Слова, достоменніст, емоциі
О культурі, людях і місцях Лемковины.
Подкасты, бесіды, спомины, музика.
Результаты гляданя
879 епізодів · 37 серий · сторінка 3 з 15
...i słowom: prowadzący omawia korespondencję od słuchaczy oraz przykłady podobnych wyrazów, m.in. różnice między klikaniem/kliczaniem a krzyczeniem, a także między postem internetowym a postem religijnym. Wyjaśnia na przyk...
...nie po polsku (automatyczne) Audycja jest programem o słowach i języku łemkowskim/rusińskim. Prowadzący wraca do pytania słuchacza o pochodzenie nazw Halicz, Haliczyna i Galicja, przedstawiając słowiańską hipotezę łączon...
...owadzący wraca do tematu madziaryzmów w rusińskim oraz słowiańskich zapożyczeń w węgierskim. Omawia różne teorie ich pochodzenia i przedstawia opinię, że nie da się uznać wszystkich slawizmów w węgierskim za rusińskie, a...
...wąwozem oraz paryją, przy okazji wyjaśniając dawne nosówki i protetyczne w w języku polskim. Główna część audycji dotyczy jego hipotezy o pochodzeniu słowa bajusy: zestawia je z formami oznaczającymi wąsy, możliwym dawny...
...którą wiąże z czasownikiem oznaczającym puszczanie, uwalnianie lub czas zabawy przed postem. Główna część dotyczy pytania słuchacza o polskie słowo wąwóz i łemkowskie яр: prowadzący omawia ich odmienne pochodzenie oraz p...
...nych państwach, a później dochodzenia do wspólnej wersji języka, nie został zrealizowany, m.in. dlatego, że warunki rozwoju języka w różnych krajach okazały się odmienne. Rozważali jako możliwe alternatywy dokładniejsze ...
...o powyganjati. Prowadzący omawia własne przykłady i wyjaśnia, że prefiksy mogą wiązać się m.in. z aspektem, kierunkiem, rezultatem, intensywnością oraz wielokrotnością czynności; według niego takie konstrukcje, zwłaszcza...
...ne z okresem bożonarodzeniowym, zwłaszcza z weliją, czyli dniem przygotowania przed świętem. Prowadzący wyjaśnia pochodzenie i znaczenia wybranych terminów oraz zwyczajów, między innymi dotyczących polazników, kolędników...
...nicach znaczeń między językami, a główną część przeznaczył na pytanie, czemu na portalu lem.fm pojawia się oficjalniejsza forma nazwy Republiki Czeskiej zamiast krótszej formy odnoszącej się do Czech. Według prowadzącego...
...ionalnych różnicach i zmianach znaczeń w języku rusińskim, z przykładami słów dotyczących m.in. pary chłopak-dziewczyna, zakazywania lub zamawiania, nazw samolotu oraz określeń osób kierujących organizacjami. Prowadzący ...
...zący mówił o swoim referacie na temat poliwariantywności form językowych w publikacjach Lem.fm oraz o tym, jak praktycy języka, tacy jak redaktorzy, tłumacze, pisarze i korektorzy, uczestniczą w tworzeniu uzusu, rozwijan...
...ko własne propozycje i komentarze językowe, omawiał możliwe określenia dotyczące futbolu, m.in. sędziego, meczu/gry, części meczu, turnieju, drużyny, bramkarza oraz nazwy czynności wprowadzenia piłki w ruch nogą lub głow...
... Karpatach, zwłaszcza wędrówek wyrazów między rumuńskim, językami słowiańskimi i węgierskim. Prowadzący wraca do tematu nazwy przekąski zabieranej w drogę, a potem omawia kolejne przykłady związane m.in. z drewnianym nac...
...mi i polskimi formami, ale zaznacza też, że istnieje wiele wyjątków oraz nieregularności, m.in. związanych z dawnymi sonantami. Na końcu zachęca słuchaczy do przesyłania własnych przykładów i do uczenia się ortografii za...
...ch przez diakonów, księży oraz biskupów. Punktem wyjścia jest błąd w tekście na portalu lem.fm, gdzie krzyż noszony na piersi został omyłkowo nazwany słowem sugerującym związek z palcem; prowadzący wyjaśnia tę różnicę na...
...szej generacji łemkowsko-amerykańskich przedsiębiorców, chwali ją i streszcza, że opisuje m.in. początki emigrantów, ich sklepy, masarnie, hotele, banki oraz liczne biografie. Przytacza także dawne rusińskie reklamy taki...
...ustawionymi nogami, odróżniając ją od чемерити, które wiązał z zatruciem albo zaszkodzeniem. W drugiej części, wychodząc od rozmowy o polskim wyrażeniu „w ogóle”, omawiał formy takie jak загальный, общый, общына, обществ...
...nych form єм i єс oraz sposobów ich łączenia z innymi słowami w języku łemkowskim/rusińskim. Prowadzący omawiał różne funkcje słowa же, między innymi jako spójnika, przysłówka, wykrzyknika i partykuły, oraz wyjaśniał, ki...
...a mają prostszy system odmiany i część typów pozostaje nieodmienna; jako przykłady podaje m.in. Маґочій, Русенко, Манайло, Турок i Медвідь.
...cona łemkowskim nazwom owoców z krzaków oraz związanym z nimi skojarzeniom i etymologiom, m.in. jagodzie, jagódce, jafyrze, winnyczkach, winogradzie, malinie, swyrbołusce i nazwom agrestu. Prowadzący porównywał znaczenia...
...ego słowa oznaczającego jeżynę, a także wyjaśnia, że podwójne nazwy miesięcy na portalu Lem.fm są praktyką ułatwiającą porozumienie między odbiorcami używającymi różnych standardów językowych.
...m z łemkowską kuchnią i domową tradycją. Rozmówcy omawiają nazwy oraz czynności dotyczące m.in. ziemniaków, ciasta, pierogów, kisielicy, paschy, jasznicy, żentycy oraz potraw postnych i świątecznych, a prowadzący podkreś...
...iada w niej na komentarze słuchaczy oraz wraca do tematów z poprzednich programów. Omawia m.in. wyraz związany z wiosną i początkiem roku, proces ściągnięć w formach czasownikowych na przykładach polskich i łemkowskich o...
...wiańskiego odpowiednika przymiotnika цікавий, który według niego jest utrwalonym polonizmem.
...ającego łzę: слеза, сылза, слыза i сыза. Prowadzący omawiał przykłady z tekstów portalu Lem.fm oraz tłumaczył różnice historycznymi procesami językowymi, zwłaszcza dawnymi półsamogłoskami i przestawką głosek. Według prow...
...więk określany przez prowadzącego jako niesylabowe У. Prowadzący podaje liczne przykłady, m.in. formy związane z wypowiadaniem, wyrazami oznaczającymi mowę i słowo, nazwą wołka, Mихалів oraz imieniem Владимір, a także po...
...uje temat jotowanych liter oraz dawnych procesów fonetycznych w języku rusińskim/łemkowskim. Omawia przede wszystkim uproszczenia dawnych połączeń dźwięków oraz przejście dawnego „о” w „і”, pokazując to na przykładach fo...
...ycja jest programem o słowach i języku, prowadzonym przez Demka Trochanowskiego w radiu Lem.fm. Najpierw prowadzący omawia jotę oraz różne zachowanie głosek w pobliżu i lub joty, podając przykłady związane m.in. z wyraza...
...osyjskich ku językowi używanemu przez ludzi, a następnie przedstawia cechy pracy Garajdy, m.in. połączenie zapisu etymologicznego i fonetycznego oraz przykłady z różnych regionów. W zakończeniu wyraża opinię, że gramatyk...
...az różnice między standardem łemkowskim a innymi standardami rusińskimi, w tym priaszowskim. Omawia litery є, ю i я oraz znaki niewystępujące w łemkowskim prawopisie, m.in. ї i Йо, wskazując, kiedy mogą oznaczać dwa dźwi...
...ami, opadaniem liści i zamarzniętą ziemią. Porównuje też nazwy czeskie i wyjaśnia, że w Lem.fm równolegle używa się nazw łemkowskich oraz nazw z preszowskiego standardu rusińskiego z powodów praktycznych, aby słuchacze z...
...przykłady z pieśni, a najwięcej uwagi poświęca wyrazowi jar, który według niego wiąże się m.in. z młodością, świeżością, pracą polową i dawnym znaczeniem roku.
... możliwej trzeciej formy typu ja jem zdrowy, a także podobnych wariantów w czasie przeszłym. Prowadzący nawiązuje do poprzednich odcinków i komentarzy słuchaczy o formach dzierżawczych, a następnie przedstawia opinię, że...
...ch dziadka, babcię, ojca, matkę czy siostrę; prowadzący uważa, że ich zanikanie wiąże się m.in. z wpływem otaczających języków, zwłaszcza polskiego. W drugiej części odpowiada na pytanie słuchacza o warianty formy czasow...
...opisowych typu telefon Ołeny czy komputer Hanci/Ganci, podając liczne przykłady takich form.
...ał odmianę form przymiotnikowych w narzędniku i miejscowniku oraz różne używane warianty, m.in. z końcówkami odpowiadającymi formom zielonym/zielonim. Przedstawił argumenty za różnymi rozwiązaniami jako temat do dalszej ...
...ja dotyczy dialektów i skodyfikowanych standardów języka rusińskiego; prowadzący wymienia m.in. standard łemkowski, preszowski, podkarpacki, używany na Węgrzech oraz wojwodiński. Podkreśla jako własną ocenę potrzebę bada...
...ek z niebem ani Bogiem, lecz o dawne znaczenia związane z ubóstwem, nieszczęściem i zmarłym. W końcowej części rozważa etymologię nazwy Ізбы, sugerując, że może ona łączyć się z dawnym określeniem ogrzewanego pomieszczen...
...kich: prowadzący wyjaśnia przegłos i kontrakcję, czyli ściągnięcie samogłosek. Przywołuje m.in. formy związane ze „студенка/студьонкі”, pary typu „граєш” i „граш”, „Зеленоє” i „зелене”, a także przykłady z leksyki cerkie...
...enia nazwy wsi Polata/Palota, a następnie opowiada o weekendzie w Gorcach, gdzie wskazuje m.in. Studzionki, Ochotnicę, Borysówkę, Fedorówkę i Ustryki oraz wspomina o wołoskich, niemieckich i religijnych śladach kulturowy...
...ycja była poświęcona łemkowskim i rusińskim nazwom miejscowym oraz ich możliwym etymologiom. Prowadzący omawiał między innymi nazwę wsi Polata/Palota, wywodząc ją od dawnej formy związanej z palatą i zaznaczając, że taki...
... osobami, działalnością człowieka lub dawnymi zajęciami. Na przykładach łemkowskich nazw, m.in. Долгє, Зубрик, Поляны, Щавник, Ґладышів, Бортне, Конечна, Крениця, Лося/Лосє i Ропянка, podaje możliwe etymologie, czasem za...
...піль, ґруля, бандура, картофлі i земякы. Prowadzący omawia możliwe pochodzenie tych nazw, m.in. związki z niemieckim, polskim czy włoskim, i zapowiada dalsze rozmowy o synonimach oraz etymologiach.
... etymologii i znaczeń pejoratywnych oraz obraźliwych określeń w języku łemkowskim/rusińskim. Prowadzący omawia m.in. słowa beba, bejdak/bejdula, belej, bortak i durbak, odwołując się do książki o łemkowskich etymologiach...
...ykach wschodniosłowiańskich oraz podaje przykłady zmian i śladów w wyrazach oraz nazwach, m.in. przy formach odpowiadających mięsu, ręce, Sączowi, wąsom, wędrowaniu i Pantnej. Na końcu ujmuje zmiany brzmienia jako stałą ...
...stym grobie. Główny temat to wezwanie, by przyjąć radość zmartwychwstania i głosić ją innym.
...rzeniach Jezus ma ukazywać władzę nie tylko nad chorobą, lecz przede wszystkim nad grzechem.
...ać post chrześcijan, oraz zwycięstwa nad ikonoburstwem, związanego z oddawaniem czci ikonom. W jego ujęciu te przykłady pokazują, że ci, którzy pozostają wierni Bogu, ostatecznie stają po stronie zwycięstwa.
... nad ludźmi oraz kryterium miłości do Boga i bliźniego, wyrażanej przez pomoc potrzebującym. Prowadzący podkreśla, że obecny czas jest okazją do odejścia od egoizmu i grzechu, aby znaleźć się po stronie sprawiedliwych.
... - ґазета для народа», ч. 19, 1911 (2 част)". Z zachowanego fragmentu transkrypcji wynika m.in.: Лемко Ґазета для Народа Лемко Ґазета для Народа Чысло Новы Санчы дня жолтня р Што робити В попередньом номері нашой ґазеты ...
...ґазета для народа», ч. 17-18, 1911 (2 част)". Z zachowanego fragmentu transkrypcji wynika m.in.: Лемко Ґазета для народа Лемко Ґазета для народа Чысло і Новый Санч Дня вересня р Рочноє собранє членов Руской Бурсы в Новым...
... - «Лемко - ґазета для народа», ч. 24, 1911". Z zachowanego fragmentu transkrypcji wynika m.in.: Лемко Ґазета для Народа Лемко Ґазета для Народа чысло Новый Санч дня грудня рякє Чытальня імени Качковского в Смереківци ур...
... - «Лемко - ґазета для народа», ч. 21, 1911". Z zachowanego fragmentu transkrypcji wynika m.in.: Лемко Ґазета для Народа Лемко Ґазета для Народа чысло Новый Санч дня листопада р Обшто є зобранє членов Руской Бурсы в Новы...
...ґазета для народа», ч. 17-18, 1911 (3 част)". Z zachowanego fragmentu transkrypcji wynika m.in.: Лемко Ґазета для народа Лемко Ґазета для народа Чысло і Новый Санч Дня вересня р Руска Ядружына В Фльоринці Із Фльоринкы ко...
...ґазета для народа», ч. 17-18, 1911 (1 част)". Z zachowanego fragmentu transkrypcji wynika m.in.: Лемко Ґазета для народа Лемко Ґазета для народа Чысло і Новый Санч дня вересня р Камениця Церков в Новым Санчі Не будеме ту...
... - «Лемко - ґазета для народа», ч. 20, 1911". Z zachowanego fragmentu transkrypcji wynika m.in.: Лемко Ґазета для народа Лемко Ґазета для народа чысло Новый Санч дня жолтня р Што робити Друга част В попередньом номері Ле...
...«Лемко - ґазета для народа», ч. 22-23, 1911". Z zachowanego fragmentu transkrypcji wynika m.in.: Лемко Ґазета для Народа Лемко Ґазета для Народа чысло і Новый Санч дня грудня р Проста бесіда Слава Богу погода гарді допис...
...ґазета для народа», ч. 13-14, 1911 (1 част)". Z zachowanego fragmentu transkrypcji wynika m.in.: Лемко Ґазета для народа Лемко Ґазета для народа Чысло і Новый Санч дня липня р Од Іздательства Лемка Знійшым номером зачына...
...ik został przedstawiony jako przykład pokory i świadomości własnej grzeszności przed Bogiem. W nauce prowadzącego modlitwa, post i jałmużna mają prowadzić ku Bogu, ale mogą oddalać od Niego, jeśli służą pysze; końcowe pr...
...oraz kolejne przewinienia. W odcinku padają absurdalne oskarżenia i wyjaśnienia dotyczące m.in. krowy, bójek, grzybów, kradzieży roweru i postrzelenia „gajowego”, więc całość opiera się na groteskowym, ludowym dowcipie.
