславі удруголабці у Львові в Лопирным театрі і ждыні мы были і в монастырисках мы были і не раз і не два Дуже щастыми Ну богато мы были і нагороды мыємы до спадна лапа тота мала Але я м поміл же знаєте вже з купа років як я ся тым не занімаю Хоц мені спочатку было надзвычайно тяжко до того приверкнути тому што я тоту роботу дуже люблю Я єй люблю то є моє моє як той каже моє я Не могла бы м хворіла і мені дівчатам не з музичной школы дано і росла та якось я кажу дівчатам я не можу іти на репетициі Новы зрозумійте мене жы давной бли І пришли до мене дівчата і кажут да Ярославі на та што робите та видівіці якій был ансамбль Вы такій ансамбль лишаєте я кажу аж што ж єм можу зробити як я не можу дати рады просто як Зміте мене о з того пором Вымыває ся з того кальці мне не тримає І яж коли узнала шу того стопор коли я почала вже працювати над тым та і такє знаєте і о так могла ще працювати пару років Новзнаєте раз дописал З трудом дали Юбі Хрощак і она його зіпсула З там з не знаю і то не лишыли ся нузвычаны сут колы чуды школы Ну шкоды шкоды ы У мене учы коли працювала така ну не працювала а співали в нашым камерія Онуфрівна і вына колись приходила і каже до Мариі Іванівны до Шопірчкы котра нас колись вела Де выберате такы творы А она каже а нам все тото дає Даный Ярслайн А я уже там маю богато такых пісинюк такых розумієте де я мушу написати на них музику Взміте міні як во надаєся Я не просто так абы яга там штось придумал Я співаю тоты дру вірш якій в мене є Я його чытаю і мені ся відразу співає а потім я собі записую то люзміте От так і так я до того пришла Я то господній дармій я до того пришла я одразу не вміла того робити Ай коли я почала Я одчынаш то в нас я почула і записали ми одчынаш нівидній церкви того так не співали аж потім мі православний дириґент нашой православной церкви Пришол до мене і просил ми не дайте бы мі дуже подобати це той отци нашой співаєте ви діє мі дале і тепер співає там Православна Церкви І я так дивлю ся што розуміте од мене як раз і нинішня розмова і то щы я вчора Заглянула в ті своі Пары папери всі тоты пісні і я зрозуміла што мені ґвалт іх треба робити і дати в выпуск гає моє каже мамо та треба тото все докупи і якось треба было выпускати якій збірничок мушу такі пісні дуже гарні І каже Тыткі творы понаписували нехай бы ся люди корыстували півали єдно ікы для лем ріжны там діж є і блайкы і і гарніти а вырозлове репертуарний збірник так на кім ся пише і рак і так інчы ґаляют дак інчы выдают Ну чом тото не зробити Ну треба треба Мыли моі слухаче на тім лишыли ся мі лем подякувати пані Даниілі же вродили ся в <unk> році в селі Вынівка Коло Куросна Пак родина Даниілы Кункы выіхала в Украіну гнеска пані Даниіля она уж ся пише Горын мешкат в місті Долина і бесідували сме гнеска про єй жытя была то уж друга част бо першой части бесіды до ходило переважні о село Ванівка Рідне село паніданы но а гнеска більше бесідувано про єй жытя Нелегкє але цікаве она має што спомнути ну і она дванадцет років рядила Лемківскым Локальным Жіночым Ансамбльом Відгомін Безкыдів Гнеска Чули сте пісні уласні выконаню того ансамблю але рядит ужнеска інча особа Зато інакше было і звучаня Но на тім хоцю лем повісти єкую попращати ся то запроводила вас до міста долины в Іванофранківской области Анна Кырпан Но і што пращам ся і чекам вас зас до стрічы за тыжден Оставайте здоры